การศึกษาลักษณะและตำแหน่งภูมิสัญลักษณ์ที่ส่งเสริมการรับรู้ พะเยาเมืองแห่งการเรียนรู้

Main Article Content

อาริสรา นุกูล
พันธพัฒน์ บุญมา

บทคัดย่อ

การสื่อสารตัวตนของเมืองเป็นกลยุทธ์สำคัญที่ช่วยสร้างความน่าสนใจให้แก่เมือง ส่งผลให้เกิดการท่องเที่ยวและเพิ่มรายได้ให้กับประชาชนในท้องถิ่น จังหวัดพะเยาในฐานะที่ได้การรับรองจากองค์การยูเนสโกให้เป็นเมืองแห่งการเรียนรู้ ควรได้รับการส่งเสริมให้เป็นที่รู้จักกว้างขวางยิ่งขึ้นในฐานะเมืองที่ส่งเสริมการเรียนรู้ตลอดชีวิต หนึ่งในวิธีที่ทำให้เมืองเกิดการสื่อสารตัวตนคือการสร้างภูมิสัญลักษณ์ของเมือง งานวิจัยนี้จึงมีวัตถุประสงค์เพื่อ เสนอแนวทางการออกแบบภูมิสัญลักษณ์ส่งเสริม พะเยาเมืองแห่งการเรียนรู้ และเพื่อเสนอแนวทางการวางตำแหน่งที่ตั้งของภูมิสัญลักษณ์แห่งใหม่ของจังหวัดพะเยา โดยใช้เครื่องมือในการวิจัยได้แก่ แบบสอบถาม และ แบบสัมภาษณ์ โดยใช้กลุ่มประชากรที่อาศัยอยู่ในจังหวัดพะเยามาแล้วไม่ต่ำกว่า 2 ปีจำนวน 100 คน แยกเป็น 2 กลุ่มได้แก่ 1) กลุ่มประชากรที่เคยร่วมกิจกรรมกับโครงการพะเยาเมืองแห่งการเรียนรู้ 2) กลุ่มประชากรที่เข้ามาใช้พื้นที่บริเวณถนนชายกว๊านซึ่งเป็นพื้นที่วิจัยหลัก โดยการตอบแบบสอบถามด้วยตนเอง รวมกับการสัมภาษณ์ และการจัดสนทนากลุ่ม เป็นการรวบรวมข้อมูล และทำการวิเคราะห์ข้อมูลโดยสถิติพรรณนา ผลการวิจัยพบว่าองค์ประกอบของลักษณะภูมิสัญลักษณ์มีความเชื่อมโยงกับวัฒนธรรมและสัตว์ในท้องถิ่นได้แก่ นกยูง พ่อขุนงำเมือง วัดศรีโคมคำ กระเป๋าผักตบชวา ปลาส้ม และ ดอกบัว เป็นองค์ประกอบในการออกแบบส่วนทำเลที่ตั้งที่เหมาะสมสำหรับภูมิสัญลักษณ์แห่งใหม่ คือ บริเวณลานอเนกประสงค์เทศบาลเมืองพะเยา ถนนชายกว๊าน ในส่วนตำแหน่งที่ตั้งของภูมิสัญลักษณ์แห่งใหม่หลังวิจัยพบว่า ควรตั้งอยู่ภายในบริเวณลานอเนกประสงค์เทศบาลเมืองพะเยา บนถนนชายกว๊าน ทั้งนี้มีข้อเสนอแนะเกี่ยวกับการออกแบบภูมิสัญลักษณ์ควรออกแบบองค์ประกอบให้เป็นประติมากรรมร่วมสมัยในเชิงกึ่งนามธรรม โดยลดทอนรูปทรงและ ควรเสริมข้อมูลที่เกี่ยวกับแหล่งเรียนรู้ ด้วยรหัสคิวอาร์ (QR Code) เพื่อเชื่อมโยงสู่ชุดข้อมูลของเมืองแห่งการเรียนรู้อย่างครบถ้วน

Article Details

รูปแบบการอ้างอิง
นุกูล อ., & บุญมา พ. . (2026). การศึกษาลักษณะและตำแหน่งภูมิสัญลักษณ์ที่ส่งเสริมการรับรู้ พะเยาเมืองแห่งการเรียนรู้. วารสารวิจัยราชภัฏกรุงเก่า สาขามนุษยศาสตร์และสังคมศาสตร์, 13(1), 11–23. สืบค้น จาก https://so01.tci-thaijo.org/index.php/rdi-aru/article/view/284035
ประเภทบทความ
บทความวิจัย

เอกสารอ้างอิง

กำธร กุลชล. (2545). การออกแบบชุมชนเมืองคืออะไร การติดตามหาคำตอบในรอบ 40 ปี. โรงพิมพ์มหาวิทยาลัยศิลปากร วิทยาเขตพระราชวังสนามจันทร์.

จักรพันธ์ วิลาสินีกุล, และพิเชฐ เขียวประเสริฐ. (2560). โครงการการออกแบบประติมากรรมบนที่สาธารณะกับการมีส่วนร่วมของชุมชน. สำนักงานคณะกรรมการส่งเสริมวิทยาศาสตร์ วิจัยและนวัตกรรม. https://dric.nrct.go.th/Search/SearchDetail/296951

นรินทร์ ภัครเมธี. (2552). การศึกษาและสร้างสรรค์งานประติมากรรมกลางแจ้ง. มหาวิทยาลัยราชภัฏเชียงราย.

ผณินทรา ธีรานนท์. (2563). การพัฒนาเมืองแห่งการเรียนรู้บนพื้นที่เทศบาลเมืองพะเยาเพื่อการเรียนรู้ตลอดชีวิต. มหาวิทยาลัยพะเยา.

สำนักงานโยธาธิการและผังเมืองจังหวัดพะเยา. (2568). ผังบริเวณของลานเอนกประสงค์เทศบาลเมืองพะเยา. https://youtu.be/KTAoIQQlfYk?si=M6ouy7e6UG7xA8aU

สุรเชษฐ์ ชิระมณี, และกัลยาพร กันอิน. (2563). การพัฒนาการท่องเที่ยวจากทุนทางสังคมของชุมชนรอบกว๊านพะเยา.มหาวิทยาลัยพะเยา.

อภิวัฒน์ รัตนวราหะ, และคมกริช ธนะแพทย์. (2565ก). แนวทางการออกแบบและพัฒนาเมืองท่องเที่ยวสำหรับประเทศไทย 4.0: กรณีศึกษาเชียงราย. โรงพิมพ์จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย.

อภิวัฒน์ รัตนวราหะ, และคมกริช ธนะแพทย์. (2565ข). แนวทางการออกแบบและพัฒนาเมืองท่องเที่ยวสำหรับประเทศไทย 4.0: ทฤษฎีการออกแบบเมืองท่องเที่ยวสุนทรียภาพ. โรงพิมพ์จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย.

อัมเรศ เทพมา. (2565). ขอบเขตพื้นที่ศึกษา เส้นสีเหลืองแสดงถนนชายกว๊าน [ภาพถ่ายทางอากาศส่วนบุคคล].

Halbwachs, M. (1992). On collective memory. University of Chicago Press.

Jacobs, J. (1961). The death and life of great American cities. Penguin Books.

Lynch, K. (1960). The image of the city. MIT Press.