การสอนภาษาไทยบนฐานสมรรถนะในศตวรรษที่ 21: นวัตกรรมการเรียนรู้เพื่อความเป็นพลเมืองดิจิทัล
Article Sidebar
Main Article Content
บทคัดย่อ
บทความวิชาการฉบับนี้มีวัตถุประสงค์เพื่อวิเคราะห์แนวทางการจัดการเรียนการสอนภาษาไทยบนฐานสมรรถนะในบริบทศตวรรษที่ 21 โดยมุ่งเน้นการพัฒนานวัตกรรมการเรียนรู้ที่ส่งเสริมความเป็นพลเมืองดิจิทัลที่มีคุณภาพ ท่ามกลางความท้าทายจากการเปลี่ยนแปลงทางเทคโนโลยีที่ส่งผลต่อรูปแบบการใช้ภาษาของผู้เรียน บทความนี้ได้นำเสนอกรอบสมรรถนะสำคัญ 5 ด้านที่ต้องบูรณาการเข้ากับการสอนภาษาไทย ได้แก่ 1) ทักษะการเรียนรู้และนวัตกรรม (4C)
2) ทักษะสารสนเทศ สื่อ และเทคโนโลยี (ICT Literacy) 3) ทักษะชีวิตและอาชีพ 4) สมรรถนะเฉพาะทางด้านภาษาไทย และ 5) ความเป็นพลเมืองดิจิทัล จากการศึกษาพบว่า การเปลี่ยนผ่านจากกระบวนทัศน์การสอนแบบเดิมที่เน้นการท่องจำไปสู่การสอนบนฐานสมรรถนะ จำเป็นต้องอาศัยนวัตกรรมการเรียนรู้เชิงรุก (Active Learning) เช่น การเรียนรู้โดยใช้ปัญหาเป็นฐาน (PBL) การเรียนรู้โดยใช้โครงงานเป็นฐาน (PjBL) เทคโนโลยีดิจิทัลเพื่อยกระดับการเรียนรู้ และห้องเรียนกลับด้าน เพื่อให้ผู้เรียนได้ฝึกฝนทักษะการคิดวิเคราะห์ การตรวจสอบข้อเท็จจริงในสื่อสังคมออนไลน์ และการสื่อสารอย่างสร้างสรรค์และมีจริยธรรม นอกจากนี้ บทความยังได้นำเสนอแนวทางการการสร้างสรรค์ผลงานทางภาษาในรูปแบบใหม่ อาทิ พอดแคสต์ และอินโฟกราฟิก ควบคู่ไปกับการประเมินผลตามสภาพจริงด้วยเกณฑ์รูบริก (Rubrics) ที่สะท้อนสมรรถนะของผู้เรียนอย่างรอบด้าน ผลการวิเคราะห์ชี้ให้เห็นว่า การสอนภาษาไทยบนฐานสมรรถนะมีศักยภาพในการพัฒนาทักษะทางภาษา ทักษะสารสนเทศ และทักษะทางดิจิทัลของผู้เรียนอย่างรอบด้าน ช่วยให้ผู้เรียนสามารถใช้ภาษาเพื่อคิด สื่อสาร และมีส่วนร่วมในสังคมดิจิทัลได้อย่างมีประสิทธิภาพและรับผิดชอบ
Article Details
อนุญาตภายใต้เงื่อนไข Creative Commons Attribution-NonCommercial-NoDerivatives 4.0 International License.
เอกสารอ้างอิง
สถาบันส่งเสริมการสอนวิทยาศาสตร์และเทคโนโลยี. (2565). กรอบหลักสูตรฐานสมรรถนะ. กรุงเทพมหานคร : สถาบันส่งเสริมการสอนวิทยาศาสตร์และเทคโนโลยี (สสวท).
สำนักงานเลขาธิการสภาการศึกษา. (2563). รายงานการศึกษาแนวโน้มการเรียนรู้ในศตวรรษที่ 21. กรุงเทพมหานคร : สำนักงานเลขาธิการสภาการศึกษา (สกศ).
ไชยยศ เรืองสุวรรณ. (2564). การคิดเชิงวิพากษ์เพื่อการเรียนรู้. กรุงเทพมหานคร : สำนักพิมพ์มหาวิทยาลัยรามคำแหง.
ปรียาพร วงษ์อนุตรโรจน์. (2563). การพัฒนาความคิดสร้างสรรค์ของผู้เรียนโดยใช้กิจกรรมการเรียนรู้แบบเปิด. วารสารศึกษาศาสตร์. 31(2). 45–58.
พิเชฐ ยิ่งเกียรติคุณ. (2563). การพัฒนาการเขียนเชิงวิเคราะห์ผ่านโครงงานภาษาไทย. เชียงใหม่ : มหาวิทยาลัยเชียงใหม่.
ไพฑูรย์ สินลารัตน์. (2561). ทักษะการสื่อสารในยุคดิจิทัล. กรุงเทพมหานคร : มหาวิทยาลัยศรีนครินทรวิโรฒ.
ธันยธรณ์ แสนทวี. (2565). การพัฒนาทักษะการทำงานร่วมกันผ่านกิจกรรมกลุ่มในชั้นเรียนภาษาไทย. วารสารครุศาสตร์ร่วมสมัย. 5(1). 112–128.
สุนิสา ศรีสุข. (2563). การพัฒนาสมรรถนะสารสนเทศและเทคโนโลยีของผู้เรียนในศตวรรษที่ 21. วารสารเทคโนโลยีการศึกษา. 18(2). 34–50.
สำนักงานเลขาธิการสภาการศึกษา. (2564). รายงานการวิจัยการจัดการเรียนรู้ยุคดิจิทัล. กรุงเทพมหานคร : กระทรวงศึกษาธิการ.
Anderson, L. W., & Krathwohl, D. R. (2001). A taxonomy for learning, teaching, and assessing: A revision of Bloom’s taxonomy of educational objectives. New York, NY: Longman.
Boyatzis, R. E. (2008). Competencies in the 21st century. Journal of Management Development. 27(1). 5–12.
European Commission. (2018). DigComp 2.1: The Digital Competence Framework for Citizens. Luxembourg : Publications Office of the European Union.
Hargie, O. (2011). Skilled interpersonal communication: Research, theory and practice. 5th ed. London : Routledge.
Horton, W. (2012). E-learning by design. 2nd ed. San Francisco, CA : Pfeiffer.
ISTE. (2016). ISTE Standards for Students. Washington, DC : International Society for Technology in Education.
Johnson, D. W., & Johnson, R. T. (2019). Cooperation and competition: Theory and research. Edina, MN : Interaction Book Company.
Martin, A., & Grudziecki, J. (2006). DigEuLit: Concepts and tools for digital literacy development. Innovation in Teaching and Learning in Information and Computer Sciences. 5(4). 249–267.
Mulder, M. (2017). Competence-based Vocational and Professional Education. Cham, Switzerland : Springer.
Ng, W. (2012). Can we teach digital natives digital literacy?. Computers & Education. 59(3). 1065–1078.
OECD. (2019). OECD learning compass 2030: A series of concept notes. Paris : OECD Publishing.
Paul, R., & Elder, L. (2014). Critical thinking: Tools for taking charge of your learning and your life. Boston, MA : Pearson.
Prensky, M. (2020). Teaching Digital Natives: Partnering for Real Learning. Thousand Oaks, CA : Corwin Press.
Redecker, C. (2017). European framework for the digital competence of educators: DigCompEdu. Luxembourg : Publications Office of the European Union.
Ribble, M. (2015). Digital citizenship in schools: Nine elements all students should know. 3rd ed. Eugene, OR : ISTE.
Runco, M. (2014). Creativity: Theories and themes: Research, development, and practice. 2nd ed. San Diego, CA : Academic Press.
Trilling, B., & Fadel, C. (2009). 21st Century Skills: Learning for Life in Our Times. San Francisco, CA : Jossey-Bass.
UNESCO. (2011). Media and information literacy curriculum for teachers. Paris : UNESCO.
