การบูรณาการหลักธรรมในพระไตรปิฎกตามหลักพุทธวิธีการสอนของพระพุทธเจ้า

บทคัดย่อ

                        บทความวิจัยนี้มีวัตถุประสงค์เพื่อศึกษาหลักธรรมของพระพุทธเจ้าในพระไตรปิฎก การบูรณาการหลักธรรมและข้อเสนอแนะ โดยค้นคว้าจากเอกสารและนำมาวิเคราะห์เชิงเนื้อหา ผลการวิจัยพบว่า หลักธรรม ที่สำคัญในพระไตรปิฎก อาทิ สิงคาลกสูตร กสิภารทวาชสูตร และอังคุลิมาลสูตร โดยการบูรณาการหลักธรรมในพระไตรปิฎกแก่ผู้ฟังเป็น 2 ระดับ คือ คฤหัสถ์ และบรรพชิต ให้มีความรู้ความสามารถทั้งทางโลกและทางธรรม จะได้นำความรู้ที่ได้มาประยุกต์ใช้ในการดำเนินชีวิตให้เกิดความสันติสุขด้วยสัมมาทิฏฐิ  โดยเสนอแนะองค์ความรู้ใหม่เกี่ยวกับวิธีการสอนแบบบูรณาการของพระพุทธเจ้าที่ทรงใช้ตามที่ปรากฏในพระไตรปิฎก

                        ผลการวิจัยพบว่า ทฤษฎีหลักบูรณาการและการสอนแบบบูรณาการของนักการศึกษาสมัยใหม่ มีความสอดคล้องกันกับการแบบบูรณาการหลักธรรมในพระไตรปิฎกตามหลักพุทธวิธีการสอนของพระพุทธเจ้า พุทธวิธีการสอนแบบบูรณาการของพระพุทธเจ้าของพระองค์ ซึ่งเป็นวิธีการปฏิบัติจริง สามารถจัดการแก้ปัญหาการการเรียนการสอนได้อย่างมีประสิทธิภาพ ทั้งนี้เพราะหลักการสอนแบบบูรณาการของพระองค์เป็นระบบและสมเหตุสมผล จากสมมุติฐานการวิจัยที่ตั้งไว้ยืนยันได้ว่า

                        1) พระพุทธเจ้าทรงสอนเหล่าสาวกด้วยวิธีการสอนแบบบูรณาการ ด้วยพระปรีชาสามารถและพระกุศโลบายอันแยบยลลึกซึ้ง วิธีการสอนแบบบูรณาการของพระพุทธองค์นั้นเมื่อเทียบเคียงแล้วแสดงว่าวิธีการสอนแบบบูรณาการของตะวันตกมาสอดคล้องกับวิธีการของพระพุทธเจ้าโดยไม่มีข้อสงสัย  ทั้งวิธีการสอนแบบบูรณาการของพระพุทธองค์มีประสิทธิภาพก่อให้เกิดประสิทธิผลอย่างสูงสุดด้วย

                       2) ตามหลักการวิเคราะห์การบูรณาการหลักธรรมในพระไตรปิฎกตามหลักพุทธวิธีการสอนของพระพุทธเจ้า พบว่า พระพุทธองค์ทรงแบ่งระดับของผู้ฟังออกเป็น 2 ระดับ คือ ระดับคฤหัสถ์ และระดับบรรพชิต พระพุทธองค์ทรงมีองค์ประกอบในการสอน 4 ประการ คือ  (1) หลักการสอน ทรงยึดหลักการสอนยึดผู้เรียนเป็นศูนย์กลาง  (2) วิธีการสอน ทรงใช้วิธีการสอน 11 วิธี  (3) สื่อการสอน ทรงใช้หลักธรรมต่างๆ ศาสตร์ต่างๆ และสื่อที่เป็นวัตถุต่างๆ มาสอน และ (4) ผลการสอน ผลการสอนของพระพุทธองค์ สรุปผลได้ 2 ประการ คือ (1) ผู้ฟังคำสั่งสอนของพระพุทธเจ้าแล้วมีความรู้ความสามารถทั้งศาสตร์ทางโลกและศาสตร์ทางธรรม กล้าปฏิญาณตนเป็นอุบาสกอุบาสิกา (2) ผู้ฟังคำสั่งสอนของพระพุทธเจ้าแล้ว ได้บรรลุธรรมเป็นพระโสดาบัน พระสกทาคามี พระอนาคามี และเป็นพระอรหันต์

                       3) พุทธวิธีการสอนแบบบูรณาการของพระพุทธองค์ ทรงนำหลักธรรมมาใช้เป็นหลักควบคู่กันไปได้อย่างกลมกลืน กล่าวคือ สิงคาลกสูตร  กสิภารทวาชสูตร และ อังคุลิมาลสูตร เป็นต้น และพุทธวิธีการสอนแบบบูรณาการของพระพุทธเจ้านั้น สามารถนำศาสตร์ต่างๆ ทั้งโลกิยธรรม โดยผลจากการสดับฟังธรรมในระดับฆราวาสวิสัยสามารถเปลี่ยนจากมิจฉาทิฏฐิชนมาเป็นสัมมาทิฏฐิชนได้ และ โลกุตตรธรรม โดยนำหลักธรรมที่มาในพระไตรปิฎกมาบูรณาการโดยผลของการสดับฟังธรรมในระดับบรรพชิตยังสามารถเปลี่ยนจากปุถุชนบรรลุธรรมเป็นพระอริยะบุคคลได้โดยสามารถนำไปพัฒนาตนเองสร้างคุณค่าต่อการพัฒนาชีวิตนำความสงบสุขของสังคม ครอบครัว ชุมชน และสร้างสังคมให้มีภูมิคุ้มกันโดยหลักการสอนและวิธีการสอนแบบต่างๆ มาบูรณาการสื่อการสอนแก่ผู้ฟังอย่างพอเหมาะพอดี