Oil and Thai Society before The Oil Crisis in 1973
Article Sidebar
Published:
Sep 15, 2017
Keywords:
Oil Thai Society The Oil Crisis
Main Article Content
Abstract
Oil is an important energy to the world's economic and social systems. It is a necessity for the living of people in both developed and developing countries such as Thailand. The consumption of oil in Thai society began since King Chulalongkorn's reign during the modernizing period. The use of oil and the importing of oil lead to Thai oil production and business. This includes the distribution, exploration and drilling. Oil refinery factories were established within the country. Oil business in Thailand was operated by both foreign companies and Thai government. However, the increasing demand of oil consumption while the domestic oil resource is insufficient had lead to oil crisis. Thailand has to import for both crude oil and refinery oil. The country therefor is desperate for higher oil prices in widespread.
Article Details
How to Cite
วิศาลสุวรรณกร ท. (2017). Oil and Thai Society before The Oil Crisis in 1973. ARU Research Journal Humanities and Social Sciences, 4(3), 89–100. retrieved from https://so01.tci-thaijo.org/index.php/rdi-aru/article/view/144229
Section
Research Articles
Journal of TCI is licensed under a Creative Commons Attribution-NonCommercial-NoDerivatives 4.0 International (CC BY-NC-ND 4.0) licence, unless otherwise stated. Please read our Policies page for more information...
References
1 น้ำมัน (Oil) หมายถึง ผลิตภัณฑ์น้ำมันหรือน้ำมันสำเร็จรูปที่ได้จากการกลั่นน้ำมันดิบ ได้แก่ น้ำมันเบนซิน น้ำมันดีเซล น้ำมันเตา น้ำมันก๊าด น้ำมันเครื่องบิน และก๊าซปิโตรเลียมเหลว
2 ศุภรัตน์ เลิศพาณิชย์กุล, หาอยู่หากิน เพื่อค้าเพื่อขาย : เศรษฐกิจไทยรัตนโกสินทร์ตอนต้น, กรุงเทพฯ : มติชน, 2544, หน้า 17.
3 นวลศรี สุวรรณประทีป, “เชื้อเพลิงยุครัตนโกสินทร์”, กรุงเทพฯ : กรมทรัพยากรธรณี, 2526, หน้า 1.
4 สถาบันปิโตรเลียมแห่งประเทศไทย, “ปิโตรเลียมเมืองสยาม : วิวัฒนาการของอุตสาหกรรมปิโตรเลียมในประเทศไทย”, กรุงเทพฯ : สถาบันฯ, 2536, หน้า 5.
5 สมบูรณ์ ศิริประชัย, “นโยบายปิโตรเลียมและนโยบายราคาผลิตภัณฑ์ปิโตรเลียมในประเทศไทย นับตั้งแต่สงครามโลกครั้งที่ 2 จนถึงปัจจุบัน”, กรุงเทพฯ : หน่วยวิจัย คณะเศรษฐศาสตร์ มหาวิทยาลัยธรรมศาสตร์, 2529, หน้า 1.
6 อภิโชค แซ่โค้ว, “วิวัฒนาการยานพาหนะทางบกของไทย”, กรุงเทพฯ : เอส.ที.พี. เวิลด์ มีเดีย, 2541. หน้า 60.
7 นายเลิศดัดแปลงรถยนต์ยี่ห้อฟอร์ดให้เป็นรถเมล์ ด้วยการต่อเป็นตัวถังไม้ พื้นไม้ มีที่นั่งยาว 2 แถว ทางขึ้นรถอยู่ด้านท้ายรถ ด้านหน้าและด้านข้างของรถมีตราขนมกง (วงกลมมีกากบาทอยู่ภายใน) ซึ่งเป็นตราเครื่องหมายรถเมล์ติดอยู่ ด้านนอกตัวรถทาสีขาวทั้งคัน ชาวบ้านในสมัยนั้นจึงเรียกกันว่า “รถเมล์ขาว”
8 เทพชู ทับทอง, กรุงเทพฯ ในอดีต, กรุงเทพฯ : อักษรบัณฑิต, 2518, หน้า 193.
9 กนกวรรณ ขอบุตร, “บทบาทของรัฐบาลไทยเกี่ยวกับการสำรวจขุดเจาะและผลิตน้ำมันในประเทศไทย ระหว่าง พ.ศ. 2461-2526,” ปริญญานิพนธ์ศิลป- ศาสตรมหาบัณฑิต สาขาประวัติศาสตร์ไทย, กรุงเทพฯ : บัณฑิตวิทยาลัย มหาวิทยาลัยศรีนครินทร- วิโรฒ, 2544, หน้า 7.
10 ทวี พานิชวัฒนาเจริญ, “บทบาทของบรรษัทน้ำมันข้ามชาติที่มีต่ออุตสาหกรรมน้ำมันของไทย,” วิทยานิพนธ์รัฐศาสตรมหาบัณฑิต สาขาความสัมพันธ์ระหว่างประเทศ, กรุงเทพฯ : บัณฑิตวิทยาลัย จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย, 2526, หน้า 38.
11 สถาบันปิโตรเลียมแห่งประเทศไทย, “ปิโตรเลียมเมืองสยาม : วิวัฒนาการของอุตสาหกรรมปิโตรเลียมในประเทศไทย”, กรุงเทพฯ : สถาบันฯ, 2536, หน้า 9.
12 กนกวรรณ ขอบุตร, “บทบาทของรัฐบาลไทยเกี่ยวกับการสำรวจขุดเจาะและผลิตน้ำมันในประเทศไทย ระหว่าง พ.ศ. 2461-2526,” ปริญญานิพนธ์ศิลป- ศาสตรมหาบัณฑิต สาขาประวัติศาสตร์ไทย, กรุงเทพฯ : บัณฑิตวิทยาลัย มหาวิทยาลัยศรีนครินทร- วิโรฒ, 2544, หน้า 8.
13 สำนักนายกรัฐมนตรี, “น้ำมันเชื้อเพลิง”, เลขที่ (2) สร. 0201.16/2/3, สำนักหอจดหมายเหตุแห่งชาติ, 2476, หน้า 113.
14 กองประชาสัมพันธ์ องค์การเชื้อเพลิง, สมุดปกขาวขององค์การเชื้อเพลิง, กรุงเทพฯ : (ม.ป.พ.), 2522, หน้า 27.
15 นพคุณ ฉัตราคม, “การวิเคราะห์รายได้ภาษีสรรพสามิตที่เก็บจากน้ำมันและผลิตภัณฑ์น้ำมัน,” วิทยานิพนธ์เศรษฐศาสตรมหาบัณฑิต สาขาเศรษฐศาสตร์, กรุงเทพฯ : บัณฑิตวิทยาลัย มหาวิทยาลัยธรรมศาสตร์, 2533, หน้า 11.
16 ทวี พานิชวัฒนาเจริญ, “บทบาทของบรรษัทน้ำมันข้ามชาติที่มีต่ออุตสาหกรรมน้ำมันของไทย,” วิทยานิพนธ์รัฐศาสตรมหาบัณฑิต สาขาความสัมพันธ์ระหว่างประเทศ, กรุงเทพฯ : บัณฑิตวิทยาลัย จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย, 2526, หน้า 88.
17 กระทรวงการต่างประเทศ, “การยกเลิกข้อผูกพันกับบริษัทค้าน้ำมันต่างประเทศ”, เลขที่ กต. 70.4/1, สำนักหอจดหมายเหตุแห่งชาติ, 2489-2500, หน้า 3.
18 สำนักนายกรัฐมนตรี, “กลาโหมสร้างถังเก็บน้ำมัน”, เลขที่ สร. 0201.35.1/23, สำนักหอจดหมายเหตุแห่งชาติ, 2493, หน้า 5.
19 กนกวรรณ ขอบุตร, “บทบาทของรัฐบาลไทยเกี่ยวกับการสำรวจขุดเจาะและผลิตน้ำมันในประเทศไทย ระหว่าง พ.ศ. 2461-2526,” ปริญญานิพนธ์ศิลป- ศาสตรมหาบัณฑิต สาขาประวัติศาสตร์ไทย, กรุงเทพฯ : บัณฑิตวิทยาลัย มหาวิทยาลัยศรีนครินทร- วิโรฒ, 2544, หน้า 31.
20 สำนักนายกรัฐมนตรี, “การเลิกสัญญากับบริษัทน้ำมันต่างประเทศ (Stand Vacuum Oil, Shell etc.) การแก้ไขสัญญากับบริษัทค้าน้ำมันต่างประเทศเกี่ยวกับการลงทุนการเช่าที่ดินการค้า”, เลขที่ สร. 0201.35.1/38, สำนักหอจดหมายเหตุแห่งชาติหน้า, 2499-2500, หน้า 63.
21 กนกวรรณ ขอบุตร, “บทบาทของรัฐบาลไทยเกี่ยวกับการสำรวจขุดเจาะและผลิตน้ำมันในประเทศไทย ระหว่าง พ.ศ. 2461-2526,” ปริญญานิพนธ์ศิลป- ศาสตรมหาบัณฑิต สาขาประวัติศาสตร์ไทย, กรุงเทพฯ : บัณฑิตวิทยาลัย มหาวิทยาลัยศรีนครินทร- วิโรฒ, 2544, หน้า 43.
22 “อุตสาหกรรมน้ำมัน”, บัญชีประมวลข่าวเหตุการณ์สำคัญ, เลขที่ ก/ป7/2497/อก 4.2, สำนักหอจดหมายเหตุแห่งชาติ, 2497, หน้า 2.
23 กระทรวงอุตสาหกรรม, “กรมโลหกิจ”, เลขที่ อก. 0201.4/4, สำนักหอจดหมายเหตุแห่งชาติ, 2497, หน้า 53.
24 สถาบันปิโตรเลียมแห่งประเทศไทย, “ปิโตรเลียมเมืองสยาม : วิวัฒนาการของอุตสาหกรรมปิโตรเลียมในประเทศไทย”, กรุงเทพฯ : สถาบันฯ, 2536, หน้า 14.
25 กรมส่งเสริมอุตสาหกรรม, “ความก้าวหน้าของอุตสาหกรรมไทย”, กรุงเทพฯ : กรมส่งเสริมอุตสาหกรรม, 2526, หน้า 117.
26 กรมทรัพยากรธรณี, “100 ปี กรมทรัพยากรธรณี”, กรุงเทพฯ : กรมทรัพยากรธรณี, 2535, หน้า 239.
27 กนกวรรณ ขอบุตร, “บทบาทของรัฐบาลไทยเกี่ยวกับการสำรวจขุดเจาะและผลิตน้ำมันในประเทศไทย ระหว่าง พ.ศ. 2461-2526,” ปริญญานิพนธ์ศิลป- ศาสตรมหาบัณฑิต สาขาประวัติศาสตร์ไทย, กรุงเทพฯ : บัณฑิตวิทยาลัย มหาวิทยาลัยศรีนครินทร- วิโรฒ, 2544, หน้า 61.
28 กลุ่มศึกษาเศรษฐกิจการเมือง, “ใครเขมือบน้ำมัน?”, กรุงเทพฯ : วิชัยศิลป์, 2524, หน้า 58-59.
29 สำนักนายกรัฐมนตรี, “การขายสังหาริมทรัพย์และอสังหาริมทรัพย์ของกรมเชื้อเพลิงให้แก่บริษัทอังกฤษ–อเมริกา ซึ่งกลับมาทำการค้าน้ำมันในประเทศไทย”, เลขที่ (3) สร. 0201.35.1/19, สำนักหอจดหมายเหตุแห่งชาติ, 2489-2496, หน้า 16.
30 ณัฏฐพงษ์ ทองภักดี, “ผลกระทบของนโยบายน้ำมันเสรี,” ภาคนิพนธ์ พัฒนบริหารศาสตร์มหาบัณฑิต, กรุงเทพฯ : บัณฑิตวิทยาลัย สถาบันบัณฑิตพัฒน- บริหารศาสตร์, 2536, หน้า 74.
31 กนกวรรณ ขอบุตร, “บทบาทของรัฐบาลไทยเกี่ยวกับการสำรวจขุดเจาะและผลิตน้ำมันในประเทศไทย ระหว่าง พ.ศ. 2461-2526,” ปริญญานิพนธ์ศิลป- ศาสตรมหาบัณฑิต สาขาประวัติศาสตร์ไทย, กรุงเทพฯ : บัณฑิตวิทยาลัย มหาวิทยาลัยศรีนครินทร- วิโรฒ, 2544, หน้า 69.
32 กระทรวงการคลัง, “โรงกลั่นน้ำมันบางจาก”, เลขที่ กค. 1.2.4/1, สำนักหอจดหมายเหตุแห่งชาติ, 2507, หน้า 253.
33 กระทรวงการคลัง, “โรงกลั่นน้ำมันบางจาก”, เลขที่ กค. 1.2.4.1/2, สำนักหอจดหมายเหตุแห่งชาติ, 2502, หน้า 580.
34 กิตติศักดิ์ รัตตพันธุ์, “ปัจจัยที่มีอิทธิพลต่ออุปสงค์และอุปทานของน้ำมันเชื้อเพลิงกับการทดแทน การนำเข้าของประเทศไทย ปี พ.ศ. 2538-2543,” วิทยานิพนธ์วิทยาศาสตรมหาบัณฑิต สาขาเศรษฐศาสตร์, กรุงเทพฯ : บัณฑิตวิทยาลัย มหาวิทยาลัยเกษตรศาสตร์, 2539, หน้า 88.
35 ณัฏฐพงษ์ ทองภักดี, “ผลกระทบของนโยบายน้ำมันเสรี,” ภาคนิพนธ์ พัฒนบริหารศาสตร์มหาบัณฑิต, กรุงเทพฯ : บัณฑิตวิทยาลัย สถาบันบัณฑิตพัฒน- บริหารศาสตร์, 2536, หน้า 87.
36 กนกวรรณ ขอบุตร, “บทบาทของรัฐบาลไทยเกี่ยวกับการสำรวจขุดเจาะและผลิตน้ำมันในประเทศไทย ระหว่าง พ.ศ. 2461-2526,” ปริญญานิพนธ์ศิลป- ศาสตรมหาบัณฑิต สาขาประวัติศาสตร์ไทย, กรุงเทพฯ : บัณฑิตวิทยาลัย มหาวิทยาลัยศรีนครินทร- วิโรฒ, 2544, หน้า 71.
2 ศุภรัตน์ เลิศพาณิชย์กุล, หาอยู่หากิน เพื่อค้าเพื่อขาย : เศรษฐกิจไทยรัตนโกสินทร์ตอนต้น, กรุงเทพฯ : มติชน, 2544, หน้า 17.
3 นวลศรี สุวรรณประทีป, “เชื้อเพลิงยุครัตนโกสินทร์”, กรุงเทพฯ : กรมทรัพยากรธรณี, 2526, หน้า 1.
4 สถาบันปิโตรเลียมแห่งประเทศไทย, “ปิโตรเลียมเมืองสยาม : วิวัฒนาการของอุตสาหกรรมปิโตรเลียมในประเทศไทย”, กรุงเทพฯ : สถาบันฯ, 2536, หน้า 5.
5 สมบูรณ์ ศิริประชัย, “นโยบายปิโตรเลียมและนโยบายราคาผลิตภัณฑ์ปิโตรเลียมในประเทศไทย นับตั้งแต่สงครามโลกครั้งที่ 2 จนถึงปัจจุบัน”, กรุงเทพฯ : หน่วยวิจัย คณะเศรษฐศาสตร์ มหาวิทยาลัยธรรมศาสตร์, 2529, หน้า 1.
6 อภิโชค แซ่โค้ว, “วิวัฒนาการยานพาหนะทางบกของไทย”, กรุงเทพฯ : เอส.ที.พี. เวิลด์ มีเดีย, 2541. หน้า 60.
7 นายเลิศดัดแปลงรถยนต์ยี่ห้อฟอร์ดให้เป็นรถเมล์ ด้วยการต่อเป็นตัวถังไม้ พื้นไม้ มีที่นั่งยาว 2 แถว ทางขึ้นรถอยู่ด้านท้ายรถ ด้านหน้าและด้านข้างของรถมีตราขนมกง (วงกลมมีกากบาทอยู่ภายใน) ซึ่งเป็นตราเครื่องหมายรถเมล์ติดอยู่ ด้านนอกตัวรถทาสีขาวทั้งคัน ชาวบ้านในสมัยนั้นจึงเรียกกันว่า “รถเมล์ขาว”
8 เทพชู ทับทอง, กรุงเทพฯ ในอดีต, กรุงเทพฯ : อักษรบัณฑิต, 2518, หน้า 193.
9 กนกวรรณ ขอบุตร, “บทบาทของรัฐบาลไทยเกี่ยวกับการสำรวจขุดเจาะและผลิตน้ำมันในประเทศไทย ระหว่าง พ.ศ. 2461-2526,” ปริญญานิพนธ์ศิลป- ศาสตรมหาบัณฑิต สาขาประวัติศาสตร์ไทย, กรุงเทพฯ : บัณฑิตวิทยาลัย มหาวิทยาลัยศรีนครินทร- วิโรฒ, 2544, หน้า 7.
10 ทวี พานิชวัฒนาเจริญ, “บทบาทของบรรษัทน้ำมันข้ามชาติที่มีต่ออุตสาหกรรมน้ำมันของไทย,” วิทยานิพนธ์รัฐศาสตรมหาบัณฑิต สาขาความสัมพันธ์ระหว่างประเทศ, กรุงเทพฯ : บัณฑิตวิทยาลัย จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย, 2526, หน้า 38.
11 สถาบันปิโตรเลียมแห่งประเทศไทย, “ปิโตรเลียมเมืองสยาม : วิวัฒนาการของอุตสาหกรรมปิโตรเลียมในประเทศไทย”, กรุงเทพฯ : สถาบันฯ, 2536, หน้า 9.
12 กนกวรรณ ขอบุตร, “บทบาทของรัฐบาลไทยเกี่ยวกับการสำรวจขุดเจาะและผลิตน้ำมันในประเทศไทย ระหว่าง พ.ศ. 2461-2526,” ปริญญานิพนธ์ศิลป- ศาสตรมหาบัณฑิต สาขาประวัติศาสตร์ไทย, กรุงเทพฯ : บัณฑิตวิทยาลัย มหาวิทยาลัยศรีนครินทร- วิโรฒ, 2544, หน้า 8.
13 สำนักนายกรัฐมนตรี, “น้ำมันเชื้อเพลิง”, เลขที่ (2) สร. 0201.16/2/3, สำนักหอจดหมายเหตุแห่งชาติ, 2476, หน้า 113.
14 กองประชาสัมพันธ์ องค์การเชื้อเพลิง, สมุดปกขาวขององค์การเชื้อเพลิง, กรุงเทพฯ : (ม.ป.พ.), 2522, หน้า 27.
15 นพคุณ ฉัตราคม, “การวิเคราะห์รายได้ภาษีสรรพสามิตที่เก็บจากน้ำมันและผลิตภัณฑ์น้ำมัน,” วิทยานิพนธ์เศรษฐศาสตรมหาบัณฑิต สาขาเศรษฐศาสตร์, กรุงเทพฯ : บัณฑิตวิทยาลัย มหาวิทยาลัยธรรมศาสตร์, 2533, หน้า 11.
16 ทวี พานิชวัฒนาเจริญ, “บทบาทของบรรษัทน้ำมันข้ามชาติที่มีต่ออุตสาหกรรมน้ำมันของไทย,” วิทยานิพนธ์รัฐศาสตรมหาบัณฑิต สาขาความสัมพันธ์ระหว่างประเทศ, กรุงเทพฯ : บัณฑิตวิทยาลัย จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย, 2526, หน้า 88.
17 กระทรวงการต่างประเทศ, “การยกเลิกข้อผูกพันกับบริษัทค้าน้ำมันต่างประเทศ”, เลขที่ กต. 70.4/1, สำนักหอจดหมายเหตุแห่งชาติ, 2489-2500, หน้า 3.
18 สำนักนายกรัฐมนตรี, “กลาโหมสร้างถังเก็บน้ำมัน”, เลขที่ สร. 0201.35.1/23, สำนักหอจดหมายเหตุแห่งชาติ, 2493, หน้า 5.
19 กนกวรรณ ขอบุตร, “บทบาทของรัฐบาลไทยเกี่ยวกับการสำรวจขุดเจาะและผลิตน้ำมันในประเทศไทย ระหว่าง พ.ศ. 2461-2526,” ปริญญานิพนธ์ศิลป- ศาสตรมหาบัณฑิต สาขาประวัติศาสตร์ไทย, กรุงเทพฯ : บัณฑิตวิทยาลัย มหาวิทยาลัยศรีนครินทร- วิโรฒ, 2544, หน้า 31.
20 สำนักนายกรัฐมนตรี, “การเลิกสัญญากับบริษัทน้ำมันต่างประเทศ (Stand Vacuum Oil, Shell etc.) การแก้ไขสัญญากับบริษัทค้าน้ำมันต่างประเทศเกี่ยวกับการลงทุนการเช่าที่ดินการค้า”, เลขที่ สร. 0201.35.1/38, สำนักหอจดหมายเหตุแห่งชาติหน้า, 2499-2500, หน้า 63.
21 กนกวรรณ ขอบุตร, “บทบาทของรัฐบาลไทยเกี่ยวกับการสำรวจขุดเจาะและผลิตน้ำมันในประเทศไทย ระหว่าง พ.ศ. 2461-2526,” ปริญญานิพนธ์ศิลป- ศาสตรมหาบัณฑิต สาขาประวัติศาสตร์ไทย, กรุงเทพฯ : บัณฑิตวิทยาลัย มหาวิทยาลัยศรีนครินทร- วิโรฒ, 2544, หน้า 43.
22 “อุตสาหกรรมน้ำมัน”, บัญชีประมวลข่าวเหตุการณ์สำคัญ, เลขที่ ก/ป7/2497/อก 4.2, สำนักหอจดหมายเหตุแห่งชาติ, 2497, หน้า 2.
23 กระทรวงอุตสาหกรรม, “กรมโลหกิจ”, เลขที่ อก. 0201.4/4, สำนักหอจดหมายเหตุแห่งชาติ, 2497, หน้า 53.
24 สถาบันปิโตรเลียมแห่งประเทศไทย, “ปิโตรเลียมเมืองสยาม : วิวัฒนาการของอุตสาหกรรมปิโตรเลียมในประเทศไทย”, กรุงเทพฯ : สถาบันฯ, 2536, หน้า 14.
25 กรมส่งเสริมอุตสาหกรรม, “ความก้าวหน้าของอุตสาหกรรมไทย”, กรุงเทพฯ : กรมส่งเสริมอุตสาหกรรม, 2526, หน้า 117.
26 กรมทรัพยากรธรณี, “100 ปี กรมทรัพยากรธรณี”, กรุงเทพฯ : กรมทรัพยากรธรณี, 2535, หน้า 239.
27 กนกวรรณ ขอบุตร, “บทบาทของรัฐบาลไทยเกี่ยวกับการสำรวจขุดเจาะและผลิตน้ำมันในประเทศไทย ระหว่าง พ.ศ. 2461-2526,” ปริญญานิพนธ์ศิลป- ศาสตรมหาบัณฑิต สาขาประวัติศาสตร์ไทย, กรุงเทพฯ : บัณฑิตวิทยาลัย มหาวิทยาลัยศรีนครินทร- วิโรฒ, 2544, หน้า 61.
28 กลุ่มศึกษาเศรษฐกิจการเมือง, “ใครเขมือบน้ำมัน?”, กรุงเทพฯ : วิชัยศิลป์, 2524, หน้า 58-59.
29 สำนักนายกรัฐมนตรี, “การขายสังหาริมทรัพย์และอสังหาริมทรัพย์ของกรมเชื้อเพลิงให้แก่บริษัทอังกฤษ–อเมริกา ซึ่งกลับมาทำการค้าน้ำมันในประเทศไทย”, เลขที่ (3) สร. 0201.35.1/19, สำนักหอจดหมายเหตุแห่งชาติ, 2489-2496, หน้า 16.
30 ณัฏฐพงษ์ ทองภักดี, “ผลกระทบของนโยบายน้ำมันเสรี,” ภาคนิพนธ์ พัฒนบริหารศาสตร์มหาบัณฑิต, กรุงเทพฯ : บัณฑิตวิทยาลัย สถาบันบัณฑิตพัฒน- บริหารศาสตร์, 2536, หน้า 74.
31 กนกวรรณ ขอบุตร, “บทบาทของรัฐบาลไทยเกี่ยวกับการสำรวจขุดเจาะและผลิตน้ำมันในประเทศไทย ระหว่าง พ.ศ. 2461-2526,” ปริญญานิพนธ์ศิลป- ศาสตรมหาบัณฑิต สาขาประวัติศาสตร์ไทย, กรุงเทพฯ : บัณฑิตวิทยาลัย มหาวิทยาลัยศรีนครินทร- วิโรฒ, 2544, หน้า 69.
32 กระทรวงการคลัง, “โรงกลั่นน้ำมันบางจาก”, เลขที่ กค. 1.2.4/1, สำนักหอจดหมายเหตุแห่งชาติ, 2507, หน้า 253.
33 กระทรวงการคลัง, “โรงกลั่นน้ำมันบางจาก”, เลขที่ กค. 1.2.4.1/2, สำนักหอจดหมายเหตุแห่งชาติ, 2502, หน้า 580.
34 กิตติศักดิ์ รัตตพันธุ์, “ปัจจัยที่มีอิทธิพลต่ออุปสงค์และอุปทานของน้ำมันเชื้อเพลิงกับการทดแทน การนำเข้าของประเทศไทย ปี พ.ศ. 2538-2543,” วิทยานิพนธ์วิทยาศาสตรมหาบัณฑิต สาขาเศรษฐศาสตร์, กรุงเทพฯ : บัณฑิตวิทยาลัย มหาวิทยาลัยเกษตรศาสตร์, 2539, หน้า 88.
35 ณัฏฐพงษ์ ทองภักดี, “ผลกระทบของนโยบายน้ำมันเสรี,” ภาคนิพนธ์ พัฒนบริหารศาสตร์มหาบัณฑิต, กรุงเทพฯ : บัณฑิตวิทยาลัย สถาบันบัณฑิตพัฒน- บริหารศาสตร์, 2536, หน้า 87.
36 กนกวรรณ ขอบุตร, “บทบาทของรัฐบาลไทยเกี่ยวกับการสำรวจขุดเจาะและผลิตน้ำมันในประเทศไทย ระหว่าง พ.ศ. 2461-2526,” ปริญญานิพนธ์ศิลป- ศาสตรมหาบัณฑิต สาขาประวัติศาสตร์ไทย, กรุงเทพฯ : บัณฑิตวิทยาลัย มหาวิทยาลัยศรีนครินทร- วิโรฒ, 2544, หน้า 71.
