การศึกษาเปรียบเทียบสังคมอุดมคติตามหลักพุทธปรัชญาเถรวาทและปรัชญาตะวันตก

บทคัดย่อ

          บทความวิจัยนี้มีวัตถุประสงค์ 1)เพื่อศึกษาสังคมอุดมคติตามหลักพุทธปรัชญาเถรวาท 2)เพื่อศึกษาสังคมอุดมคติตามหลักปรัชญาตะวันตก และ 3)เพื่อศึกษาเปรียบเทียบสังคมอุดมคติตามหลักพุทธปรัชญาเถรวาทและปรัชญาตะวันตก การวิจัยนี้เป็นการวิจัยเชิงคุณภาพ ด้วยการศึกษาจากเอกสารและงานวิจัยพร้อมการวิเคราะห์แนวคิดสังคมอุดมคติของพุทธทาสภิกขุและสังคมอุดมคติของเพลโตเพื่อหาข้อมูลสรุปและนำเสนอรายงานผลงานการวิจัย

           ผลการวิจัยพบว่า สังคมอุดมคติตามหลักพุทธปรัชญาเถรวาท เริ่มต้นจากพระพุทธเจ้าต้องการล้มเลิกระบบสังคมเดิมและสร้างระบบสังคมใหม่ขึ้นมาในอินเดียสมัยพุทธกาล ด้วยวิธีการปฏิเสธระบบวรรณะในสังคมอินเดียที่สร้างความเหลื่อมล้ำทางสังคมในสมัยนั้น ให้เป็นสังคมที่มีลักษณะการดำเนินชีวิตด้วยความเสมอภาคและเท่าเทียมกันสังคมอุดมคติตามหลักปรัชญาตะวันตก ก่อรูปแนวคิดขึ้นจากสภาพความปั่นป่วนทางการเมืองของเอเธนส์และสังคมชั้นสูง เพลโตมีทัศนะว่า อุตมรัฐเป็นสังคมอุดมคติที่ดีที่สุดมีจุดหมายทางการเมืองคือความยุติธรรม ระบอบอภิชนาธิปไตยที่เป็นระบอบการปกครองที่ใกล้เคียงกับอุตมรัฐมากที่สุดจึงมีความสำคัญกับบุคคลผู้ที่จะมาเป็นผู้นำรัฐ สังคมอุดมคติตามหลักพุทธปรัชญาเถรวาทและปรัชญาตะวันตก เมื่อเปรียบเทียบแล้วเห็นว่ามีประเด็นที่เหมือนกัน คือการปกครองที่ดีให้ถือตัวผู้ปกครองที่สมบูรณ์เป็นหลัก ซึ่งสังคมการเมืองที่ดีต้องเกิดจากผู้นำที่มีคุณธรรม และข้อแตกต่างคือ ปรัชญาการเมืองที่ไม่ได้มีพื้นฐานจากความเป็นจริง แต่ใช้วิธีการโต้แย้งด้วยเหตุผลเพื่อเข้าถึงสังคมอุดมคติ