การก่อตัว บทบาท และพัฒนาการ ของ We Volunteer และผลกระทบที่มีต่อขบวนการเคลื่อนไหวเยาวชนไทย ปี 2563
คำสำคัญ:
การ์ด, We Volunteer, เยาวชนคนรุ่นใหม่ 2563, รักษาความปลอดภัย, ขบวนการเคลื่อนไหวบทคัดย่อ
บทความวิจัยนี้ศึกษาการก่อตัว บทบาท และพัฒนาการของ We Volunteer และผลกระทบที่มีต่อขบวนการเคลื่อนไหวเยาวชนไทยปี 2563 สารตั้งต้นของงานวิจัยนี้เกิดขึ้นจากความพยายามหาคำตอบว่า ทำไมการ์ดหรือผู้ดูแลรักษาความปลอดภัยในพื้นที่การชุมนุม จึงปรากฏบ่อยครั้งในขบวนการเคลื่อนไหวภาคประชาสังคมในไทย โดยเฉพาะในประเด็นด้านการเมือง จะพบว่า การชุมนุมส่วนใหญ่มีโครงสร้าง
ส่วนงานที่ชื่อว่า การ์ด อยู่ภายในเสมอ โดยแต่ละขบวนการเคลื่อนไหว การ์ดอาจมีบทบาทแตกต่างกันออกไปในรายละเอียด แต่ภารกิจที่มักพบเห็นเหมือนกัน คือ การ์ดจะทำหน้าที่รักษาความปลอดภัยให้กับผู้ชุมนุม บุคคลสำคัญ และอำนวยความสะดวกให้กับการชุมนุมในด้านต่าง ๆ
จากการค้นคว้าข้อมูลทั้งเชิงเอกสารและการสัมภาษณ์ พบว่า ปัจจัยที่ทำให้ขบวนการเคลื่อนไหวภาคประชาสังคมในไทยเกิดกระบวนการก่อตัวส่วนงานที่ชื่อว่าการ์ด เพราะ (1) ความไม่ไว้วางใจระหว่างผู้ชุมนุมกับเจ้าหน้าที่รัฐ อันหมายถึง เจ้าหน้าที่รัฐภายใต้หลักการประชาธิปไตยแบบไทย ๆ มักละเมิดสิทธิและเสรีขั้นพื้นฐานของประชาชนในการแสดงออกผ่านการชุมนุม (2) เจ้าหน้าที่รัฐไม่สามารถอำนวยความสะดวกให้กับผู้ชุมนุมได้ตามหลักประชาธิปไตย โดยสองปัจจัยนี้ส่งผลทำให้กลุ่มการชุมนุมจำเป็นต้องสร้างส่วนงานของการ์ดขึ้นเพื่ออำนวยความสะดวกให้กลุ่มชุมนุมสามารถใช้สิทธิได้อย่างเต็มประสิทธิภาพ รวมถึงดูแลรักษาความปลอดภัยให้กับผู้ชุมนุม เนื่องจากเจ้าหน้าที่รัฐมักมีอคติต่อกลุ่มผู้ชุมนุมจนนำมาสู่การละเมิดสิทธิเสรีภาพและความรุนแรงทางกายภาพ
เอกสารอ้างอิง
ภาษาไทย
กัญมณฑ์ แต้มวิโรจน์. (2566). ประจักษ์ ก้องกีรติ: ความรุนแรงอันชอบธรรมในมือรัฐ กล้าปราบ กล้าสลาย กล้ายิง ต้องกล้าก้มหน้ารับผิดชอบ. วันที่ค้นข้อมูล 27 เมษายน 2567, เข้าถึงได้จากhttps://plus.thairath.co.th/topic/politics&society/103935
ณพัทธ์ นรังศิยา. (2561). จากนักกิจกรรมนักศึกษา สู่นักการเมือง: การเมืองของการก่อตัวของ “การตอบโต้ในสาธารณะ” พ.ศ. 2556 - 2562. จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย.
ณรงค์กร มโนจันทร์เพ็ญ. (2566). ดัชนีประชาธิปไตย 2022: นอร์เวย์ครองแชมป์ ขณะที่ไทยอยู่อันดับ 55ของโลก. วันที่ค้นข้อมูล 6 สิงหาคม 2566, เข้าถึงได้จาก https://thestandard.co/world-democracy-index-2022/
ประภาส ปิ่นตบแต่ง. (2552). กรอบการวิเคราะห์การเมืองแบบทฤษฎีขบวนการทางสังคม. โครงการผลิตตำราและเอกสารการสอน, คณะรัฐศาสตร์, จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย.
ยอดเยี่ยม ยิ่งยืนยง. (2023). สันติวิธีในทางปฏิบัติ กับความเป็นไปได้ในการบรรลุเป้าหมาย ถอดรหัสความรุนแรงในสังคม. วันที่ค้นข้อมูล 25 สิงหาคม 2567, เข้าถึงได้จาก https://waymagazine.org/decoding-violence-civil-resistance/
รุ่งฤทธิ์ เพ็ชรรัตน์. (2564). เส้นทางการชุมนุม 2565 - 2564 ปรากฏการณ์การปลดแอกของประชาชนในนามราษฎร. วันที่ค้นข้อมูล 5 พฤษภาคม 2567, เข้าถึงได้จาก https://plus.thairath.co.th/topic/politics&society/100117
เศรษฐวัฒน์ โชควรกุล และวิกานดา ชัยรัตน์. (2564). หลักเสรีภาพการชุมนุมสาธารณะในบริบทประเทศไทย. สถาบันพระปกเกล้า.
สมชัย ภัทรธนานันท์. (2559). ทฤษฎีขบวนการเคลื่อนไหวทางสังคม และการประท้วงทางการเมือง. สำนักพิมพ์อินทนิล.
อุเชนทร์ เชียงเสน. (2021). เมื่อรัฐปราบหนัก : การเคลื่อนไหวแบบไม่ใช้ความรุนแรงจะเอาชนะได้อย่างไร. วันที่ค้นข้อมูล 28 เมษายน 2567, เข้าถึงได้จาก https://www.the101.world/nine-proposals-non-violent-action/
world. (2564). อำนาจรัฐ ความรุนแรง บนความเคลื่อนไหวของม็อบประชาชน กับ เบญจรัตน์ แซ่ฉั่ว. วันที่ค้นข้อมูล 11 กุมภาพันธ์ 2567, เข้าถึงได้จาก https://www.the101.world/bencharat-saechua-interview-2/
ภาษาอังกฤษ
Chenoweth, E., & Stephan, M. J. (2011). Why Civil Resistance Works: The Strategic Logic of Nonviolent Conflict. Columbia University Press.
Klandermans, K., Stekelenburg, J. V., & Walgrave, S. (2014). Comparing street demonstrations. SAGE Journals.
Lipsky, M. (1968). Protest as a political resource. American Political Science Review, 62(4), 1144-1158
Mulloy, D. J. (2005). American extremism: History, politics and the militia movement. Routeledge.
McCarthy, J. D., & Zald, M. N. (1977). Resource mobilization and social movements: A partial theory. American Journal of Sociology, 82(6), 1212-1241
Olson, M. (1965). The Logic of Collective Action. Schocken.
Snow, D. V., Soule, S. A., & Kriesi, H. (2004). The blackwell companion to social movements. Blackwell Publishing.