การกำหนดขอบเขตเมืองเก่าภูเก็ต

Main Article Content

ตรีชาติ เลาแก้วหนู

บทคัดย่อ

การวิจัยเพื่อกำหนดขอบเขตพื้นที่เมืองเก่าภูเก็ต เป็นการวิจัยเชิงคุณภาพ มีวัตถุประสงค์เพื่อ 1) ศึกษาและประเมินคุณค่ามรดกทางวัฒนธรรมทั้งที่จับต้องได้และจับต้องไม่ได้ในเมืองเก่าภูเก็ต 2) กำหนดขอบเขตพื้นที่เมืองเก่าภูเก็ต และ 3) กำหนดแนวทางการอนุรักษ์และพัฒนาในขอบเขตพื้นที่เมืองเก่าภูเก็ต โดยกระบวนการในการวิจัยเริ่มจากการสำรวจประวัติศาสตร์ความเป็นมา และพัฒนาการของเมืองภูเก็ต การศึกษาองค์ประกอบสำคัญของเมืองเก่า การศึกษารูปแบบสถาปัตยกรรมและศิลปกรรมของโบราณสถาน อาคารและสถานที่สำคัญ แล้วจึงจัดลำดับความสำคัญโดยอาศัยเกณฑ์การประเมินคุณค่ามรดกทางวัฒนธรรม ซึ่งจากการศึกษาวิเคราะห์ดังกล่าวทำให้สามารถกำหนดขอบเขตพื้นที่เมืองเก่าซึ่งครอบคลุมย่านสำคัญของเมืองภูเก็ตที่มีพื้นที่ทั้งสิ้น 2.76 ตางรางกิโลเมตร และกำหนดขอบเขตพื้นที่ต่อเนื่องครอบคลุมย่านที่สำคัญรองลงมาเพื่อควบคุมการพัฒนารอบย่านเมืองเก่าเป็นพื้นที่ 6.75 ตารางกิโลเมตร โดยแนวทางหลักในการอนุรักษ์และพัฒนาพื้นที่ดังกล่าว ประกอบด้วย 1) การมีส่วนร่วมและการประชาสัมพันธ์ 2) การสร้างจิตสำนึกเพื่อการอนุรักษ์และพัฒนาอย่างยั่งยืน 3) การส่งเสริมกิจกรรมและวิถีชีวิตท้องถิ่น 4) การส่งเสริมคุณภาพชีวิต 5) การป้องกันภัยคุกคามจากมนุษย์และธรรมชาติ 6) การประหยัดพลังงานด้านการสัญจรและคุณภาพสิ่งแวดล้อม และ 7) การดูแลและบำรุงรักษาอาคารและสาธารณูปการ โดยการวิจัยนี้ดำเนินการภายใต้กรอบนโยบายของสำนักงานนโยบายและแผนทรัพยากรธรรมชาติและสิ่งแวดล้อม

Article Details

ประเภทบทความ
Articles

เอกสารอ้างอิง

1. กรมศิลปากร. กองโบราณคดี. ฝ่ายอนุรักษ์โบราณสถาน. รายงานการสำรวจเมืองประวัติศาสตร์ภูเก็ตโครงการอนุรักษ์และบูรณะเมืองประวัติศาสตร์. กรุงเทพ-มหานคร: กรมศิลปากร, 2530.
2. การเคหะแห่งชาติ. ฝ่ายนโยบายและแผน. รายงานฉบับสมบูรณ์ แผนพัฒนาที่อยู่อาศัยระดับเมือง จังหวัดภูเก็ต. กรุงเทพมหานคร: สถาบันวิจัยสังคม และศูนย์บริการวิชาการ คณะสถาปัตยกรรมศาสตร์ จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย, 2548.
3. ดุษฎี ทายตะคุ. “ภูเก็ต: การศึกษาในด้านอนุรักษ์สถาปัตย-กรรมโดยการผังเมือง.” วิทยานิพนธ์ปริญญามหาบัณฑิต ภาควิชาการวางแผนภาคและเมือง คณะสถาปัตยกรรมศาสตร์ จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย, 2522.
4. ถนอม พูนวงศ์. ประวัติศาสตร์เมืองภูเก็ต. กรุงเทพมหานคร: โอเดียนสโตร์, 2556.
5. เทศบาลเมืองภูเก็ต. รายงานกิจการเทศบาลเมืองภูเก็ต. (ม.ป.ท.): 2520.
6. ปัญญา เทพสิงห์และวุฒิ วัฒนสิน. ลวดลายตกแต่งหน้าอาคารชิโน-ปอร์ตุกีสในจังหวัดภูเก็ต. สงขลา: มหาวิทยาลัยสงขลานครินทร์ วิทยาเขตหาดใหญ่, 2547.
7. ปัญญา ศรีนาค. ถลาง ภูเก็ต และบ้านเมืองฝั่งทะเลตะวัน-ตก. กรุงเทพมหานคร: มติชน, 2546.
8. วัชระ จงสุวัฒน์. รายงานฉบับสมบูรณ์แผนผังพัฒนาพื้นที่เฉพาะเทศบาลเมืองภูเก็ต. ภูเก็ต: เทศบาลเมืองภูเก็ต, 2546.
9. วัฒนธรรม พัฒนาการทางประวัติศาสตร์ เอกลักษณ์ และภูมิปัญญา จังหวัดภูเก็ต. พิมพ์ครั้งที่ 2. กรุงเทพฯ: ใณะกรรมการฝ่ายประมวลเอกสารและจดหมายเหตุ ในคณะกรรมการอำนวยการจัดงานเฉลิมพระเกียรติพระบาทสมเด็จพระเจ้าอยู่หัว, 2545.
10. สมบูรณ์ แก่นตะเคียน. ประวัติเมืองภูเก็ต. เพชรบุรี: ภาควิชาบรรณารักษศาสตร์ คณะมนุษยศาสตร์และสังคมศาสตร์ วิทยาลัยครูเพชรบุรี, 2552.
11. สาวิตร พงศ์วัชร์. ศาสตร์ ศิลป์ ถิ่นเลใต้. ภูเก็ต: มหาวิทยาลัยราชภัฏภูเก็ต, 2557.
12. สำนักงานนโยบายและแผนทรัพยากรธรรมชาติและสิ่งแวดล้อม. โครงการอนุรักษ์และพัฒนาเมืองเก่า: การกำหนดขอบเขตพื้นที่เมืองเก่าภูเก็ต. กรุงเทพมหานคร: มหาวิทยาลัยธรรมศาสตร์ ศูนย์รังสิต, 2559.
13. สำนักงานนโยบายและแผนทรัพยากรธรรมชาติและสิ่งแวดล้อม. แผนผังตามประกาศกระทรวงทรัพยากร-ธรรมชาติและสิ่งแวดล้อม เรื่อง กำหนดเขตพื้นที่และมาตรการคุ้มครองสิ่งแวดล้อมในบริเวณพื้นที่จังหวัดภูเก็ต พ.ศ. 2553. (ม.ป.ท.), (ม.ป.ป.).
14. สุดารา สุจฉายา. ภูเก็ต. กรุงเทพมหานคร: สารคดี, 2543.
15. สุนัย ราชภัณฑารักษ์. ภูเก็ต. กรุงเทพมหานคร: โรงพิมพ์พระจันทร์, 2517.