ระบบอุปถัมภ์ในการเมืองท้องถิ่นของอำเภอโกสุมพิสัย จังหวัดมหาสารคาม

บทคัดย่อ

          การศึกษานี้มีวัตถุประสงค์ 1)เพื่อศึกษาระบบอุปถัมภ์ระหว่างนักการเมืองระดับชาติกับนักการเมืองท้องถิ่นในอำเภอโกสุมพิสัย จังหวัดมหาสารคาม 2)เพื่อศึกษาผลกระทบของระบบอุปถัมภ์ที่มีต่อการเมืองท้องถิ่นของอำเภอโกสุมพิสัย จังหวัดมหาสารคาม 3)เพื่อศึกษาข้อเสนอแนะในการแก้ไขปัญหาระบบอุปถัมภ์ที่มีต่อการเมืองท้องถิ่นของอำเภอโกสุมพิสัย จังหวัดมหาสารคาม เป็นการวิจัยเชิงคุณภาพโดยทำการเก็บข้อมูลจากเอกสารที่เกี่ยวข้อง แหล่ง ข้อมูลต่างๆ ผู้ให้ข้อมูลหลักเลือกแบบเจาะจง ประกอบด้วยนักการเมือง นักวิชาการ ข้าราชการและประชาขน จำนวน 30 คน เครื่องมือที่ใช้ในการวิจัย คือ แบบสัมภาษณ์กึ่งโครงสร้าง ข้อมูลที่ได้นำมาวิเคราะห์และนำเสนอผลการวิเคราะห์เชิงพรรณนา

         ผลการศึกษาพบว่า ระบบอุปถัมภ์ระหว่างนักการเมืองระดับชาติกับนักการเมืองท้องถิ่นในอำเภอโกสุมพิสัย จังหวัดมหาสารคาม เป็นความสัมพันธ์แบบแนวราบและความสัมพันธ์แบบแนวตั้ง กล่าวคือ ความสัมพันธ์แบบแนวราบจะเป็นความสัมพันธ์ทางการเมืองแบบอุปถัมภ์แบบเครือญาติ ส่วนความสัมพันธ์แบบแนวตั้งจะเป็นความสัมพันธ์ทางการเมืองแบบอุปถัมภ์ผ่านเครือข่าย พรรคพวก เพื่อนพ้อง และทีมงาน รวมถึงหัวคะแนน ภายใต้ระบบอุปถัมภ์ในเชิงความสัมพันธ์แบบการตลาด และระบบอุปถัมภ์ในเชิงความสัมพันธ์แบบรัฐศาสตร์

         ผลกระทบของระบบอุปถัมภ์ที่มีต่อการเมืองท้องถิ่นของอำเภอโกสุมพิสัย จังหวัดมหาสารคาม พบว่ามีทั้งผลดีและผลเสีย เช่น เกิดการพัฒนาจากการผลักดันและจัดสรรงบ ประมาณหรือโครงต่างๆ ลงสู่ท้องถิ่น ประชาชนได้รับการดูแลเอาใจใส่จากทั้งนักการเมืองระดับชาติและนักการเมืองท้องถิ่น เกิดการแทรกแซงการเมืองท้องถิ่นจากนักการเมืองระดับชาติ เกิดการสร้างทายาททางการเมืองและสืบทอดอำนาจทางการเมือง

          ข้อเสนอแนะในการแก้ไขปัญหาระบบอุปถัมภ์ที่มีต่อการเมืองท้องถิ่นของอำเภอโกสุมพิสัย จังหวัดมหาสารคาม ได้แก่ 1) การสร้างกติกา กฎหมาย และระบบตรวจสอบการใช้ระบบอุปถัมภ์  2) การสร้างระบบคุณธรรมและปลูกฝังจริยธรรมทางการเมือง 3) การสร้างจิตสำนึกทางการเมือง 4) การยึดหลักความเสมอภาคเท่าเทียมกันทางการเมือง 5) การใช้ระบบอุปถัมภ์ให้เป็นประโยชน์ต่อการพัฒนาท้องถิ่น