สถาปัตยกรรมกับทฤษฎีเศรษฐกิจพอเพียง

บทคัดย่อ

สถาปัตยกรรมของไทยในปัจจุบันมีการพัฒนาไปอย่างมากมายทั้งในแง่รูปแบบและการใช้งาน ซึ่งในหลายๆ โครงการนั้น สถาปัตยกรรมถูกออกแบบให้มีความโดดเด่นและซับซ้อนไปมากโดยบางครั้งก็เกินกว่าวัตถุประสงค์ที่แท้จริงของสถาปัตยกรรมนั้นๆ ได้ หลายๆ โครงการสถาปนิกผู้ออกแบบมุ่งที่จะแสดงตัวตนของตนมากจนเกินไป บางครั้งมีการหยิบยืมรูปแบบสถาปัตยกรรมจากคนละสภาพแวดล้อมมาใช้ หรือบางครั้งมีการนำเสนอรูปแบบที่เกินจำเป็น ซึ่งหลายๆ ครั้ง ทำให้เกิดปัญหาต่างๆ ตามมาอีกมากมาย จนประมาณเมื่อ พ.ศ. 2517 พระบาทสมเด็จพระเจ้าอยู่หัวภูมิพลอดุลยเดช ได้พระราชทานทฤษฎีแนวคิดเศรษฐกิจพอเพียง หลังจากนั้นทฤษฎีนี้ได้ถูกนำไปประยุกต์ใช้อย่างมากในหลากหลายสาขาวิชา แต่ยังไม่ใคร่มีการประยุกต์ใช้ในงานสถาปัตยกรรมในประเทศไทยในปัจจุบัน บทความนี้เสนอว่าหากมีการนำแนวคิดปรัชญาเศรษฐกิจพอเพียงซึ่งเป็นแนวการดำเนินงานหรือชีวิตตามทางสายกลาง มาประยุกต์ใช้กับงานสถาปัตยกรรม ก็น่าจะเป็นการกำหนดแนวทางการออกแบบสถาปัตยกรรมที่เหมาะสมกับเงื่อนไขแวดล้อมต่างๆ ได้ดีแนวทางหนึ่ง บทความนี้จึงมุ่งเน้นที่นำเสนอการประยุกต์แนวคิดการออกแบบสถาปัตยกรรมที่มีพื้นฐานอยู่บนหลักปรัชญาเศรษฐกิจพอเพียงของพระบาทสมเด็จพระเจ้าอยู่หัวภูมิพลอดุลยเดช