งานออกแบบสถาปัตยกรรมไทย ของพระสาโรชรัตนนิมมานก์ (สาโรช สุขยางค์) : แนวคิดเรื่องบริบทของที่ตั้ง และสถาปัตยกรรมต้นแบบ

บทคัดย่อ

พระสาโรชรัตนนิมมานก์ (สาโรช สุขยางค์) เป็นหนึ่งในสถาปนิกผู้บุกเบิกเส้นทางของสถาปัตยกรรมสมัยใหม่ และออกแบบอาคารที่มีความสำคัญต่อประวัติศาสตร์สถาปัตยกรรมในประเทศไทยหลายหลัง ตลอดช่วงระยะเวลาในการทำงานของท่าน (พ.ศ. 2463-2493) ได้ออกแบบงานสถาปัตยกรรมที่มีความหลากหลายในเชิงรูปแบบ รวมถึง รูปแบบสถาปัตยกรรมไทย ซึ่งอาคารดังกล่าวล้วนเป็นงานออกแบบร่วมระหว่างพระสาโรชรัตนนิมมานก์ กับสถาปนิกที่ออกแบบสถาปัตยกรรมไทยประเพณี จึงแสดงทั้งลักษณะของสถาปัตยกรรมสมัยใหม่ และสถาปัตยกรรมไทยออกมาพร้อมกัน  ทั้งนี้ การเลือกใช้รูปแบบ หรือการหาจุดยืนร่วมกันของลักษณะสถาปัตยกรรมทั้งสอง จึงเป็นสิ่งที่น่าสนใจ และเป็นที่มาในการศึกษาครั้งนี้

การศึกษาในครั้งนี้ แสดงให้เห็นถึงแนวความคิดที่พระสาโรชรัตนนิมมานก์ใช้ในการออกแบบสถาปัตยกรรมไทย คือ แนวความคิดเรื่องบริบทของที่ตั้งโครงการ ได้แก่ การคำนึงถึงผังบริเวณของที่ตั้ง แนวแกน การแบ่งพื้นที่ใช้สอย มุมมอง และรูปแบบสถาปัตยกรรมที่สอดคล้องกับอาคารเดิม และการใช้สถาปัตยกรรมต้นแบบเป็นตัวอย่างในเชิงรูปแบบ ได้แก่ อาคารที่อยู่โดยรอบที่ตั้ง และอาคารที่มีความเกี่ยวเนื่องกับรูปแบบสถาปัตยกรรมของงานออกแบบ