ปัญหาความไม่สอดคล้องของมาตรฐานการคุ้มครองสิทธิมนุษยชนของกฎหมายไทยต่อกติการะหว่างประเทศว่าด้วยสิทธิพลเมืองและสิทธิทางการเมือง : ศึกษากรณีหลักการสันนิษฐานไว้ก่อนว่าเป็นผู้บริสุทธิ์

บทคัดย่อ

หลักการสันนิษฐานไว้ก่อนว่าเป็นผู้บริสุทธิ์ (Presumption of Innocence) เป็นหลักสิทธิมนุษยชนหนึ่งที่มี
การรับรองไว้ในกติการะหว่างประเทศว่าด้วยสิทธิพลเมืองและสิทธิทางการเมือง (the International Covenant on Civil and Political Rights, ICCPR) เพื่อคุ้มครองสิทธิของผู้ถูกกล่าวหาในการดำเนินคดีอาญาซึ่งจะต้องได้รับ
การสันนิษฐานไว้ก่อนว่าบุคคลนั้นเป็นผู้บริสุทธิ์ จนกว่าจะมีคำพิพากษาของศาลว่าบุคคลนั้นเป็นผู้กระทำความผิดจริงตามคำฟ้อง โดยรัฐภาคีของกติกาฯ มีหน้าที่ปฏิบัติตามข้อบทในกติกาฯ นั้น ทั้งในส่วนของบทบัญญัติกฎหมายและ
ทางปฏิบัติของหน่วยงานที่เกี่ยวข้องภายในรัฐภาคี เมื่อประเทศไทยได้เข้าร่วมเป็นรัฐภาคีในกติกาฯ จึงทำให้ประเทศไทยมีหน้าที่ในการปฏิบัติตามพันธกรณีเช่นเดียวกัน แม้ประเทศไทยจะได้พัฒนาและปรับปรุงกฎหมายให้มี
ความสอดคล้องกับกติกาฯ แล้ว ก็ยังคงพบส่วนที่ไม่สอดคล้องทั้งในส่วนของการบัญญัติกฎหมายของฝ่ายนิติบัญญัติ กระบวนการก่อนการพิจารณาคดีของศาล กระบวนการระหว่างการพิจารณาคดีของศาลและกระบวนการหลัง
การพิจารณาคดีของศาล ดังนั้น บทความนี้จึงมุ่งศึกษาเรื่อง ปัญหาความไม่สอดคล้องของมาตรฐานการคุ้มครองสิทธิมนุษยชนของกฎหมายไทยต่อกติกาฯ ในกรณีหลักการสันนิษฐานไว้ก่อนว่าเป็นผู้บริสุทธิ์ อันอาศัยการศึกษาข้อบทในกติกาฯ ความเห็นทั่วไปของคณะกรรมสิทธิมนุษยชน และกฎหมายภายในของรัฐภาคีอื่น ๆ รวมถึงคำตัดสินของศาลสิทธิมนุษยชนยุโรปในส่วนที่กติกาฯ ไม่ได้กล่าวไว้อย่างละเอียด เพื่อปรับมาตรฐานการคุ้มครองสิทธิของผู้ถูกกล่าวหาตามหลักการสันนิษฐานดังกล่าวได้ให้มีประสิทธิภาพยิ่งขึ้น และนำไปสู่การเสนอแนวทางแก้ไขกฎหมายของประเทศไทยและทางปฏิบัติให้มีประสิทธิภาพและเป็นไปในทิศทางเดียวกัน โดยสอดคล้องกับมาตรฐานของกติกาฯ

คำสำคัญ หลักการสันนิษฐานไว้ก่อนว่าเป็นผู้บริสุทธิ์, สิทธิของผู้ถูกกล่าวหา, กติการะหว่างประเทศว่าด้วยสิทธิพลเมืองและสิทธิทางการเมือง