การเข้าถึงสื่อสังคมออนไลน์ของผู้สูงอายุในการเรียนรู้ข้อมูลสุขภาพ: กรณีศึกษาชุมชนในเขตดอนเมือง กรุงเทพมหานคร
##plugins.themes.bootstrap3.article.main##
摘要
งานวิจัยนี้มีวัตถุประสงค์เพื่อศึกษาการเข้าถึงสื่อสังคมออนไลน์ของผู้สูงอายุในการเรียนรู้ข้อมูลสุขภาพ กรณีศึกษาชุมชนในเขตดอนเมือง กรุงเทพมหานคร และวิเคราะห์ปัญหาการเข้าถึงสื่อสังคมออนไลน์ของผู้สูงอายุ ในการเรียนรู้ข้อมูลสุขภาพ โดยการศึกษาการเข้าถึงสื่อมีกลุ่มตัวอย่าง คือ ผู้สูงอายุในพื้นที่ชุมชนปิ่นเจริญ 1 - 2 และชุมชนสินวงษ์ เขตดอนเมือง กรุงเทพมหานคร ซึ่งมีอายุตั้งแต่ 60 ปีขึ้นไป จำนวน 225 คน และกลุ่มเป้าหมายในการวิเคราะห์ปัญหาการเข้าถึงสื่อ คือ ผู้สูงอายุที่รับชมคลิปแล้ว จำนวน 20 คน เครื่องมือในการวิจัยประกอบด้วย คลิปวิดีโอที่มีเนื้อหาเกี่ยวกับข้อมูลสุขภาพสำหรับผู้สูงอายุ แบบบันทึกการเข้าถึงสื่อสังคมออนไลน์ จำนวน 3 ข้อ และแบบสัมภาษณ์ปัญหาการเข้าถึงสื่อสังคมออนไลน์ของผู้สูงอายุ จำนวน 4 ข้อ สถิติที่ใช้ได้แก่ ความถี่ ร้อยละ และการวิเคราะห์เนื้อหา ผลการวิจัยพบว่า คลิปวิดีโอที่ผู้สูงอายุส่วนใหญ่เข้าไปเรียนรู้ข้อมูลสุขภาพผ่านสื่อสังคมออนไลน์ คือ คลิปวิดีโอที่ให้ความรู้เกี่ยวกับสุขภาพกาย เรื่อง “9 ช่องแสนสนุก” โดยมียอดรับชมจำนวน 105 ครั้ง จากยอดรับชมคลิปทั้งหมด 269 ครั้ง คิดเป็นร้อยละ 39.03 และ ปัญหาการเข้าถึงสื่อสังคมออนไลน์ของผู้สูงอายุในการเรียนรู้ข้อมูลสุขภาพ พบว่า ประกอบด้วยประเด็นปัญหาที่เกิดจากปัจจัยภายใน ได้แก่ การขาดความรู้พื้นฐานในการใช้อุปกรณ์อิเล็กทรอนิกส์เพื่อเข้าถึงสื่อสังคมออนไลน์ และการขาดความรู้พื้นฐานในการใช้สื่อสังคมออนไลน์ ขณะที่ประเด็นปัญหาที่เกิดจากปัจจัยภายนอกได้แก่ การขาดแคลนทรัพยากร/หรือทรัพยากรมีจำกัดในการเข้าถึงสื่อสังคมออนไลน์ และคุณภาพของสื่อหรือคลิปวิดีโอไม่เหมาะสม
##plugins.generic.usageStats.downloads##
##plugins.themes.bootstrap3.article.details##
The content and information presented in articles published in the Academic Journal of the Faculty of Humanities and Social Sciences, Thepsatri Rajabhat University, are solely the opinions and responsibilities of the respective authors. The editorial board of the journal neither necessarily agrees with nor assumes any responsibility for such content in any manner whatsoever.
All articles, information, content, and images published in the Academic Journal of the Faculty of Humanities and Social Sciences, Thepsatri Rajabhat University, are the copyright of the journal. Any person or organization wishing to reproduce, disseminate, or otherwise utilize all or any part thereof must obtain prior permission from the Academic Journal of the Faculty of Humanities and Social Sciences, Thepsatri Rajabhat University.
参考
คณะศึกษาศาสตร์ มหาวิทยาลัยรามคำแหง. (2565). แผนปฏิบัติราชการประจำปีงบประมาณ พ.ศ. 2565. สืบค้น กรกฎาคม 18, 2565, จาก http://www.edu.ru.ac.th/index.php/2014-04-17-04-16-09.
จิระวุฒิ สาระธรรม. (2562, มกราคม - เมษายน). การจัดการความรู้และรูปแบบที่เหมาะสมในการให้บริการวิชาการแก่ชุมชนของคณะศิลปศาสตร์ มหาวิทยาลัยเทคโนโลยีราชมงคลสุวรรณภูมิ. วารสารศิลปศาสตร์ราชมงคลสุวรรณภูมิ, 1(1), 65 - 76.
ภัทรพงษ์ รื่นเอม, และวิไลภรณ์ จิรวัฒนเศรษฐ์. (2564, กรกฎาคม - ธันวาคม). สื่อสังคมออนไลน์กับการส่งเสริมคุณภาพชีวิตของกลุ่มผู้สูงอายุในเขตกรุงเทพมหานคร. วารสารนิเทศสยามปริทัศน์, 20(2), 139 - 149.
ระวีวรรณ ทรัพย์อินทร์, และญาศิณี เคารพธรรม. (2560, กรกฎาคม - ธันวาคม). สื่อกับผู้สูงอายุในประเทศไทย. วารสารนิเทศศาสตร์ธุรกิจบัณฑิตย์, 11(2), 367 - 387.
รัตนางศ์ ตุละสุวรรณ, และอาทิตยา ทรัพย์สินวิวัฒน์. (2563, มกราคม - เมษายน). การมีส่วนร่วมของผู้รับสารในสื่อเพื่อการเรียนรู้จากงานวิจัย. วารสารศาสตร์, 13(1), 233 - 263.
รุจา รอดเข็ม, และสุดารัตน์ ไชยประสิทธิ์. (2562, พฤษภาคม - สิงหาคม). สังคมสูงวัย: เทคโนโลยีกับผู้สูงอายุ. วารสารวิชาการมหาวิทยาลัยอีสเทิร์นเอเชีย ฉบับวิทยาศาสตร์และเทคโนโลยี, 13(2), 36 - 45.
สถาบันวิจัยและให้คำปรึกษาแห่งมหาวิทยาลัยธรรมศาสตร์. (2558). โครงการวิจัยยุทธศาสตร์การพัฒนาคุณภาพชีวิตและการเรียนรู้ของคนพิการ ผู้สูงอายุ และผู้ด้อยโอกาสในยุคหลอมรวมเทคโนโลยี. ใน เอกสารประกอบการสัมมนาเพื่อระดมความคิดเห็นเกี่ยวกับ (ร่าง) กรอบแนวทางการจัดทำแผนยุทธศาสตร์การพัฒนาคุณภาพชีวิตและการเรียนรู้ของคนพิการ ผู้สูงอายุ และผู้ด้อยโอกาส ในยุคหลอมรวมเทคโนโลยี วันที่ 12 พฤศจิกายน 2558, กรุงเทพฯ.
สำนักงานพัฒนาธุรกรรมทางอิเล็กทรอนิกส์. (2560). รายงานผลการสำรวจพฤติกรรมผู้ใช้อินเทอร์เน็ตในประเทศไทย ปี 2561. กรุงเทพฯ: กระทรวงดิจิทัลเพื่อเศรษฐกิจและสังคม.
สุทธยา สมสุข. (2562, มกราคม - เมษายน). พฤติกรรมการใช้สื่อสังคมออนไลน์ของผู้สูงอายุ. วารสารปาริชาต มหาวิทยาลัยทักษิณ, 33(1), 62 - 77.
อธิชา วุฒิรังสี. (2564, มกราคม - มิถุนายน). การรู้เท่าทันสื่อดิจิทัลของผู้สูงอายุ. วารสารสหศาสตร์, 21(1), 90 - 106.
Anam, R., & Abid, A. (2020). Usability Study of Smart Phone Messaging for Elderly and Low-literate Users. International Journal of Advanced Computer Science and Applications, 11(3), 107 - 115.
Fu, L., & Xie, Y. (2021, September). The Effects of Social Media Use on the Health of Older Adults: An Empirical Analysis Based on 2017 Chinese General Social Survey. Healthcare, 9(9), 1143.
Kheokao, J., Ubolwan, K., Tipkanjanaraykha, K., & Plodpluang, U. (2019, January - June). Online Health Information Seeking Behaviors Among the Thai Elderly Social Media Users. TLA Research Journal, 12(1), 60 - 76.
Tang, D., Jin, Y., Zhang, K., & Wang, D. (2022, May). Internet Use, Social Networks, and Loneliness Among the Older Population in China. Frontiers in Psychology, 13(895141), 1 - 8.
United Nations. (2020). World Population Ageing. Retrieved July 18, 2022, from https://www.un.org.