การพัฒนาครูในการสร้างสื่อการจัดการเรียนรู้โดยใช้ปัญญาประดิษฐ์ของโรงเรียนประถมศึกษา

ธีรารัตน์ ชมภูทีป; พัชรีวรรณ กิจมี; พรสันต์ เลิศวิทยาวิวัฒน์; รตนภูมิ โนสุ; สุกัญญา นิมานันท์

ผู้แต่ง

ธีรารัตน์ ชมภูทีป คณะศึกษาศาสตร์ มหาวิทยาลัยฟาร์อีสเทอร์น
พัชรีวรรณ กิจมี คณะศึกษาศาสตร์ มหาวิทยาลัยฟาร์อีสเทอร์น
พรสันต์ เลิศวิทยาวิวัฒน์ คณะศึกษาศาสตร์ มหาวิทยาลัยฟาร์อีสเทอร์น
รตนภูมิ โนสุ คณะศึกษาศาสตร์ มหาวิทยาลัยฟาร์อีสเทอร์น
สุกัญญา นิมานันท์ คณะศึกษาศาสตร์ มหาวิทยาลัยฟาร์อีสเทอร์น

คำสำคัญ:

การประเมินโครงการ, การพัฒนาครู, การสร้างสื่อการจัดการเรียนรู้, ปัญญาประดิษฐ์

บทคัดย่อ

บทความวิจัยนี้มีวัตถุประสงค์เพื่อ 1) ศึกษาความต้องการของครูในการสร้างสื่อการจัดการเรียนรู้โดยใช้ปัญญาประดิษฐ์ของโรงเรียนบ้านเชียงดาว 2) พัฒนาความสามารถของครูในการสร้างสื่อดังกล่าว 3) ประเมินความสามารถของครู เป็นการวิจัยแบบผสมผสาน กลุ่มเป้าหมาย ได้แก่ ครูและผู้บริหารโรงเรียนบ้านเชียงดาว 51 คน ได้มาโดยการเลือกแบบเจาะจง (Purposive Sampling) ผู้ทรงคุณวุฒิประเมินความเหมาะสมของเครื่องมือ 3 คน เครื่องมือที่ใช้ ได้แก่ แบบสอบถาม แบบประเมินความเหมาะสม โครงการพัฒนาครู แบบบันทึกกิจกรรม PLC และแบบประเมินความสามารถของครู โดยมีผลการประเมินค่า IOC = 1 วิเคราะห์ข้อมูลด้วยค่าเฉลี่ยและส่วนเบี่ยงเบนมาตรฐาน และการวิเคราะห์เนื้อหา

ผลการวิจัยพบว่า

ครูมีความต้องการสร้างสื่อฯ ตามแนวคิดการจัดการ 4M ได้แก่ ด้านบุคลากร ต้องการทักษะการสร้างเนื้อหาข้อความ ภาพ มัลติมีเดีย และมีครูพี่เลี้ยงให้คำแนะนำ ด้านงบประมาณ ต้องการให้มีการสนับสนุนงบประมาณอย่างต่อเนื่อง ด้านวัสดุอุปกรณ์ ต้องการระบบจัดเก็บสื่อเพิ่มเติม และด้านการจัดการ ต้องการเครือข่ายแลกเปลี่ยนเรียนรู้และระบบประเมินผลสื่อฯ
กระบวนการในการพัฒนาครู ได้ออกแบบโครงการอบรมเชิงปฏิบัติการ เน้นการใช้เครื่องมือ AI ได้แก่ Perplexity (ข้อความ) Midjourney (ภาพ/มัลติมีเดีย) Botnoi Voice (เสียง) และ Kling AI (วิดีโอ) จากนั้นนำโครงการไปให้ผู้ทรงคุณวุฒิทำการประเมินความเหมาะสมของโครงการ ผลการประเมินพบว่า โครงการมีความเหมาะสมอยู่ในระดับมาก ต่อมาทางโรงเรียนได้ดำเนินการตามโครงการเป็นเวลา 9 สัปดาห์ พบว่า กิจกรรม PLC ส่งเสริมให้ครูมีความรู้ ความเข้าใจ และแก้ปัญหาการสร้างสื่อได้อย่างเป็นระบบ
ผลการประเมินความสามารถครู พบว่า การประเมินตามทฤษฎีระบบทั้งสามด้าน พบว่าครูมีความสามารถโดยรวมในระดับมากที่สุด โดยด้านปัจจัยป้อนเข้า มีค่าเฉลี่ย 4.72 และด้านผลผลิต มีค่าเฉลี่ย 4.58 อยู่ในระดับมากที่สุด ส่วนด้านกระบวนการ (ค่าเฉลี่ย 4.23) อยู่ในระดับมาก

เอกสารอ้างอิง

ครูเชียงรายดอทเน็ต. (2568, 17 พฤษภาคม). ครูไทยต้องรู้! 22 AI ตัวเด็ด ใช้แล้วสอนง่าย ทำงานไว เก่งขึ้นแบบไม่รู้ตัว. Kruchiangrai. https://www.kruchiangrai.net/2025/05/17/ครูไทยต้องรู้-22-ai-ตัวเด็ด-ใ/

ณัฏฐพันธ์ เขจรนันทน์. (2545). การจัดการทรัพยากรมนุษย์. ซีเอ็ดยูเคชั่น.

บุญชม ศรีสะอาด. (2560). การวิจัยเบื้องต้น (พิมพ์ครั้งที่ 10). สุวีริยาสาส์น.

พีรเดช บุญรอด และพิชญาภา ยวงสร้อย. (2568). การพัฒนารูปแบบกิจกรรมเพื่อเสริมสร้างคุณลักษณะครูผู้สร้างสรรค์สื่อการเรียนรู้ด้วยปัญญาประดิษฐ์ สำหรับครูศูนย์ส่งเสริมการจัดการเรียนรู้ในจังหวัดพิษณุโลก. วารสารนวัตกรรมการจัดการศึกษาและการวิจัย, 7(2), 187-200. https://so02.tci-thaijo.org/index.php/jemri/article/view/276728

ศุภกฤต ดิษฐสุวรรณ. (2566). รูปแบบการพัฒนาสมรรถนะการใช้เทคโนโลยีดิจิทัลในการจัดการเรียนรู้ของครู เพื่อยกระดับคุณภาพผู้เรียน โรงเรียนเตรียมอุดมศึกษาพัฒนาการสุวรรณภูมิ. Journal of Roi Kaensarn Academi, 8(3), 194-214. https://so02.tci-thaijo.org/index.php/JRKSA/article/view/258570

สำนักงานคณะกรรมการการศึกษาขั้นพื้นฐาน. (2565). แผนพัฒนาการศึกษาขั้นพื้นฐาน พ.ศ. 2566-2570 ของสำนักคณะกรรมการการศึกษาขั้นพื้นฐาน. สำนักงานคณะกรรมการการศึกษาขั้นพื้นฐาน กระทรวงศึกษาธิการ. https://www.bopp.go.th/wp-content/uploads/2023/03/แผนพัฒนาการศึกษาขั้นพื้นฐาน-66-70-ของ-สพฐ.pdf

Carpena, M. (2025, October 20). 5 Types of AI content with examples & how to use them. WebFX. https://www.webfx.com/blog/ai/types-of-ai-content

Kaplan, J., & Haenlein, M. (2019). Siri, Siri, in my hand: Who's the fairest in the land? On the interpretations, illustrations, and implications of artificial intelligence. Business Horizons, 62(1), 15-25. https://doi.org/10.1016/j.bushor.2018.08.004

Kazmaci, A., Cek, K., Altinay, F., Altinay, Z., & Dagli, G. (2025). Influence of theoretical and practical artificial intelligence knowledge on the primary school teachers’ sustainable AI integration ability: mediating effects of beliefs and attitudes. Frontiers in Psychology, 16, 1628557. https://doi.org/10.3389/fpsyg.2025.1628557

Ma’amor, H., Achim, N., Ahmad, N. L., Roszaman, N. S., Kamarul Anuar, N. N., Khairul Azwa, N. C. A., Abd Rahman, S. N., & Aqilah Hamjah, N. A. (2024). The Effect of Artificial Intelligence (AI) on Students’ Learning. Information Management and Business Review, 16(3S(I)a), 856-867. https://doi.org/10.22610/imbr.v16i3S(I)a.4178

Nilsson, N. J. (2010). The Quest for artificial intelligence. Cambridge University Press.

Peterka, D. (2023, November 15). 5 stages of the mentoring process: A functional approach. MentorcliQ. https://www.mentorcliq.com/blog/mentoring-process-stages