แนวทางการสงวนรักษาทรัพยากรสารสนเทศประเภทแผ่นเสียงของพิพิธภัณฑ์และหอจดหมายเหตุ กรมประชาสัมพันธ์

บทคัดย่อ

การวิจัยครั้งนี้มีวัตถุประสงค์เพื่อศึกษาสภาพการสงวนรักษาทรัพยากรสารสนเทศ ประเภทแผ่นเสียง ของพิพิธภัณฑ์และหอจดหมายเหตุ กรมประชาสัมพันธ์ และพัฒนาแนวทางการสงวนรักษาทรัพยากรสารสนเทศประเภทแผ่นเสียง ของพิพิธภัณฑ์และหอจดหมายเหตุ กรมประชาสัมพันธ์ วิธีการวิจัยเป็นการวิจัยเชิงคุณภาพ กลุ่มผู้ให้ข้อมูลหลักในการวิจัย จำนวน 24 คน ประกอบด้วย บุคลากร 11 คน และผู้ใช้บริการ 13 คน โดยวิธีการเลือกกลุ่มผู้ให้ข้อมูลหลักแบบเจาะจง ได้แก่  1) บุคลากรของพิพิธภัณฑ์และหอจดหมายเหตุ กรมประชาสัมพันธ์ จำนวน 5 คน 2) บุคลากรของหอสมุดดนตรีพระบาทสมเด็จพระเจ้าอยู่หัว รัชกาลที่ 9 และห้องสมุดดนตรีทูลกระหม่อมสิรินธร สำนักหอสมุดแห่งชาติ จำนวน 3 คน 3) บุคลากรของห้องสมุดดนตรีสมเด็จพระเทพรัตน์ หอสมุดและคลังความรู้ มหาวิทยาลัยมหิดล จำนวน 3 คน และ 4) ผู้ใช้บริการห้องสมุด จำนวน 13 คน เครื่องมือที่ใช้ในการวิจัย คือ แบบบันทึกข้อมูล และแบบสัมภาษณ์ การวิเคราะห์ข้อมูลโดยการวิเคราะห์เนื้อหาเชิงพรรณนา   ผลการวิจัย พบว่า 1) สภาพการสงวนรักษาทรัพยากรสารสนเทศ ประเภทแผ่นเสียง ของพิพิธภัณฑ์และหอจดหมายเหตุ กรมประชาสัมพันธ์ แบ่งออกเป็น (1) ด้านการบริหารงาน ปรับเปลี่ยนไปตามโครงสร้างใหม่ของกรมประชาสัมพันธ์ (2) ด้านกระบวนการดำเนินงาน ประกอบด้วย การทำความสะอาดและการดูแล ซึ่งแผ่นเสียงไวนิลดูแลรักษาง่ายกว่าแผ่นเสียงครั่ง การสงวนรักษา เลือกอนุรักษ์แผ่นเสียงครั่งให้อยู่ในรูปแบบดิจิทัลก่อน การจัดทำเครื่องมือช่วยค้น และการให้บริการ มีการให้บริการ ณ ที่ตั้ง และผ่านทางช่องทางออนไลน์ และ 2) การพัฒนาแนวทางการสงวนรักษาทรัพยากรสารสนเทศ ประเภทแผ่นเสียง ประกอบด้วย (1) แนวทางการจัดสรรบุคลากร ด้านแผนการดำเนินงาน งบประมาณ และบุคลากร (2) กระบวนการสงวนรักษา ด้านการจัดหา การจัดเก็บ และการบริการ มีการสำรวจถึงความสมบูรณ์ของทรัพยากร จำแนกประเภทของเนื้อหาทรัพยากร (3) การแปลงข้อมูลในรูปแบบดิจิทัล ควรสงวนรักษาทั้งกายภาพและเนื้อหา โดยคำนึงถึงประเด็นด้านลิขสิทธิ์ และ (4) การสร้างเครือข่ายและความร่วมมือกับหน่วยงานภายนอก เพื่อแลกเปลี่ยนองค์ความรู้