FAMILY TORTS UNDER SECTION 420 OF THE THAI CIVIL AND COMMERCIAL CODE : A STUDY OF INTRAFAMILY LIABILITY

บทคัดย่อ

การละเมิดสิทธิในครอบครัวมีประมวลกฎหมายแพ่งและพาณิชย์ บรรพ 5 ลักษณะครอบครัวเป็นบทบัญญัติเฉพาะว่าด้วยสิทธิในครอบครัวที่อาจถูกละเมิดได้ รวมถึงมาตรการเยียวยาความเสียหายอันเกิดจากการละเมิดสิทธินั้น อย่างไรก็ดีการเยียวยาผู้ถูกละเมิดโดยใช้เพียงกฎหมายครอบครัวอาจไม่เพียงพอต่อความเสียหายทุกประเภทที่อาจเกิดขึ้น บทความนี้จึงมุ่งศึกษาการละเมิดสิทธิภายในครอบครัวภายใต้บทบัญญัติมาตรา 420: ศึกษากรณีความรับผิดภายในครอบครัว ซึ่งจะจำกัดการศึกษาเพียงความรับผิดระหว่างสามี ภริยา ในเรื่องสิทธิของความสัมพันธ์ สิทธิในทางทรัพย์สิน และความสัมพันธ์ในสถานะบิดามารดา และบุตร โดยจะทำการวิเคราะห์เปรียบเทียบกับกฎหมายในประเทศสหรัฐอเมริกา (มลรัฐแคลิฟอร์เนีย และเท็กซัส) ประเทศเยอรมัน และญี่ปุ่น ในการนำเอากฎหมายลักษณะละเมิดมาใช้เพื่อเยียวยาความเสียหายจากการละเมิดสิทธิในครอบครัวว่าสามารถทำได้มากน้อยเพียงใด

จากการศึกษาเปรียบเทียบพบว่าในกรณีที่ความเสียหายใดมีบทบัญญัติว่าด้วยการเยียวยาภายใต้กฎหมายครอบครัวแล้วกรณีย่อมไม่อาจนำกฎหมายละเมิดมาใช้บังคับได้อีก ประกอบกับข้อความในคำวินิจฉัยของประธานศาลอุทธรณ์ที่ว่า “มูลเหตุแห่งคดีซึ่งเป็นเรื่องที่กระทบต่อสิทธิ หน้าที่ และความสัมพันธ์ระหว่างสามีภริยาอันจะต้องบังคับตามประมวลกฎหมายแพ่งและพาณิชย์ บรรพ 5 ไม่ใช่คดีละเมิดโดยทั่วไป”^[1] และแม้ว่าคำวินิจฉัยดังกล่าวเป็นกรณีที่ศาลวินิจฉัยชี้ขาดในเรื่องเขตอำนาจศาล กรณีจะอนุมานจากข้อความในคำวินิจฉัยข้างต้นได้หรือไม่ว่ากฎหมายลักษณะละเมิดไม่อาจปรับใช้กับการละเมิดสิทธิในครอบครัวได้

สำหรับในมลรัฐแคลิฟอร์เนีย มลรัฐเท็กซัส รวมถึงประเทศเยอรมัน และญี่ปุ่น พบว่าผู้ต้องเสียหายสามารถยกเอากฎหมายละเมิดขึ้นใช้เพื่อเยียวยาความเสียหายอันเกิดจากการละเมิดสิทธิในครอบครัวได้ในกรณีที่กฎหมายครอบครัวไม่อาจเยียวยาได้ ซึ่งความแตกต่างดังกล่าวเกิดจากลักษณะของบทบัญญัติกฎหมายครอบครัวและกฎหมายละเมิดในส่วนของการเยียวยาความเสียหายจากการละเมิดสิทธิในครอบครัว รวมถึงการใช้ดุลพินิจของศาล ฉะนั้นหากมีความเสียหายจากการละเมิดสิทธิในครอบครัวซึ่งยังไม่ได้รับการเยียวยาภายใต้กฎหมายเฉพาะ กรณีจึงสามารถนำกฎหมายละเมิดอันเป็นบทกฎหมายทั่วไปขึ้นเพื่อเยียวยาความเสียหายเช่นว่านั้นได้อันเป็นไปตามหลักนิติวิธีของระบบกฎหมายไทย

[1] คำวินิจฉัยของประธานศาลอุทธรณ์คดีชำนัญพิเศษที่ วยช.2/2559