วัฒนธรรมอาหารและวิถีสุขภาวะที่สะท้อนในศิลปะพุทธศาสนานิกายเซน : กรณีศึกษาวัดฉงจู้ มณฑลยูนนาน
Article Sidebar
Main Article Content
บทคัดย่อ
การวิจัยนี้มีวัตถุประสงค์ (1) เพื่อศึกษาลำดับเหตุการณ์ของพุทธศาสนานิกายเซน (2) เพื่อวิเคราะห์คุณค่าวัฒนธรรมด้านอาหารและวิถีสุขภาวะที่สะท้อนอยู่ในผลงานพุทธศิลป์ของวัดฉงจู้ โดยใช้ระเบียบวิธีวิจัยเชิงคุณภาพ ประกอบด้วยการศึกษาจากเอกสาร การสำรวจภาคสนาม (Field Research) การวิเคราะห์ทางศิลปะพุทธศาสนาและการทบทวนวรรณกรรมที่เกี่ยวข้อง ผลการวิจัยพบว่า (1) พุทธศาสนานิกายเซนมีจุดกำเนิดราวคริสต์ศตวรรษที่ 6 จากการผสมผสานแนวคิดพุทธศาสนาจากอินเดียเข้ากับวัฒนธรรมจีน โดยมีพระโพธิธรรมเป็นผู้เผยแผ่แนวคิดสำคัญของนิกายเซนเน้นการเข้าถึงธรรมะผ่านการปฏิบัติโดยตรง ไม่ยึดติดตัวอักษรหรือคัมภีร์ ต่อมาในสมัยราชวงศ์ถัง นิกายเซนได้รับการพัฒนาอย่างเป็นระบบโดยเน้นการฝึกปฏิบัติในชีวิตประจำวัน ส่งผลให้พุทธศิลป์เปลี่ยนบทบาทจากการเล่าเรื่องทางศาสนาไปสู่การถ่ายทอดวิถีชีวิตและสภาวะการปฏิบัติ ซึ่งเป็นบริบทสำคัญของการก่อรูปวัดฉงจู้และผลงานพุทธศิลป์ภายในวัด (2) ศิลปะพุทธศาสนานิกายเซนของวัดฉงจู้ถ่ายทอดวัฒนธรรมอาหารและวิถีสุขภาวะผ่านโครงสร้างเชิงพื้นที่ สัญลักษณ์ และระเบียบทางทัศนศิลป์ โดยยกระดับการบริโภคอาหารจากกิจกรรมในชีวิตประจำวันสู่กระบวนการปฏิบัติภาวนา วัฒนธรรมอาหารมังสวิรัติ การดื่มชา และจริยธรรมแห่งสติถูกสื่อผ่านสัญลักษณ์ เช่น บาตร ท่าทาง และการใช้พื้นที่ว่าง ซึ่งสะท้อนความสมดุลระหว่างกายและจิต แนวคิดดังกล่าวยังได้รับการแปรความหมายและต่อยอดในงานจิตรกรรมร่วมสมัย ทำให้วิถีสุขภาวะของพุทธศาสนานิกายเซนสามารถอธิบายได้อย่างเป็นระบบภายใต้กรอบทัศนศิลป์ร่วมสมัย
Article Details
อนุญาตภายใต้เงื่อนไข Creative Commons Attribution-NonCommercial-NoDerivatives 4.0 International License.
อยู่ระหว่างการปรับปรุง (ลิขสิทธิ์และการรับผิดชอบ)
เอกสารอ้างอิง
Arnheim, R. (2004). Art and visual perception: A psychology of the creative eye (50th anniversary ed.). University of California Press.
Chen, J. (2015). Chan Buddhism and Chinese art aesthetics. Culture and Art Publishing House.
Chen, J. (2017a). Health concepts in Buddhist dietary culture. Religious Studies, 32(4),112–120.
Chen, J. (2017b). Vegetarian diet and ethical practice in Chinese Buddhism. Fudan University Press.
Chen, W. (2018). Monastic life and food culture in Chinese Chan Buddhism. Shanghai People’s Publishing House.
Eco, U. (1976). A theory of semiotics. Indiana University Press.
Faure, B. (1998). The rhetoric of immediacy: A cultural critique of Chan/Zen Buddhism. Princeton University Press.
Gregory, P. N. (Ed.). (1987). Sudden and gradual: Approaches to enlightenment in Chinese thought. University of Hawaii Press.
He, J. M. (2015). Yunnan Buddhism and the integration of ethnic cultures. Journal of Yunnan Minzu University, 32(5), 44–52.
Huang, X.-C. (2014). History of Chinese Buddhist art. Commercial Press.
Huang, Y. (2014). Zen Buddhism and the practice of everyday life. China Social Sciences Press.
Kabat-Zinn, J. (2013). Full catastrophe living: Using the wisdom of your body and mind to face stress, pain, and illness. Bantam Books.
Kristeller, J. L., & Wolever, R. Q. (2014). Mindfulness-based eating awareness training for treating binge eating disorder: The conceptual foundation. In Eating Disorders and Mindfulness (pp. 93-105). Routledge.
Li, J., & Zheng, Y. (2021). Enacting multilingual entrepreneurship: An ethnography of Myanmar University students learning Chinese as an international language. International Journal of Multilingualism, 20, 1234-1249.
Wang, B. W. (2009). Zen thought and art. Renmin University of China Press.
Wang, M. (2019). Everyday practice and visual representation in Chan temple art. Art Research, 4, 112–120.
Wang, Q. (2022). Research on contemporary Buddhist art innovation. Art and Religious Culture, 9(1), 35–50.
Yang, F. (2009). A comprehensive history of Chinese Chan Buddhism. People’s Publishing House.
Zhang, H. (2016). The historical evolution of Chinese Buddhist dietary culture. Journal of Dietary Culture Studies, 12(1), 66–75.
Zhang, K. (2018). Everyday practices and religious cultivation in Buddhist art. Art Observation, 9, 78–83.
Zhang, W. (2014). The spirit of Chan and its influence on Chinese Buddhist art. Shaanxi Normal University Press.
Zhang, Y. (2017). Zen aesthetics and the visualization of spiritual practice in Chinese temples. Journal of Religious Art Studies, 12(2), 45–60.
Zhou, X. (2011). Introduction to visual culture studies. Peking University Press.
