แนวทางการป้องกันปัญหาสุขภาพจิตในสถานศึกษา: มุมมองจากความเข้าใจและความต้องการของผู้มีส่วนเกี่ยวข้อง
##plugins.themes.bootstrap3.article.sidebar##
##plugins.themes.bootstrap3.article.main##
摘要
การวิจัยครั้งนี้มีวัตถุประสงค์เพื่อศึกษาความเข้าใจเกี่ยวกับความหมายและสถานการณ์ของสุขภาพจิต ตลอดจนวิเคราะห์ความต้องการและแนวทางในการป้องกันปัญหาสุขภาพจิตในสถานศึกษา จากมุมมองของผู้มีส่วนเกี่ยวข้อง โดยใช้ระเบียบวิธีวิจัยเชิงคุณภาพดำเนินการในมหาวิทยาลัยแห่งหนึ่งในภาคเหนือตอนบน กลุ่มผู้ให้ข้อมูลสำคัญ จำนวน 10 คน ได้รับการคัดเลือกแบบเฉพาะเจาะจงผ่านเกณฑ์การคัดเข้าและคัดออก ได้แก่ นักศึกษา อาจารย์ และผู้ให้บริการทางสุขภาพจิต เครื่องมือการวิจัยประกอบด้วย แบบสัมภาษณ์เชิงลึกและคำถามการสนทนากลุ่มแบบกึ่งโครงสร้าง การวิเคราะห์ข้อมูลใช้การวิเคราะห์เนื้อหาเชิงคุณภาพ และตรวจสอบความน่าเชื่อถือด้วยวิธี Triangulation
ผลการศึกษาพบว่า ความเข้าใจเกี่ยวกับสุขภาพจิตของผู้มีส่วนเกี่ยวข้องมีความคิดเห็นว่าสุขภาพจิต คือองค์ประกอบที่เกี่ยวข้องกับความคิด มุมมอง และอารมณ์ของบุคคล ซึ่งส่งผลต่อพฤติกรรม การตัดสินใจ และความสัมพันธ์กับผู้อื่น โดยสุขภาพจิตที่ดีจะนำไปสู่ความสุขและมุมมองในเชิงบวก ในขณะที่สุขภาพจิตที่ไม่ดีอาจทำให้มองเห็นทุกสิ่งในแง่ลบ ปัญหาสุขภาพจิตที่พบในกลุ่มนักศึกษา ได้แก่ ความเครียด ซึมเศร้า ความรู้สึกไร้คุณค่า ซึ่งมีสาเหตุจากปัจจัยหลายด้าน เช่น ครอบครัว การเงิน การปรับตัว และแรงกดดันทางสังคม อาการที่พบได้แก่ การแยกตัว นอนไม่หลับ เบื่ออาหาร และขาดเรียน ความต้องการในการป้องกันปัญหาสุขภาพจิต ได้แก่ ต้องการคนคอยรับฟังปัญหา ต้องการความช่วยเหลือเบื้องต้นในการคัดกรองเฝ้าระวังในปัญหาสุขภาพจิต แนวทางป้องกันที่มีประสิทธิภาพนั้นควรเน้นระบบเฝ้าระวัง สร้างเครือข่ายความช่วยเหลือ เสริมศักยภาพของศูนย์ให้คำปรึกษา ส่งเสริมความสัมพันธ์เชิงบวกระหว่างอาจารย์กับนักศึกษา สร้างบรรยากาศการเรียนรู้ที่ปลอดภัย ส่งเสริมกิจกรรมทางสังคม การออกกำลังกาย รวมทั้งการใช้แบบประเมินสุขภาพจิตเบื้องต้นเพื่อคัดกรองและส่งต่อ โดยทุกภาคส่วนในสถานศึกษาควรร่วมมือกันอย่างเป็นระบบเพื่อป้องกันและดูแลปัญหาสุขภาพจิตอย่างยั่งยืน
##plugins.generic.usageStats.downloads##
##plugins.themes.bootstrap3.article.details##
The content and information presented in articles published in the Academic Journal of the Faculty of Humanities and Social Sciences, Thepsatri Rajabhat University, are solely the opinions and responsibilities of the respective authors. The editorial board of the journal neither necessarily agrees with nor assumes any responsibility for such content in any manner whatsoever.
All articles, information, content, and images published in the Academic Journal of the Faculty of Humanities and Social Sciences, Thepsatri Rajabhat University, are the copyright of the journal. Any person or organization wishing to reproduce, disseminate, or otherwise utilize all or any part thereof must obtain prior permission from the Academic Journal of the Faculty of Humanities and Social Sciences, Thepsatri Rajabhat University.
参考
กรมสุขภาพจิต. (2546). คู่มือครูสำหรับช่วยเหลือนักเรียนที่มีปัญหาสุขภาพจิต (พิมพ์ครั้งที่ 7). สำนักงานกิจการโรงพิมพ์องค์การสงเคราะห์ทหารผ่านศึก.
กรมสุขภาพจิต. (2566). แผนเผชิญเหตุวิกฤตสุขภาพจิตในมหาวิทยาลัย. คลังความรู้สุขภาพจิต กรมสุขภาพจิต. https://dmh-elibrary.org/items/show/1672
กรมสุขภาพจิต. (2568). ข้อมูลการประเมินกลุ่มมหาวิทยาลัย. https://checkin.dmh.go.th/dashboards/dash_university
ขวัญใจ ฤทธิ์คำรพ. (2566). ปัญหาสุขภาพจิตในสถานศึกษา. วารสารครุศาสตร์ มหาวิทยาลัยราชภัฎธนบุรี, 1(1), 75 – 85. https://so13.tci-thaijo.org/index.php/DRUEDJ/article/view/114/95
ณัฏฐภัณฑ์สัณฑ์ ศรีวิชัย และ มัจฉรีย์ คู่วิวัฒน์ชัย. (2564). นักเรียนนักศึกษาและความรอบรู้สุขภาพจิต. วารสารสังคมสงเคราะห์ศาสตร์, 29(2), 37 – 65. https://so04.tci-thaijo.org/index.php/swjournal/article/download/251125/173627/937732
นันทกา สุปรียาพร. (2566). สุขภาพจิตโรงเรียน: แนวทางการส่งเสริมสุขภาพจิตวัยรุ่น. วารสารครุศาสตร์ จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย, 51(1), 1 – 13. https://doi.org/10.58837/CHULA.EDUCU.51.1.2
ปรินดา ตาสี. (2565). ความรอบรู้ทางสุขภาพจิตและแนวทางการสนับสนุนด้านสุขภาพจิตของนักศึกษา มหาวิทยาลัยธรรมศาสตร์ ศูนย์ลําปาง. วารสารสังคมสงเคราะห์ศาสตร์, 30(1), 91 – 126. https://so04.tci-thaijo.org/index.php/swjournal/article/download/258670/175926/970136
พิชญา สุรพลชัย. (2566). รายงานการวิจัย เรื่อง โครงการสำรวจพฤติกรรมสุขภาพของนิสิตนักศึกษาในมหาวิทยาลัย. จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย.
พิมพ์รัตน์ บุณยะภักดิ์, เฉลิมพรรณ์ เมฆลอย, รัชนี สรรเสริญ, และ อรนลิน สิงขรณ์. (2564). การพัฒนาระบบการดูแลสุขภาพจิตสำหรับนักศึกษาในสถาบันอุดมศึกษา. วารสารการพยาบาลและการศึกษา, 14(4), 33 – 49. https://he01.tci-thaijo.org/index.php/JNAE/article/view/254444/171937
ศศิวิมล บูรณะเรข, มาลินี อยู่ใจเย็น, และ ไขนภา แก้วจันทรา. (2565). ภาวะสุขภาพจิตและความต้องการบริการด้านสุขภาพจิตในสถานศึกษาของนักศึกษาวิทยาลัยพยาบาลบรมราชชนนี. วารสารวิจัยทางวิทยาศาสตร์สุขภาพ, 16(1), 137 – 149. https://he01.tci-thaijo.org/index.php/JHR/article/view/ 253493/173032
สายฝน สีนอเฟีย และ รุจิรา ดวงสงค์. (2564). ปัจจัยที่มีความสัมพันธ์กับความเครียดและภาวะซึมเศร้าในนักศึกษาระดับปริญญาตรี ชั้นปีที่ 1 มหาวิทยาลัยขอนแก่น. วารสารวิจัยสาธารณสุขศาสตร์มหาวิทยาลัยขอนแก่น, 12(3), 10 – 23. https://he01.tci-thaijo.org/index.php/kkujphr/article/view/245932/170632
สุลีมาศ อังศุเกียรติถาวร. (2564). สภาวะอารมณ์ไม่คงที่ความท้าทายในการป้องกันปัญหาสุขภาพจิตในวัยรุ่น. วารสารการพยาบาลจิตเวชและสุขภาพจิต, 35(2), 171 – 187. https://he02.tci-thaijo.org/index.php/JPNMH/article/view/250867/172604
American Psychological Association. (2023). Mental Health. https://www.apa.org/topics/mental-health
Elo, S. & Kyngäs, H. (2008). The Qualitative Content Analysis Process. Journal of Advanced Nursing, 62(1), 107 – 115. https://doi.org/10.1111/j.1365-2648.2007.04569.x
Elo, S., Kääriäinen, M., Kanste, O., Pölkki, T., Utriainen, K., & Kyngäs, H. (2014). Qualitative Content Analysis: A Focus on Trustworthiness. SAGE Open, 4(1), 1 – 10. https://doi.org/10.1177/2158244014522633
Erikson, E. H. & Erikson, J. M. (1997). The Life Cycle Completed. W. W. Norton & Company.
Hill, N. (2024). สุขภาพจิตนักเรียน ปัญหาที่ถูกมองข้ามและความสำคัญต่อการพัฒนาการศึกษา. https://breakthroughprovidence.org/education/สุขภาพจิตนักเรียน-ปัญหา/
Lincoln, Y. S. & Guba, E. G. (1985). Naturalistic Inquiry. Sage.
Schulte - Körne, G. (2016). Mental Health Problems in A School Setting in Children and Adolescents. Dtsch Arztebl Int., 113(11), 183 – 190. https://doi.org/10.3238/arztebl.2016.0183
World Health Organization. (2018). Mental Health: Strengthening Our Response. https://www.who.int/news-room/fact-sheets/detail/mental-health-strengthening-our-response
World Health Organization. (2023). Mental Health: Strengthening Our Response. https://www.who.int/news-room/fact-sheets/detail/mental-health-strengthening-our-response
