ลักษณะทางสายตาของลวดลายผ้าไหมม้วนของชาวไทในเต๋หง จีน

บทคัดย่อ

   ผ้าทอกำมะหยี่เป็นงานหัตถกรรมการทอด้วยมือโบราณของกลุ่มชาติพันธุ์ส่วนน้อยในจีน โดยผ้าไทมีความโดดเด่นจากประวัติศาสตร์อันยาวนาน วัฒนธรรมที่สมบูรณ์ และคุณลักษณะทางศิลปะที่เป็นเอกลักษณ์ งานวิจัยก่อนหน้ามุ่งเน้นการศึกษาผ้าไทจากเขตสิบสองปันนาเป็นหลัก ทว่าเขตเต๋หงก็เป็นแหล่งกำเนิดหลักแห่งหนึ่งของผ้าไทในจีน ซึ่งได้รับการยอมรับจากลวดลายและคุณสมบัติทางทัศนศิลป์ที่โดดเด่น งานวิจัยนี้ประยุกต์ใช้ระเบียบวิธีวิจัยภาคสนาม โดยผู้วิจัยดำเนินการสำรวจในเมืองมางซื่อ เมืองรุ่ยลี่ และอำเภอหลงชวน พร้อมทั้งทบทวนวรรณกรรมและพิพิธภัณฑสถานอย่างเป็นระบบ การศึกษาจำแนกประเภทลวดลายผ้าไทเขตเต๋หงตามหัวเรื่องหลัก จากนั้นนำทฤษฎีนี้มาวิเคราะห์องค์ประกอบและวิเคราะห์องค์ประกอบและโครงสร้างตามทฤษฎีลวดลายของเฉินจือฝอผ่านกระบวนการตัดต่อลายและเปรียบเทียบแบบแผน ซึ่งค้นพบลวดลายโดดเด่น 75 แบบ

   ผลการศึกษาพบว่า ผ้าไทเต๋หงมีลวดลาย 5 หมวดหมู่ตามหัวเรื่อง โดยการจัดองค์ประกอบลายแบ่งเป็น 2 รูปแบบหลัก ได้แก่ ลายเดี่ยว (แบ่งย่อยเป็นลายฮวา แบบเหมาะสม และแบบโครงร่าง โดยมีโครงร่างหลักเป็นระเบียบและสมดุล) และลายต่อเนื่อง (มีเพียงแบบกระจายตัวเท่านั้น โดยกฎการจัดวางลายต่อเนื่องสองมิติเป็นแบบกระจัดกระจาย) ลวดลายเหล่านี้สะท้อนทั้งความนิยมเชิงสุนทรียศาสตร์ของชาวไทต่อความเป็นระเบียบ ความสมมาตร และความมั่นคง ตลอดจนค่านิยมทางวัฒนธรรม ความเชื่อทางศาสนา และความสัมพันธ์กับธรรมชาติ งานวิจัยนี้มีส่วนในการบันทึกมรดกทางวัฒนธรรมที่จับต้องไม่ได้ ช่วยการประยุกต์ใช้ในการออกแบบร่วมสมัย และส่งเสริมศักยภาพการพัฒนาตลาดหัตถกรรมดั้งเดิม