ผ้าทอพื้นบ้านชาติพันธุ์ปู้ยี่ จังหวัดกุยโจ ประเทศจีน : การเปลี่ยนแปลงหน้าที่และความหมายต่อสังคมวัฒนธรรมชาติพันธุ์ในบริบทการทำวัฒนธรรมเป็นสินค้า

บทคัดย่อ

         บทความวิจัยนี้มีวัตถุประสงค์ 1)เพื่อศึกษาประวัติศาสตร์สังคมและผ้าทอปู้ยี่ในมิติอัตลักษณ์วัฒนธรรมกลุ่มชาติพันธุ์ 2)เพื่อศึกษาผ้าทอปู้ยี่ในบริบทการทำวัฒนธรรมเป็นสินค้า และ 3)เพื่อวิเคราะห์การเปลี่ยนแปลงหน้าที่และความหมายทางวัฒนธรรมของผ้าทอชาติพันธุ์ปู้ยี่ โดยใช้วิธีวิทยาวิจัยเชิงคุณภาพ โดยประชากรกลุ่มตัวอย่างชาวปู้ยี่ในแขวงกุ้ยโจว และบุคคลอื่นที่เกี่ยวข้อง ใช้การวิเคราะห์ข้อมูลและการนำเสนอผลการวิจัยเชิงพรรณนา

         ผลการวิจัยพบว่า 1. ชาวปู้ยี่เป็นชนกลุ่มน้อยกลุ่มหนึ่งในแขวงกุ้ยโจ ประเทศจีน ชาติพันธุ์นี้มีผืนผ้าที่มีอัตลักษณ์วัฒนธรรมสัมพันธ์กับวิถีชีวิต ประเพณี พิธีกรรม ที่ผูกพันกับระบบนิเวศ กระทั่งผ้าทอชาติพันธุ์ปู้ยี่มีเอกลักษณ์ที่โดดเด่น 2. ผ้าทอปู้ยี่ในบริบทการทำวัฒนธรรมเป็นสินค้า เกิดจากนโยบายการพัฒนากลุ่มชาติพันธุ์ของประเทศจีน ภาครัฐท้องถิ่นแห่งเมืองกุยโจ ได้ใช้ผ้าทอปู้ยี่เป็นตัวบทสำคัญในการส่งเสริมการท่องเที่ยวทางวัฒนธรรม ในรูปแบบต่างๆ นานา โดยเฉพาะการจำหน่ายเป็นผลิตภัณฑ์สำหรับนักท่องเที่ยว 3. จากเงื่อนไขการทำวัฒนธรรมเป็นสินค้า ส่งผลต่อการเปลี่ยนแปลงหน้าที่ความหมายของผ้าทอปู้ยี่ที่มีต่อสังคมวัฒนธรรมปู้ยี่ รวมทั้งชุมชนระดับท้องถิ่น หน้าที่ใหม่ดังกล่าว คือ ผืนผ้าที่กลายเป็นสินค้าวัฒนธรรม ที่สร้างรายได้ให้กับผู้คนท้องถิ่นอย่างต่อเนื่อง รูปแบบของผ้าและวัฒนธรรมผ้าทอชาติพันธุ์ มีความหมายเป็นเอกลักษณ์ของชุมชนท้องถิ่นกุ้ยโจ นอกจากนี้ ผืนผ้าปู้ยี่ยังถูกนำไปออกแบบเป็นงานแฟชั่นโชว์ แสดงในเวทีระดับชาติและสากล ในฐานะตัวแทนของผ้าทอกลุ่มชาติพันธุ์ของประเทศ จากเงื่อนไขข้างต้น จึงได้ส่งผลต่อปรากฏการณ์รื้อฟื้นและประดิษฐ์อัตลักษณ์วัฒนธรรมผ้าทอกลุ่มชาติพันธุ์ปู้ยี่