องค์ความรู้ทางด้านการประพันธ์เพลงไทย: ครูสืบศักดิ์ ดุริยประณีต

摘要

     การวิจัยครั้งนี้มีวัตถุประสงค์เพื่อศึกษาองค์ความรู้ทางด้านการประพันธ์เพลงไทยของครูสืบศักดิ์ ดุริยประณีต โดยผู้วิจัยเห็นว่าครูสืบศักดิ์ ดุริยประณีต เป็นบุคคลสำคัญที่เก็บรักษาองค์ความรู้ด้านต่าง ๆ ของสายตระกูล “ดุริยประณีต” ไว้อย่างครบถ้วนสมบูรณ์ โดยเฉพาะองค์ความรู้ทางด้านการประพันธ์เพลงไทย ซึ่งควรศึกษาเป็นอย่างยิ่ง ผู้วิจัยเลือกเครื่องมือในการวิจัย คือ แบบสัมภาษณ์แบบไม่มีโครงสร้าง จำนวน 4 ด้าน ประกอบด้วย 1. องค์ความรู้ทางด้านการประพันธ์เพลงไทย 2. ประสบการณ์ด้านการประพันธ์เพลงไทยและผลงานการประพันธ์เพลงไทย 3. หลักการประพันธ์เพลงไทย และ 4. กลวิธีการประพันธ์เพลงไทย จัดเก็บรวบรวมข้อมูลโดยการรวบรวมข้อมูลจากเอกสาร ตำรา งานวิจัยที่เกี่ยวข้อง จดบันทึกจากการสัมภาษณ์ประชากร และกลุ่มเป้าหมาย ผู้วิจัยนำข้อมูลทั้งหมดมาแยกประเด็นวิเคราะห์เพื่อให้เห็นภาพส่วนย่อย เพื่อทำการตรวจสอบ ซ่อมซ้ำข้อมูล นำข้อมูลมาวิเคราะห์ประเด็นย่อยทั้งหมด ในภาพรวม สังเคราะห์ข้อมูลเชิงคุณภาพ อภิปรายผลด้วยความเรียงในเชิงพรรณนา และจัดระเบียบข้อมูลองค์ความรู้ด้านการประพันธ์เพลงไทย

     ผลการวิจัยพบว่า 1. องค์ความรู้ทางด้านการประพันธ์เพลงไทย เกิดขึ้นจากการสะสมประสบการณ์แต่วัยเยาว์ และนำมาปฏิบัติจริง 2. ประสบการณ์ด้านการประพันธ์เพลงไทย และผลงานการประพันธ์เพลงไทย เริ่มเมื่อ พ.ศ. 2521 จนถึงปัจจุบัน ซึ่งผลงานล่าสุด คือ การประพันธ์เดี่ยวเพลงอาเฮียสามชั้น ได้รางวัลชนะเลิศ 2 เครื่องมือ ได้แก่ ฆ้องวงใหญ่ และระนาดทุ้ม 3. หลักการประพันธ์เพลงไทย คือ “9 รู้” ได้แก่ 1) รู้หลักการ 2) รู้หน้าทับ 3) รู้มือฆ้อง 4) รู้บันไดเสียง 5) รู้สำเนียง 6) รู้เหตุผล 7) รู้ตนเอง 8) รู้ผู้บรรเลง 9) รู้ผู้ฟัง และ 4. กลวิธีการประพันธ์เพลงไทย คือ การขยายความจากหลักการ และยกตัวอย่างทำนองที่ประพันธ์ขึ้นเพื่อให้เห็นถึงเหตุผล และกลวิธีที่เลือกใช้ในแต่ละทำนอง