จากรากฐานวัฒนธรรมสู่เมืองยั่งยืน : บทวิพากษ์พัฒนาการและกลไก "มาจิซึคุริ" ในบริบทญี่ปุ่น
Article Sidebar
Main Article Content
บทคัดย่อ
บทความวิจัยนี้มีวัตถุประสงค์เพื่อศึกษาและสังเคราะห์พัฒนาการของแนวคิด "มาจิซึคุริ" (Machizukuri) ตั้งแต่อดีตจนถึงปัจจุบัน พร้อมทั้งเสนอแนะแนวทางการพัฒนากรอบแนวคิดที่ยั่งยืนเพื่อตอบโจทย์วิกฤตการณ์ทางสังคมและสิ่งแวดล้อมในศตวรรษที่ 21 ผ่านระเบียบวิธีวิจัยเชิงเอกสาร (documentary research) ผลการศึกษาพบว่า รากฐานของมาจิซึคุริ (Machizukuri) ฝั่งลึกอยู่กับผังเมือง ประวัติศาสตร์ ที่เน้นความสัมพันธ์เชิงพื้นที่แบบ "โช" (Cho) และหน่วยสังคม "โซไนไก" (Chonaikai) ซึ่งได้หล่อหลอมผ่านกลไกทางวัฒนธรรมและการจัดการตนเองเพื่อรับมือกับภัยพิบัติ งานอนุรักษ์สถาปัตยกรรม และการจัดการเมือง แม้ว่าในปัจจุบันนี้สังคมกำลังเผชิญกับความท้าทายใหม่ ได้แก่ ภาวะโลกร้อน สังคมผู้สูงอายุ และปัญหาบ้านว่าง (Akiya) มาจิซึคุริที่เป็นกลไกของชุมชนในการจัดการเมืองจะมีบทบาทได้มากน้อยเพียงใด บทความนี้จึงเสนอการวิพากษ์พัฒนาการและกลไกความร่วมมือแบบมีส่วนร่วมในการจัดการเมืองจากการเปลี่ยนผ่านมิติทางกายภาพและเน้นความงามของสถาปัตยกรรมเพียงอย่างเดียวไปสู่ความร่วมมือแบบมีส่วนร่วมเชิงรุก (deep participation) เพื่อการร่วมมือสร้างนโยบาย (Collaborative Policy Development) เน้นการบูรณาการเทคโนโลยีดิจิทัลและแนวคิดเมืองยืดหยุ่น (resilient city) เพื่อให้เป็นแนวทางปฏิบัติจากบทเรียนที่สามารถประยุกต์ใช้ได้ทั้งในประเทศญี่ปุ่นและเมืองในเอเชียตะวันออกเฉียงใต้
Article Details
เอกสารอ้างอิง
Arnstein, S. R. (1969). A ladder of citizen participation. Journal of the American Institute of Planners, 35(4), 216–224.
Fiévé, N. (2003). The urban spanning of spatial practices in Kyoto: Chō and Ryōwa-chō. In N. Fiévé, & P. Waley (Eds.), Kyoto: Historical landscape and urban morphology (pp. 47-66). Routledge.
Fiévé, N., & Waley, P. (Eds.). (2003). Japanese capitals in historical perspective: Place, power and memory in Kyoto, Edo and Tokyo. RoutledgeCurzon.
Funck, C. (2007). Participatory approaches in urban planning: The case of machizukuri in Japan. Town Planning Review, 78(1), 1–22.
Harvey, D. (2008). The right to the city. New Left Review, 53, 23–40.
Healey, P. (1997). Collaborative planning: Shaping places in fragmented societies. Macmillan.
Lefebvre, H. (1968). Le droit à la ville [The right to the city]. Anthropos.
Putnam, R. D. (1993). Making democracy work: Civic traditions in modern Italy. Princeton University Press.
Sorensen, A. (1997). Building world-class cities in Japan: Globalization and urban politics. Annals of the American Academy of Political and Social Science, 551(1), 82–100.
Sorensen, A. (2002). The making of urban Japan: Cities and planning from Edo to the twenty-first century. Routledge.
Sorensen, A., & Funck, C. (Eds.). (2007). Living cities in Japan: Citizens' movements, machizukuri and local environments. Routledge.
Watanabe, S. (2000). Machizukuri and post-disaster urban reconstruction in Kobe. Urban Studies, 37(10).
Yoshida, Y. (2026). Adaptation of urban hazard map from Kyoto preservation area to Chiang Mai old town [Unpublished master's thesis.]. Chiangmai University.
