บันทึกการเปลี่ยนแปลงเชิงกายภาพของสวนสัตว์ดุสิตภาษาไทย
Main Article Content
บทคัดย่อ
ท่ามกลางการเปลี่ยนแปลงของสังคมและวัฒนธรรมอย่างต่อเนื่อง สวนสัตว์ดุสิตก็มีการปรับเปลี่ยนภูมิสถาปัตยกรรมเพื่อการใช้งานที่เปลี่ยนไป บทความนี้วิเคราะห์การเปลี่ยนแปลงของสวนสัตว์ดุสิตในเชิงกายภาพ ตั้งแต่สมัยรัชกาลที่ 5 ถึงสมัยรัชกาลที่ 10 โดยใช้ข้อมูลแผนที่ และภาพถ่ายดาวเทียมจาก 3 ช่วงเวลา พัฒนาเกณฑ์จากช่วงเหตุการณ์สำคัญ ได้แก่ ช่วงแรกเริ่มพัฒนาที่ดิน (พ.ศ. 2450-2480) ช่วงก่อตั้งสวนสัตว์ดุสิต (พ.ศ. 2521-2540) และ ช่วงพัฒนาสู่การเป็นรัฐวิสาหกิจ (พ.ศ. 2541-2561) จากนั้นสำรวจพื้นที่เพื่อค้นหาความเปลี่ยนแปลงเชิงกายภาพ เพื่อจำแนกการวิเคราะห์งานภูมิสถาปัตยกรรมเป็น 6 ประเด็น คือ 1) บริบทของพื้นที่ 2) ขอบเขตและการเข้าถึง 3) การจัดกลุ่มการใช้งาน 4) ลักษณะการใช้งาน 5) เส้นทางสัญจร 6) องค์ประกอบทางภูมิสถาปัตยกรรม
ผลการศึกษาพบว่า ภูมิสถาปัตยกรรมของสวนสัตว์ดุสิตมีการเปลี่ยนแปลงมากน้อยแตกต่างกัน โดยบริบทของพื้นที่ ขอบเขตและการเข้าถึง การจัดกลุ่มการใช้งาน มีการเปลี่ยนแปลงค่อนข้างมาก ส่วนเส้นทางสัญจร และองค์ประกอบทางภูมิสถาปัตยกรรม มีการเปลี่ยนแปลงเพียงเล็กน้อย โดยยังคงเห็นร่องรอยรูปแบบเดิมของพื้นที่ในช่วงแรกเริ่มพัฒนาที่ดินได้ค่อนข้างชัดเจน
Article Details
เอกสารอ้างอิง
จิดาภา โชติดิลก. “อิทธิพลของงานภูมิทัศน์เมืองในทวีปยุโรป ที่มีผลต่อภูมิทัศน์เมืองบางกอกในรัชสมัยของพระบาทสมเด็จ พระจุลจอมเกล้าเจ้าอยู่หัว รัชกาลที่ 5.” วิทยานิพนธ์ปริญญามหาบัณฑิต ภาควิชาภูมิสถาปัตยกรรม คณะสถาปัตยกรรมศาสตร์ จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย, 2559.
อานุภาพ แย้มดี. สัมภาษณ์. 26 มิถุนายน 2560.
วรชาติ มีชูบท. “งานวชิราวุธานุสรณ์.” สืบค้น 21 สิงหาคม 2560. https://www.vajiravudh.ac.th/OVtoVC/OVtoVC_23.htm.
องค์การสวนสัตว์ ในพระบรมราชูปถัมภ์. “ประวัติความเป็นมา.” สืบค้น 30 มิถุนายน 2560. https://www.dusit.zoothailand.org/ewt_news.php?nid=4.
สำนักงานกองทุนสนับสนุนการวิจัย. แผนที่บริเวณกรุงเทพฯ ปี 2450-2575 : การรวบรวมและจัดระบบฐานข้อมูลเพื่อการศึกษาสถาปัตยกรรมและผังเมืองกรุงเทพ. จัดพิมพ์ครั้งแรกโดยกรมแผนที่ทหารกระทรวงกลาโหม 2475.
สำนักงานสวนสัตว์ดุสิต. แผนผังสวนสัตว์ดุสิต ปี พ.ศ. 2536 และ พ.ศ. 2560.
Google Earth. “สวนสัตว์ดุสิตปี พ.ศ. 2544.” สืบค้น 30 มิถุนายน 2560. https://earth.google.com/web.
Google Earth. “สวนสัตว์ดุสิตปี พ.ศ. 2560.” สืบค้น 30 มิถุนายน 2560. https://earth.google.com/web.