ผลกระทบของรูปทรงอาคารและค่าการสะท้อนแสงของกระจกเปลือกอาคาร ต่อระดับความไม่น่าสบายทางสายตาต่อสภาพแวดล้อมข้างเคียง

Main Article Content

อรรจน์ เศรษฐบุตร
สริน พินิจ
ดนู กตัญญุตานันท์

บทคัดย่อ

อาคารสูงที่ปิดผิวด้วยกระจกเป็นสิ่งก่อสร้างที่เกิดขึ้นมากขึ้นในเขตกรุงเทพมหานคร โดยปัจจุบันมีกฎหมายที่เกี่ยวข้องกับการออกแบบเปลือกอาคารกระจกที่ควบคุมทั้งค่าการสะท้อนแสงของกระจก และค่าการถ่ายความร้อนรวม หรือ OTTV ทำให้การเลือกใช้กระจกให้ประหยัดพลังงานและลดผลกระทบต่อสิ่งแวดล้อมเป็นประเด็นที่สำคัญยิ่งขึ้น งานวิจัยนี้ได้พัฒนาแนวทางการประเมินผลกระทบสิ่งแวดล้อมจากการสะท้อนแสงของกระจกเปลือกอาคารต่อความรู้สึกไม่น่าสบายจากระดับแสงบาดตาของผู้ที่ได้รับผลกระทบโดยรอบของอาคาร ตัวแปรที่สำคัญของการทดลองคือรูปทรงอาคาร และค่าการสะท้อนแสงของกระจก กำหนดให้อาคารที่ทำการศึกษามีรูปทรงหลัก 5 รูปทรง และเลือกใช้ผนังกระจกที่มีค่าการสะท้อนแสง 5 ค่า ได้แก่ 5% 10% 15% 20% และ 27% นำมาจำลองผลด้วยโปรแกรม Rhinoceros + Grasshopper เพื่อประเมินระดับความส่องสว่าง และค่าความน่าจะเป็นของการเกิดแสงบาดตาจากแสงธรรมชาติ หรือ Daylight Glare Probability (DGP) ทำการจำลองทั้งสิ้น 5,400 กรณี ผลการวิจัยพบว่า หากเกิดการสะท้อนแสงจากเปลือกอาคารตรงเข้าสู่สายตาของผู้มอง ไม่ว่าจะเป็นรูปทรงอาคารใด หรือกระจกมีค่าการสะท้อนแสงเท่าใด ก็ไม่สามารถทำให้ค่า DGP อยู่ในระดับต่ำเพียงพอที่จะไม่เกิดแสงบาดตาได้ (DGP < 0.35) เพื่อหลีกเลี่ยงปัญหาจากการฟ้องร้องคดีความระหว่างกันเมื่ออาคารสร้างแล้วเสร็จ ควรต้องมีการประเมินผลกระทบสิ่งแวดล้อมจากการสะท้อนแสงตั้งแต่ขั้นต้นของการออกแบบรูปทรงสถาปัตยกรรม และการเลือกใช้กระจกชนิดต่าง ๆ โดยพิจารณาเป็นแต่ละกรณีไป โดยเฉพาะอย่างยิ่งสำหรับอาคารที่มีการออกแบบรูปทรงแบบโค้งเว้าเข้า หรือรูปทรงที่สอบขึ้นสู่ยอดอาคารที่มีการใช้กระจกอาคารต่อเนื่องเป็นผืนใหญ่ โดยไม่มีการใช้แผงบังแดดยื่นลดการสะท้อนแสง โดยเสนอแนะให้ทำการประเมินทิศทางแสงเพื่อกำหนดตำแหน่งของจุดที่จะได้รับผลกระทบรุนแรงก่อน แล้วจึงทำการประเมินค่า DGP จากตำเหน่งนั้นเพื่อหาทางลดผลกระทบด้วยมาตรการต่าง ๆ ผลการศึกษาเบื้องต้นพบว่าการติดตั้งแผงบังแดดบนผนังอาคารกระจกสามารถช่วยลดผลกระทบจากการสะท้อนแสงได้


 


 

Article Details

ประเภทบทความ
บทความวิชาการ

เอกสารอ้างอิง

ทัชชา อังกนะภัทรขจร และ อรรจน์ เศรษฐบุตร. (2562, กรกฎาคม). แนวทางในการออกแบบเพื่อลดผลกระทบจากการสะท้อนแสงของเปลือกอาคาร. เอกสารประกอบการประชุมวิชาการ BERAC ครั้งที่ 6, คณะสถาปัตยกรรมศาสตร์ มหาวิทยาลัยขอนแก่น. ขอนแก่น: มหาวิทยาลัยขอนแก่น.

มติชนออนไลน์. (2559). ฎีกาชาวบ้าน: ปลูกตึกสูงติดกระจก ระวังต้องจ่ายให้เพื่อนบ้าน!!. สืบค้นเมื่อ 13 กุมภาพันธ์ 2565, จาก https://www.matichon.co.th/matichon-tv/news_157472

สถาบันอาคารเขียวไทย. (2559). คู่มือเกณฑ์การประเมินความยั่งยืนทางพลังงานและสิ่งแวดล้อมไทยสำหรับการก่อสร้างและปรับปรุงโครงการใหม่. กรุงเทพฯ: สถาบันอาคารเขียวไทย.

Bodart, M., & Cauwerts, C. (2017). Assessing daylight luminance values and daylight glare probability in scale models. Building and Environment, 113, 210-219.

Chaloeytoy, K., Ichinose, M., & Chien, S. C. (2020). Determination of the Simplified Daylight Glare Probability (DGPs) criteria for daylit office spaces in Thailand. Buildings, 10, 180. Retrieved from https://doi.org/10.3390/buildings10100180.

Dwyer, C. (2017). Solar glare: Guidelines and best practice for assessing solar glare in the City of London (Planning advice note).London: The City of London.

Hirning, M. B., Isoardi, G. L., Coyne, S., Garcia Hansen, V. R., & Cowling, I. (2015). Post occupancy evaluations relating to discomfort glare: A study of green buildings in Brisbane. Building and Environment, 59, 349-357.

IWBI. (2022). WELL building standard. New York: International WELL Building Institute. Retrieved from https://v2.wellcertified.com/en/wellv2/

Konstantzos, I., Tzempelikos, A., & Chan, Y. C. (2015). Experimental and simulation analysis of daylight glare probability in offices with dynamic window shades. Building and Environment, 87, 244-254.

Mardaljevic, J., Andersen, M., Roy, N., & Christoffersen, J. (2012). Daylighting metrics: Is there a relation between useful daylight illuminance and daylight glare probability? In Proceedings of the 1st Building Simulation and Optimization Conference (pp.10-15). Loughborough: Loughborough University.

Timeless Travel Steps. (2020). What went wrong with the Walkie Talkie Building. Retrieved 2022, February 13, from https://timelesstravelsteps.com/2020/01/29/what-went-wrong-with-the-walkie-talkie-building/

Tyukhova, Y. (2015). Discomfort glare from small, high luminance light sources in outdoor nighttime environments. (Dissertation, University of Nebraska, Lincoln).

USGBC. (2013). LEED version 4 reference guide. Washington, DC: United States Green Building Council.

VELUX. (2020). Guide to daylighting and EN 17037 (White paper). Horsholm: VELUX Commercial.

Wienold, J. (2007). Dynamic simulation of blind control strategies for visual comfort and energy balance analysis. In Proceedings of IBPSA 2007 Conference (pp. 1197-204). Beijing, China.

Wienold, J., & Christoffersen, J. (2006). Evaluation methods and development of a new glare prediction model for daylight environments with the use of CCD cameras. Energy and Buildings, 38(7), 743-757.