ปัญญาประดิษฐ์กับงานบริการห้องสมุดมหาวิทยาลัย: โอกาสหรือความท้าทาย

บทคัดย่อ

ปัญญาประดิษฐ์ได้กลายเป็นเทคโนโลยีเปลี่ยนโลกที่ส่งอิทธิพลอย่างมากต่อทุกภาคส่วน รวมถึงสถาบันอุดมศึกษาและห้องสมุดมหาวิทยาลัย บทความนี้มีวัตถุประสงค์เพื่อวิเคราะห์และสังเคราะห์บทบาทของ ปัญญาประดิษฐ์ในงานบริการห้องสมุดมหาวิทยาลัยในสองมิติหลัก คือ โอกาสในการปฏิวัติบริการเพื่อตอบสนองความต้องการของผู้ใช้ยุคใหม่ และความท้าทายเชิงจริยธรรม เทคนิค และการบริหารจัดการที่ต้องเผชิญ บทความได้รวบรวมและวิเคราะห์ข้อมูลจากเอกสารทางวิชาการ กรณีศึกษาการนำไปใช้ในห้องสมุดมหาวิทยาลัย เพื่อนำเสนอภาพรวมที่ครอบคลุมตั้งแต่ความหมายและพัฒนาการของปัญญาประดิษฐ์ การประยุกต์ใช้ในบริการต่าง ๆ เช่น บริการตอบคำถามอัจฉริยะ ระบบแนะนำทรัพยากรส่วนบุคคล บริการสนับสนุนการวิจัย ตลอดจนการวิเคราะห์ประเด็นท้าทายที่สำคัญ ได้แก่ อคติในอัลกอริทึม ความเป็นส่วนตัวของข้อมูล บทบาทที่เปลี่ยนไปของบรรณารักษ์ และปัญหาลิขสิทธิ์ ผลการสังเคราะห์ชี้ให้เห็นว่าปัญญาประดิษฐ์ไม่ใช่เพียงเครื่องมือเพิ่มประสิทธิภาพ แต่เป็นปัจจัยขับเคลื่อนการเปลี่ยนแปลงกระบวนทัศน์ของห้องสมุดไปสู่การเป็นสถาบันที่ขับเคลื่อนด้วยข้อมูลและยึดผู้ใช้เป็นศูนย์กลางอย่างแท้จริง อย่างไรก็ตาม การจะไขว่คว้าโอกาสเหล่านี้ได้สำเร็จจำเป็นต้องมีการวางแผนกลยุทธ์ที่รอบคอบ การพัฒนาบุคลากรอย่างต่อเนื่อง และการสร้างธรรมาภิบาลทางจริยธรรมที่เข้มแข็ง เพื่อให้มั่นใจว่าการนำปัญญาประดิษฐ์มาใช้จะสร้างคุณค่าสูงสุดและยั่งยืนต่อประชาคมวิชาการ