แนวทางการบริหารการนิเทศภายในโรงเรียนวัดพุทธนิมิตรวิทยา จังหวัดเชียงใหม่

สมคิด ก้อนสุรินทร์; พระมหาสกุล มหาวีโร; ชาลี ภักดี

ผู้แต่ง

สมคิด ก้อนสุรินทร์ มหาวิทยาลัยมหามกุฏราชวิทยาลัย วิทยาเขตล้านนา
พระมหาสกุล มหาวีโร มหาวิทยาลัยมหามกุฏราชวิทยาลัย วิทยาเขตล้านนา
ชาลี ภักดี มหาวิทยาลัยมหามกุฏราชวิทยาลัย วิทยาเขตล้านนา

คำสำคัญ:

การนิเทศเชิงพัฒนา, การบริหารการนิเทศภายใน, โรงเรียนพระปริยัติธรรมแผนกสามัญศึกษา, วงจรคุณภาพ PDCA

บทคัดย่อ

บทความวิจัยนี้มีวัตถุประสงค์เพื่อ 1) ศึกษาสภาพการบริหารการนิเทศภายในของโรงเรียนวัดพุทธนิมิตรวิทยา จังหวัดเชียงใหม่ 2) สังเคราะห์แนวทางการบริหารการนิเทศภายในที่เหมาะสมกับบริบทของโรงเรียนพระปริยัติธรรมแผนกสามัญศึกษา การวิจัยใช้ระเบียบวิธีวิจัยเชิงคุณภาพ กลุ่มผู้ให้ข้อมูลสำคัญประกอบด้วยผู้บริหารและครูผู้สอนของโรงเรียน จำนวน 12 รูป/คน และผู้เชี่ยวชาญด้านการบริหารการศึกษาและการนิเทศการสอน จำนวน 8 รูป/คน คัดเลือกโดยวิธีการเลือกแบบเจาะจง เครื่องมือที่ใช้ในการวิจัย ได้แก่ การสัมภาษณ์แบบไม่มีโครงสร้าง การสังเกต การสนทนากลุ่ม และการวิเคราะห์ SWOT วิเคราะห์ข้อมูลด้วยการวิเคราะห์เนื้อหา และตรวจสอบความน่าเชื่อถือของข้อมูลด้วยวิธีการตรวจสอบสามเส้า

ผลการวิจัยพบว่า

การบริหารการนิเทศภายในของโรงเรียนยังขาดความเป็นระบบและความต่อเนื่อง การวางแผนการนิเทศไม่ชัดเจน รูปแบบการนิเทศส่วนใหญ่เป็นการตรวจสอบมากกว่าการนิเทศเชิงพัฒนา อีกทั้งขาดการติดตามและประเมินผลอย่างเป็นระบบ ส่งผลให้การนิเทศไม่สามารถสนับสนุนการพัฒนาสมรรถนะการจัดการเรียนการสอนของครูและคุณภาพการเรียนรู้ของผู้เรียนได้อย่างเต็มศักยภาพ
แนวทางการบริหารการนิเทศภายในที่เหมาะสมควรดำเนินการภายใต้กรอบแนวคิดวงจรคุณภาพ PDCA โดยเน้นการวางแผนการนิเทศอย่างเป็นระบบ การใช้รูปแบบการนิเทศเชิงพัฒนาที่หลากหลาย เช่น การโค้ชชิ่งและการเรียนรู้ร่วมกัน การติดตามและประเมินผลที่มีความหมาย และการนำผลการนิเทศไปใช้ปรับปรุงการจัดการเรียนการสอนอย่างต่อเนื่อง ทั้งนี้ควรบูรณาการหลักการมีส่วนร่วมและบรรยากาศเชิงกัลยาณมิตรให้สอดคล้องกับบริบทของโรงเรียนพระปริยัติธรรมแผนกสามัญศึกษา

เอกสารอ้างอิง

กระทรวงศึกษาธิการ. (2559). แผนพัฒนาการศึกษาของกระทรวงศึกษาธิการ ฉบับที่ 12 (พ.ศ. 2560-2564). สำนักนโยบายและยุทธศาสตร์ สำนักงานงานปลัดกระทรวงศึกษาธิการ.

จีรัษติธร มุกดาเพชร. (2568). การพัฒนาองค์การแห่งการเรียนรู้ในสถานศึกษา และแนวทางและปัจจัยสู่ความสำเร็จ. วารสารนวัตกรรมการบริหารและการจัดการศึกษา, 3(3), 148–164. https://so11.tci-thaijo.org/index.php/IAEM/article/view/2219

ณิรดา เวชญาลักษณ์. (2562). แนวปฏิบัติการบริหารจัดการชั้นเรียนของครูปฐมวัยตามแนวห้องเรียนคุณภาพโรงเรียนขนาดเล็ก ที่จัดการศึกษาปฐมวัย สังกัดสำนักงานเขตพื้นที่การศึกษาประถมศึกษาพิษณุโลก เขต 2. Journal of Graduate School Sakon Nakhon Rajabhat University, 16(73), 23–30. https://so02.tci-thaijo.org/index.php/SNGSJ/article/view/101600

ถวัลย์ มาศจรัส. (2546). PDCA: นวัตกรรมการเขียนแผนการจัดการเรียนรู้ โดยเน้นผู้เรียนเป็นสำคัญและการเขียนหนังสือสำหรับครูและผู้บริหาร. สถาบันส่งเสริมและพัฒนาการอ่านการเขียนแห่งประเทศไทย.

พระมหาบัณฑิต ปญฺญาวุฑฺโฒ (เฮ้ากุล). (2565). การจัดการเรียนรู้ในศตวรรษที่ 21 โรงเรียนพระปริยัติธรรม แผนกสามัญศึกษา จังหวัดขอนแก่น [วิทยานิพนธ์ปริญญามหาบัณฑิต ไม่ได้ตีพิมพ์]. มหาวิทยาลัยมหามกุฏราชวิทยาลัย.

พิจารณ์ ดิษฐประชา. (2568). อนาคตภาพการนิเทศการศึกษาของโรงเรียนประถมศึกษาขนาดเล็กในทศวรรษหน้า. วารสาร มจร ปรัชญาปริทรรศน์, 8(1), 60-74. https://so06.tci-thaijo.org/index.php/jmpr/article/view/280859

รำเพย ทินกระโทก. (2568). การพัฒนาคู่มือการนิเทศแบบมีส่วนร่วมเพื่อส่งเสริมการคิดเชิงออกแบบด้านการจัดการเรียนรู้เชิงรุกของครูผู้สอนระดับชั้นประถมศึกษาตอนปลาย. วารสารศึกษาศาสตร์ มหาวิทยาลัยขอนแก่น, 48(1), 70–85. https://so02.tci-thaijo.org/index.php/EDKKUJ/article/view/277654

วัชรา เล่าเรียนดี. (2550). การนิเทศการสอน (พิมพ์ครังที่ 5). โรงพิมพ์มหาวิทยาลัยศิลปากร.

วีระยุทธ ชาตะกาญจน์. (2560). การพัฒนารูปแบบการนำผลการประกันคุณภาพการศึกษาไปใช้ในการพัฒนาคุณภาพของสถานศึกษาขั้นพื้นฐานขนาดเล็กในภาคใต้. วารสารนาคบุตรปริทรรศน์, 9(2), 1-13. https://so04.tci-thaijo.org/index.php/nakboot/article/view/104771

อัญชิสา ยิ่งสกุล. (2568). แนวทางการพัฒนาภาวะผู้นำการเปลี่ยนแปลงของผู้บริหารสถานศึกษาในการพัฒนาคุณภาพการศึกษา. ใน การประชุมวิชาการและนำเสนอผลงานวิจัยระดับชาติ ครั้งที่ 8 (น. 774-782). บัณฑิตวิทยาลัย มหาวิทยาลัยราชภัฏสวนสุนันทา.