การเมืองเรื่องอารมณ์และอำนาจเครือญาติ: การวิเคราะห์พระนางหลี่ว์โฮ่ว กับวิกฤตความชอบธรรมในราชวงศ์ฮั่นตอนต้น

Main Article Content

อภินันท์ ธรรมอินทร์ลาด

บทคัดย่อ

บทความวิชาการนี้มุ่งวิเคราะห์บทบาททางการเมืองของพระนางหลี่ว์โฮ่วในช่วงต้นราชวงศ์ฮั่น โดยประยุกต์กรอบการเมืองเรื่องอารมณ์และการเมืองเครือญาติในการอ่านและตีความบันทึกประวัติศาสตร์สื่อจี้และงานศึกษาที่เกี่ยวข้อง บทความตั้งคำถามต่อประวัติศาสตร์นิพนธ์แบบจารีตที่มักนำเสนอพระนางผ่านภาพลักษณ์ของสตรีผู้โหดร้ายเพียงด้านเดียว และเสนอให้พิจารณาความสัมพันธ์ระหว่างความผูกพันต่อพระราชโอรส ความหวาดกลัวต่อการสูญเสียสถานะ การแข่งขันเพื่อสืบราชสันตติวงศ์ และข้อจำกัดของสตรีภายใต้โครงสร้างการเมืองแบบปิตาธิปไตย ผลจากการสังเคราะห์และตีความแสดงให้เห็นว่า การใช้ความรุนแรงและการกระจายอำนาจแก่เครือญาติของพระนางมิได้เกิดจากอารมณ์ส่วนบุคคลเพียงปัจจัยเดียว แต่เป็นผลจากปฏิสัมพันธ์ระหว่างแรงจูงใจส่วนบุคคล ความไม่มั่นคงทางการเมือง และโครงสร้างอำนาจในราชสำนัก แนวทางดังกล่าวช่วยเสริมฐานอำนาจของพระนางและตระกูลหลี่ว์ในระยะหนึ่ง แต่ขณะเดียวกันได้สร้างความขัดแย้งกับเชื้อพระวงศ์แซ่หลิวและกลุ่มขุนนางเดิม จนกระทบต่อความชอบธรรมและความยั่งยืนของอำนาจตระกูลหลี่ว์ บทความจึงเสนอให้ทำความเข้าใจพระนางหลี่ว์โฮ่วในฐานะผู้กระทำการทางการเมืองที่การตัดสินใจถูกกำหนดจากปฏิสัมพันธ์ระหว่างแรงจูงใจส่วนบุคคลกับเงื่อนไขเชิงโครงสร้าง อันช่วยเปิดมุมมองที่ซับซ้อนขึ้นต่อบทบาทของสตรี อารมณ์ และเครือญาติในการเมืองจีนโบราณ

Article Details

รูปแบบการอ้างอิง
ธรรมอินทร์ลาด อ. (2026). การเมืองเรื่องอารมณ์และอำนาจเครือญาติ: การวิเคราะห์พระนางหลี่ว์โฮ่ว กับวิกฤตความชอบธรรมในราชวงศ์ฮั่นตอนต้น. วารสารวิจัยราชภัฏกรุงเก่า สาขามนุษยศาสตร์และสังคมศาสตร์, 13(2), 162–173. สืบค้น จาก https://so01.tci-thaijo.org/index.php/rdi-aru/article/view/286116
ประเภทบทความ
บทความวิชาการ

เอกสารอ้างอิง

กนกพร นุ่มทอง. (2565). สตรีกับอำนาจการปกครองบ้านเมือง: หลี่วโฮ่วในบริบทแห่งการสถาปนาราชวงศ์ฮั่น. ใน ปกรณ์ ลิมปนุสรณ์ (บก.), สตรีในประวัติศาสตร์วัฒนธรรมจีน (น. 43-74). ชวนอ่าน.

ปดิวลดา บวรศักดิ์. (2567). “จักรพรรดินีหลี่ว์” สตรีผู้ทรงอำนาจและเหี้ยมโหดแห่งราชวงศ์ฮั่น ปลิดชีพสนมด้วยการตัดแขนขา! ศิลปวัฒนธรรม. https://www.silpa-mag.com/history/article_51912

Cheng, H. (2004). The truth and the historical meanings of the coups of annihilating Empress Lü’s families and consolidating the emperor’s authority in the early Han Empire. Taiwanese Political Science Review, 8(2), 185–244.

Cheng, H. (2009). Anatomy of the coup annihilating the Empress Lü’s clan during the early Han period: Decoding a two-faced history of the grand historian Sima Qian. Political Science Review, 41, 57–110.

Du, W. X. (杜维霞), & Ba, J. (巴杰). (2008). 关于吕氏兴衰的几点思考.河南科技大学学报(社会 科学版), 26(6), 28–30.

Jiang, B. (蒋波), & Feng, Y. Q. (冯艳秋). (2018). 论吕后与吕家的关系及其影响.渭南师范学院学报, 33(13), 62–67. https://doi.org/10.15924/j.cnki.1009-5128.2018.13.006

Qin, W. (秦玮). (2018). 痛苦的压抑与疯狂的放纵——吕后人物形象分析.重庆交通大学学报(社会科学版), 18(5), 121–126.

Sima, Q. (司马迁). (1999). 《史记 》(简体字本). 北京: 中华书局.

Wang, L. P. (王磊平), & Tang, M. (唐梦). (2021). 《史记·吕太后本纪》中吕后形象探析. 名作欣赏, 35, 99–101.

Wang, W. H. (王伟华). (2020). 吕后功过再议.濮阳职业技术学院学报, 33(5), 76–80.

Xiao, L. (肖莉). (2017). 《史记·吕太后本纪》研究.淮海工学院学报(人文社会科学版), 15(11), 35–37. https://doi.org/10.3969/j.issn.2095-333X.2017.11.010

Ye, N. (叶楠). (2024). 从“吕后问相”看汉高帝至吕后时期政治.南都学坛, 44(5), 1–8. https://doi.org/10.16700/j.cnki.cn41-1157/c.2024

Zhai, M. L. (翟麦玲). (2023). 吕雉形象接受情况的变化分析.河西学院学报,39(6), 49–56. https://doi.org/10.13874/j.cnki.62-1171/g4.2023.06.007.05.002

Zheng, W. P. (郑蔚萍). (2014). 汉宫铁腕女人吕后形象分析.黑河学院学报, 5(1), 92–97. https://doi.org/10.3969/j.issn.1674-9499.2014.01.025

Zhu, Y. Y. (朱媛媛). (2018). 《史记》中西汉参政女性形象研究 [Master’s thesis]. Guangxi Normal University.