สิทธิในการใช้ชื่อของผู้เยาว์

บทคัดย่อ

บทความนี้มุ่งศึกษาปัญหาเรื่องสิทธิในการใช้ชื่อของผู้เยาว์ในเรื่องการเปลี่ยนชื่อ เนื่องจากตามกฎหมายไทย ไม่มีกฎหมายฉบับใดบัญญัติไว้เป็นการเฉพาะว่า ผู้ที่จะดำเนินการเปลี่ยนชื่อได้นั้นจะต้องมีอายุเท่าใด ดังนั้น ในทางปฏิบัติจึงเกิดปัญหาขึ้นเมื่อผู้เยาว์ต้องการเปลี่ยนชื่อของตนด้วยตนเอง โดยปัญหาจากการใช้และตีความกฎหมายมีข้อให้ต้องพิจารณาว่า การใช้และตีความกฎหมายดังกล่าวมีความเหมาะสมและสามารถให้ความคุ้มครองกับผู้เยาว์ได้เพียงพอแล้วหรือไม่ ซึ่งมีประเด็นปัญหาให้พิจารณาในสองประเด็นว่า การดำเนินการเปลี่ยนชื่อของผู้เยาว์นั้นเป็นกิจการที่ผู้เยาว์ต้องทำเองเป็นการเฉพาะตัวหรือไม่ และกระบวนการเปลี่ยนชื่อของผู้เยาว์ตามกฎหมายไทยนั้นให้ความคุ้มครองผู้เยาว์ได้อย่างมีประสิทธิภาพแล้วหรือไม่ โดยในประเด็นปัญหาแรกนั้น จากการวิเคราะห์พบว่าการตีความว่าการดำเนินการเปลี่ยนชื่อของผู้เยาว์เป็นกิจการที่ผู้เยาว์ต้องทำเองเป็นการเฉพาะตัว เป็นการตีความที่เหมาะสมตามเหตุและผลทั้งยังคุ้มครองต่อสิทธิของผู้เยาว์ได้มีประสิทธิภาพ สำหรับประเด็นปัญหาที่สองนั้น จากการศึกษาเปรียบเทียบจากกฎหมายประสหรัฐอเมริกา ซึ่งคือกฎหมายของรัฐอินเดียน่า รัฐอลาสก้า รัฐอิลลินอยส์ พบว่า กระบวนการขอเปลี่ยนชื่อของผู้เยาว์นั้นกระทำผ่านกระบวนการทางศาลโดยการยื่นคำร้อง ซึ่งศาลจะทำการไต่สวนและมีคำสั่งตัดสินโดยอยู่บนหลักประโยชน์สูงสุดของเด็ก (The Best Interest of The Child) อันเป็นหลักการตามมาตรา 3 แห่งอนุสัญญาว่าด้วยสิทธิเด็ก ค.ศ.1989 (United Nations Convention on the Rights of the Child) ซึ่งนับว่าเป็นกระบวนพิจารณาที่ให้ความคุ้มครองแก่ผู้เยาว์ที่ดีซึ่งประเทศไทยสมควรนำมาพัฒนากฎหมายเพื่อให้มีความสมบูรณ์และมีประสิทธิภาพมากยิ่งขึ้น