การพัฒนารูปแบบการจัดการเรียนรู้เชิงรุก โดยใช้ DELPDE Model ร่วมกับชุดกิจกรรม เรื่อง พระพุทธศาสนา เพื่อส่งเสริมทักษะด้านคุณธรรมจริยธรรม สำหรับนักเรียนชั้นประถมศึกษาปีที่ 5

Main Article Content

สำเรียง จานเขื่อง

บทคัดย่อ

         การวิจัยนี้มีวัตถุประสงค์เพื่อ 1) พัฒนารูปแบบการจัดการเรียนรู้เชิงรุก โดยใช้ DELPDE Model ร่วมกับ ชุดกิจกรรม เรื่อง พระพุทธศาสนา เพื่อส่งเสริมทักษะด้านคุณธรรมจริยธรรม สำหรับนักเรียนชั้นประถมศึกษาปีที่ 5 2) ประเมินความเหมาะสม ความเป็นไปได้ และความเป็นประโยชน์ของรูปแบบการจัดการเรียนรู้เชิงรุก โดยใช้ DELPDE Model ร่วมกับ ชุดกิจกรรม เรื่อง พระพุทธศาสนา เพื่อส่งเสริมทักษะด้านคุณธรรมจริยธรรม สำหรับนักเรียนชั้นประถมศึกษาปีที่ 5 เป็นการวิจัยและพัฒนา โดยใช้ผู้ทรงคุณวุฒิด้านการพัฒนารูปแบบการเรียนรู้ จำนวน 10 คน และผู้เชี่ยวชาญด้านการประเมินความเหมาะสม ความเป็นไปได้ และความเป็นประโยชน์ของรูปแบบการเรียนรู้ จำนวน 5 คน เครื่องมือที่ใช้ในการวิจัย  ได้แก่ แบบบันทึกการสนทนากลุ่ม และประเมินความเหมาะสม ความเป็นไปได้ และความเป็นประโยชน์ของรูปแบบการเรียนรู้ สถิติพื้นฐานที่ใช้ในการวิเคราะห์ข้อมูล ได้แก่ ค่าเฉลี่ย และส่วนเบี่ยงเบนมาตรฐาน   


          ผลการวิจัยพบว่า 1) การพัฒนารูปแบบการจัดการเรียนรู้เชิงรุก โดยใช้ DELPDE Model ร่วมกับ ชุดกิจกรรม เรื่อง พระพุทธศาสนา เพื่อส่งเสริมทักษะด้านคุณธรรมจริยธรรม สำหรับนักเรียนชั้นประถมศึกษาปีที่ 5 พบว่า รูปแบบการจัดการเรียนรู้มีองค์ประกอบ ดังนี้ (1) หลักการ แนวคิด ทฤษฎี (2) วัตถุประสงค์ของรูปแบบ (3) ขั้นตอนการจัดการเรียนรู้ (4) ระบบสังคม (5) หลักการ ตอบสนอง และ (6) ระบบสนับสนุน ทั้งนี้ มีขั้นตอนการจัดการเรียนรู้ 6 ขั้น ประกอบด้วย (1) ขั้นพัฒนาสติสัมปชัญญะ (2) ขั้นตรวจสอบความรู้เดิม (3) ขั้นการเรียนรู้ (4) ขั้นการปฏิบัติโดยผู้สอนคอยแนะนำ (5) ขั้นพัฒนาปัญญา และ (6) ขั้นการประเมินผล 2) ผลจากการประเมินความเหมาะสม ความเป็นไปได้ และความเป็นประโยชน์ของรูปแบบการเรียนรู้ที่พัฒนาขึ้น อยู่ในระดับมากที่สุด กล่าวได้ว่ารูปแบบการเรียนรู้ที่พัฒนาขึ้นมีความเหมาะสมในการส่งเสริมการเรียนรู้สำหรับผู้เรียน สามารถนำไปเป็นต้นแบบในการพัฒนาเครื่องมือในการจัดการเรียนรู้ได้

Article Details

รูปแบบการอ้างอิง
จานเขื่อง ส. (2025). การพัฒนารูปแบบการจัดการเรียนรู้เชิงรุก โดยใช้ DELPDE Model ร่วมกับชุดกิจกรรม เรื่อง พระพุทธศาสนา เพื่อส่งเสริมทักษะด้านคุณธรรมจริยธรรม สำหรับนักเรียนชั้นประถมศึกษาปีที่ 5. วารสารมหาวิทยาลัยมหามกุฏราชวิทยาลัย วิทยาเขตร้อยเอ็ด, 15(1), 62–75. สืบค้น จาก https://so01.tci-thaijo.org/index.php/AJMBU/article/view/282221
ประเภทบทความ
บทความวิจัย

เอกสารอ้างอิง

กระทรวงศึกษาธิการ. (2551). หลักสูตรแกนกลางการศึกษาขั้นพื้นฐาน พุทธศักราช 2551. กรุงเทพมหานคร : โรงพิมพ์ชุมนุมสหกรณ์การเกษตรแห่งประเทศไทย.

กระทรวงศึกษาธิการ. (2552). 8 คุณธรรมพื้นฐาน. สืบค้นเมื่อ 6 มกราคม 2565. จาก http://www.moe.go.th

กิตติชัย สุธาสิโนบล. (2564). การพัฒนารูปแบบการจัดการเรียนรู้พระพุทธศาสนาที่มีสติเป็นฐานการเรียนรู้ ที่เหมาะสมกับผู้เรียนระดับประถมศึกษาในสังคมไทยยุคปัจจุบัน. วารสารบัณฑิตศึกษา มหาวิทยาลัยราชภัฏวไลยอลงกรณ์ในพระบรมราชูปถัมภ์. 15(2). 40-53.

เกรียงศักดิ์ เจริญวงศ์ศักดิ์. (2546). ภาพอนาคตและคุณลักษณะของคนไทยที่พึงประสงค์. วี.ที.คอมมิวนิเคชั่น. กรุงเทพมหานคร : สำนักงานคณะกรรมการการศึกษาแห่งชาติ.

จิระวัฒน์ โรจนศิลป์, สามารถ สุขุประการ และศิริโรจน์ นามเสนา. (2566). รูปแบบการจัดการเรียนการสอนวิชาพระพุทธศาสนา. วารสารสังคมศาสตร์และวัฒนธรรม. 7(6). 262–271.

บุญชม ศรีสะอาด. (2560). การวิจัยเบื้องต้น. พิมพ์ครั้งที่ 10. กรุงเทพมหานคร : สุวีริยาสาส์น.

พระมหาวสันต์ ภูริปญฺโญ. (2564). รูปแบบการพัฒนาทักษะการสอนของครูตามหลักพุทธวิธี โรงเรียนพระปริยัติธรรม แผนกสามัญศึกษา. วิทยานิพนธ์พุทธศาสตรดุษฎีบัณฑิต สาขาวิชาพุทธบริหารการศึกษา. บัณฑิตวิทยาลัย : มหาวิทยาลัยมหาจุฬาลงกรณราชวิทยาลัย.

พระศศิพงษ์ ธมฺมวโร (ชัยสิทธิ์), วิทยา ทองดี, นิรัช เรืองแสน และสุรีพร ชาบุตรบุณฑริก. (2564). รูปแบบการจัดการเรียนรู้โดยใช้ปัญหาเป็นฐานตามแนวพุทธวิธี วิชาสังคมศึกษาของนักเรียน โรงเรียนกุดน้ำใสพิทยาคม อำเภอจัตุรัส จังหวัดชัยภูมิ. วารสารสถาบันวิจัยพิมลธรรม. 8(1). 86–96.

รัตนะ บัวสนธ์. (2562). วิจัยและพัฒนาหลักสูตรและการเรียนการสอน. วารสารศิลปากรศึกษาศาสตร์วิจัย. 11(2). 1-11.

โรงเรียนบ้านศรีถาวร. (2565). รายงานผลการพัฒนาการศึกษา กลุ่มสาระการเรียนรู้สังคมศึกษาศาสนา และ วัฒนธรรม ชั้นประถมศึกษาปีที่ 5 ปีการศึกษา 2564. บุรีรัมย์ : โรงเรียนบ้านศรีถาวร.

ลักขณา สิริวัฒน์. (2551). สุขวิทยาจิตและการปรับตัว. พิมพ์ครั้งที่ 2. กรุงเทพมหานคร : โอเดียนสโตร์.

สำนักงานคณะกรรมการการศึกษาแห่งชาติ. (2545). พระราชบัญญัติการศึกษาแห่งชาติ พ.ศ. 2542 และที่แก้ไขเพิ่มเติม (ฉบับที่ 2) พ.ศ. 2545. กรุงเทพมหานคร : พริกหวานกราฟฟิค.

สำนักงานรับรองมาตรฐานและประเมินคุณภาพการศึกษา. (2550). มาตรฐานตัวบ่งชี้และเกณฑ์พิจารณาเพื่อการประเมินคุณภาพภายนอกระดับการศึกษาขั้นพื้นฐาน. กรุงเทพมหานคร : บริษัทจุดทอง จำกัด.

สำนักงานสภาพัฒนาการเศรษฐกิจและสังคมแห่งชาติ สำนักนายกรัฐมนตรี. (2565). แผนพัฒนาเศรษฐกิจและสังคมแห่งชาติ ฉบับที่ 13 (พ.ศ. 2566-2570). กรุงเทพมหานคร : สำนักงานสภาพัฒนาการเศรษฐกิจและสังคมแห่งชาติ.

สำนักวิชาการและมาตรฐานการศึกษา. (2554). แนวทางการพัฒนา การวัดและประเมินคุณลักษณะอันพึงประสงค์ตามหลักสูตรแกนกลางการศึกษาขั้นพื้นฐาน พ.ศ. 2551. นนทบุรี : โรงพิมพ์ชุมนุมสหกรณ์การเกษตรแห่งประเทศไทย.

อรวรรณ วรรณฤทัย, ดวงใจ สีเขียว และลัดดา หวังภาษิต. (2565). การพัฒนารูปแบบการจัดการเรียนรู้ เชิงรุก เพื่อพัฒนาสมรรถนะการจัดการเรียนรู้สำหรับนักศึกษาสอนศาสนา. วารสารมานุษยวิทยาเชิงพุทธ. 7(6). 17–32.

Dewey, J. (1933). How We Think: A Restatement of the Relation of Reflective Thinking to the Educative Process. Boston, MA : D.C. Heath & Co Publishers.

Olha P. Tretiak, Liudmyla I. Melenets, Viktoriia M. Shcherbyna, Olena V. Poliakova & Larysa V. Kravchuk. (2022). The role of instilling moral values in primary school children. Revista De La Universidad Del Zulia. 12(35). 37-62.

Stoltz, P. G. (1997). Adversity Quotient: Turning obstacles into opportunities. Canada : John Willey and Sons.

Walia, N. (2022). Promoting ethics and morality in education for equality, diversity and inclusivity. Journal of Multidisciplinary Cases. 2(01). 1-9.