หลักการออกแบบอิงจิตวิทยาเพื่อ นำผลิตภัณฑ์แฟชั่นกลับมาใช้ใหม่อย่างมีความหมาย
Article Sidebar
Main Article Content
บทคัดย่อ
หลักการออกแบบอิงจิตวิทยาความผูกพันเป็นการนำผลิตภัณฑ์แฟชั่นกลับมาใช้ใหม่อย่างมีความหมาย เป็นการจัดการกับของรักที่ตกอยู่ใน “สภาวะไม่ใช้แต่ไม่ทิ้ง” คือสภาวะที่ความผูกพันระหว่างบุคคลกับสิ่งของมีสูง เมื่อเกิดการเปลี่ยนแปลง จึงเกิดสภาวะจะใช้ก็ใช้ไม่ได้ จะทิ้งก็ทิ้งไม่ลง เพราะสิ่งของนั้นยังมีคุณค่า มีความผูกพันทางอารมณ์สูงอยู่ โดยใช้การออกแบบที่มีส่วนร่วม นำคุณค่าที่แท้จริงวัตถุที่มีต่อบุคคลกลับมาเป็นฐานร่วมสร้างผลิตภัณฑ์ใหม่ เป็นการหมุนเวียนใช้อย่างมีความหมาย
บทความนี้นำเสนอผลการทดลองประยุกต์ใช้หลักการนำกลับมาใช้ใหม่อย่างมีความหมาย : Keep Change ที่มีหลักจิตวิทยาความผูกพันระหว่างบุคคลกับสิ่งของเป็นฐานคิด นำเสื้อผ้าเก่าที่ตกอยู่ใน “สภาวะไม่ใช้แต่ไม่ทิ้ง” เป็นปัจจัยนำเข้า ใช้กระบวนการวิจัยเชิงวัตถุ ภาพ และภาษา โดยตั้งคำถามเรื่องศักยภาพของเสื้อผ้าเก่า (วัตถุ) บนกระบวนทัศน์ “ทฤษฎีเครือข่าย–ผู้กระทำการ” ที่ว่าวัตถุต่างก็มีศักยภาพสามารถที่จะแปลและแปรทั้งตัวเองและสิ่งอื่น เป็นการร่วมสร้างสรรค์ของสรรพสิ่งทั้งที่เป็นมนุษย์และไม่ใช่มนุษย์ที่มาปฏิสัมพันธ์กัน ผลการทดลองใช้หลักการ Keep Change พบว่าสรรพสิ่งในกระบวนการ ทั้งมนุษย์ เสื้อผ้า เครื่องมือ วิธีการที่ใช้ มีศักยภาพที่จะร่วมสร้างคุณค่าใหม่ที่ลึกซึ้งกว่าเดิมต่อยอดจากความผูกพันที่มีอยู่เดิม สู่การยกระดับความผูกพันอย่างมีนัยสำคัญ
Article Details
เอกสารอ้างอิง
Achjanakitti, C. (2021, October 19). Tritdī khrư̄akhāi - phūkratham (Actor-network theory). Bangkok: SAC 's Research Database, Princess Maha Chakri Sirindhorn Anthropology Centre (Public Organisation). Retrieved from https://www.sac.or.th/databases/sac_research/article-detail.php?articleID=243
Alderfer, C. P. (1969). An empirical test of a new theory of human needs. Organizational Behavior & Human Performance, 4(2), 142–175. https://doi.org/10.1016/0030-5073(69)90004-X
Ball, A. D., & Tasaki, L. H. (1992). The role and measurement of attachment in consumer behavior. Journal of Consumer Psychology, 1(2), 155–172. https://doi.org/10.1016/S1057-7408(08)80055-1
Botticello, J. (2014). Fashioning authentic selves: Second-hand clothing and the materialization of enduring values. Critical Studies in Fashion & Beauty, 5(1), 111-124.
Chaiya, K. (2019). Phư̄nthān nǣokhit sanwitthayā khō̜ng Roland Barthes (Roland Barthes’s fundamental concept of semiology). Journal of Humanities and Social Sciences, Phranakhon Si Ayutthaya Rajabhat University, 7(2), 27-61. Retrieved from https://so03.tci-thaijo.org/index.php/husoarujournal/article/view/258769
Chapman, J. (2009). Design for (emotional) durability. Design Issues, 25(4), 29–35. Retrieved from http://www.jstor.org/stable/20627827
Chuengsatiansup, K. (2016). Sāt-asāt: Mānusayawitthayā na chutplīan thāng phawavitthay (Science and non-science: Anthropology at the ontological turn). In Charoensri, C. (Ed.), Sāt- asāt: Khaomākhāngnō̜k ʻokpaikhāngnai (Science and non-science: Come to outside, go to inside) (pp.117-141). Bangkok: Paragraph.
Circular.fashion. (2019). Circular design kit: Design strategies for material cyclability and longevity. Retrieved from https://circular.fashion/downloads/2021_circular.fashion_circular_design_kit.pdf
Ellen MacArthur Foundation. (2017). A new textiles economy: Redesigning fashion’s future. Retrieved April 30, 2020, from https://www.ellenmacarthurfoundation.org/publications/a-new-textiles-economy-redesigning-fashions-future
Encino-Muñoz, A. G., Sumner, M., Sinha, P., & Carnie, B. (2021). Towards a taxonomy of divestment: The lifespan of products as a process. In 4th Product lifetime and the environment PLATE 2021 [Conference proceedings] (pp.1-5). Limerick, Ireland: University of Limerick. Retrieved from http://hdl.handle.net/10344/10209
Fashion United. (2022). Global fashion industry statistics - International apparel. Retrieved June 1, 2022, from https://fashionunited.com/global-fashion-industry-statistics
Fletcher, Kate. (2017). Exploring demand reduction through design, durability and ‘usership’ of fashion clothes. Philosophical Transactions of the Royal Society A: Mathematical, Physical and Engineering Sciences, (375), 2095. https://doi.org/10.1098/rsta.2016.0366
Guggenheim. [n.d.]. Process art. Retrieved June 3, 2021, from https://www.guggenheim.org/artwork/movement/process-art
Harper, K. H. (2018). Aesthetic sustainability: Product design and sustainable usage. https://doi.org/10.4324/9781315190419
Jasper, Melanie A. (2005, May). Using reflective writing within research. Journal of Research in Nursing, 10(3), 247–260. https://doi.org/10.1177/174498710501000303
Kitirianglarp, K. (2020). OOO Bư̄angton samrapʻ ān čhop dai nai nưng chūamōng (Object-oriented ontology in one hour). Bangkok: ILLUMINATIONS EDITIONS.
Ko, C. H. (2017, July 9-13). The Association of Product Metaphors with Emotionally Durable Design. In Proceedings of 2017 6th IIAI international congress on advanced applied informatics (IIAI-AAI) [Conference proceedings] (pp.58–63). Hamamatsu, Japan. https://doi.org/10.1109/IIAI-AAI.2017.33
McKinsey & Company. (2022). The state of fashion 2022. Bangkok: BOF The Business of Fashion. Retrieved from https://www.mckinsey.com/~/media/mckinsey/industries/retail/our%20insights/state%20of%20fashion/2022/the-state-of-fashion-2022.pdf
Maldini, I., & Balkenende, R. (2017, November). Reducing clothing production volumes by design: A critical review of sustainable fashion strategies. Product Lifetimes and the Environment [PLATE], 233-237. https://doi.org/10.3233/978-1-61499-820-4-233.
Mugge, Ruth. (2007). Product attachment. (Doctoral dissertation, University of Delft University of Technology).
Niinimäki, K. (2017). Fashion in a circular economy. In C. E., Henninger, P. J., Alevizou, H., Goworek, & D., Ryding, (Eds.), Sustainability in fashion: A cradle to upcycle approach (pp. 151-169). Retrieved from https://link.springer.com/content/pdf/10.1007/978-3-319-51253-2.pdf
Page, T. (2014). Product attachment and replacement: Implications for sustainable design. International Journal of Sustainable Design, 2(3), 265-282. https://doi.org/10.1504/ijsdes.2014.065057
Sangkhamanee, J. (2016). Khwāmmai (khœ̄i) pen samaimai khō̜ng sāt- asāt: ʻAwatthuwisai ʻamanutsayaniyom læ khrư̄akhāi-phūkratham khō̜ng Bruno Latour (The (un)modernize science and non-science: Non-objectivism non-humanism and actor-network of Bruno Latour). In Charoensri, C. (Ed.), Sāt- asāt: Khaomākhāngnō̜k ʻokpaikhāngnai (Science and non-science: Come to outside, go to inside) (pp. 53-92). Bangkok: Paragraph.
Sangkhamanee, J. (2021). Withīvitthaya nai STS (Methodology in STS). In Mukdāwijit, Y., & Achjanakitti, C. (Eds.), Mānusayawitthayā phon manut (Posthuman anthropology) (pp.142-178). Bangkok: Princess Maha Chakri Sirindhorn Anthropology Centre (Public Organisation).
Schifferstein, H. N. J., & Zwartkruis-Pelgrim, E. P. H. (2008). Consumer-product attachment: Measurement and design implications. International Journal of Design, 2(3): 1-13.
Sung, K., Cooper, T., & Kettley, S. (2015, June 8-9). An exploratory study on the links between individual upcycling, product attachment, and product longevity. In Product lifetimes and the environment (PLATE) [Conference proceedings] (pp. 349–356). Nottingham, UK: Nottingham Trent University.
Van den Berg, M. R., & Bakker, C. A. (2015, June 17-19). A product design framework for a circular economy. In Proceedings of the PLATE (Product Lifetimes and The Environment) Conference [Conference proceedings] (pp. 365-379). Nottingham, UK: Nottingham Trent University.
Wongthō̜ngsangūan, J. & Sirinkharāphō̜n, S. (2021). “Kānprapplīan khaosū rabop sētthakitmunwīan kranīsưksā kānʻō̜kbǣpfǣchanmunwīan nai thai (The transformation to circular economy: Case study circular fashion design in Thailand). In Kānprachoom wichākān wičhai længānsāngsan sinlapakam sathāpattayakam khrangthī Hā (The 5th national research conference on art, architecture and creative works proceeding) [Conference proceedings] (pp. 117-127). Phitsanulok, Thailand: Naresuan University. Retrieved from https://archdb.arch.nu.ac.th/creative/proceedings/procedings_final_2020.pdf
Wongthō̜ngsangūan, J. & Sirinkharāphō̜n, S. (2022). Krō̜pnǣokhit čhāk tritdī khwāmphūkphan sū lakkānʻō̜kbǣpʻing čhitwitthayā phư̄a yư̄tʻāyu kānchaingān khō̜ng phalittaphan fǣchan munwīan (Design framework: Attachment theory to psychological based design principle to enhance product life extension in circular fashion). Sarasatr, 5(3), 598-610.
