การพัฒนาผลสัมฤทธิ์ทางการเรียน เรื่อง หน้าที่และมารยาทชาวพุทธ โดยใช้เทคนิคการสอนแบบปัญหาเป็นฐานร่วมกับเทคนิคการสอนแบบสืบเสาะหาความรู้ สำหรับนักเรียนชั้นมัธยมศึกษาปีที่ 5 โรงเรียนสิงห์บุรี
Article Sidebar
Main Article Content
บทคัดย่อ
รายวิชาพระพุทธศาสนาในระดับมัธยมศึกษามุ่งหวังให้นักเรียนได้พัฒนาการใช้เหตุผลด้านจริยธรรม เข้าใจวัฒนธรรม และมีความรับผิดชอบต่อสังคม แต่การสอนแบบครูเป็นศูนย์กลางตามแนวเดิมทำให้นักเรียนมีส่วนร่วมน้อย ขาดการฝึกทักษะการคิดวิเคราะห์และการแก้ปัญหา ส่งผลให้ผลสัมฤทธิ์ทางการเรียนในระยะยาวลดลง และนักเรียนไม่สามารถนำความรู้ไปประยุกต์ใช้ในชีวิตประจำวันได้อย่างมีประสิทธิภาพ การวิจัยครั้งนี้จึงมีวัตถุประสงค์เพื่อ 1) เปรียบเทียบผลสัมฤทธิ์ทางการเรียนก่อนเรียนและหลังเรียนโดยใช้เทคนิคการสอนแบบปัญหาเป็นฐานร่วมกับเทคนิคการสอนแบบสืบเสาะหาความรู้ และ 2) ศึกษาความพึงพอใจของนักเรียนหลังการใช้เทคนิคการสอนดังกล่าว กลุ่มตัวอย่างที่ใช้ในการศึกษาคือนักเรียนชั้นมัธยมศึกษาปีที่ 5 จำนวน 37 คน จากโรงเรียนสิงห์บุรี ภาคเรียนที่ 1 ปีการศึกษา 2568 ได้มาโดยการสุ่มแบบกลุ่มโดยใช้ห้องเรียนเป็นหน่วยสุ่ม การวิจัยเป็นแบบกึ่งทดลอง ใช้แผนการทดลองแบบกลุ่มเดียววัดก่อนและหลังเรียน เครื่องมือที่ใช้ในการวิจัยประกอบด้วย แผนการจัดการเรียนรู้จำนวน 13 แผน แบบทดสอบวัดผลสัมฤทธิ์ทางการเรียนแบบเลือกตอบ จำนวน 30 ข้อ และแบบสอบถามความพึงพอใจจำนวน 18 ข้อ เครื่องมือทั้งหมดผ่านการตรวจสอบคุณภาพจากผู้เชี่ยวชาญและมีค่าความเชื่อมั่นที่เหมาะสม การวิเคราะห์ข้อมูลใช้ค่าเฉลี่ย ส่วนเบี่ยงเบนมาตรฐาน และการทดสอบทีแบบกลุ่มไม่เป็นอิสระต่อกัน
ผลการวิจัยพบว่า 1) คะแนนผลสัมฤทธิ์ทางการเรียนหลังเรียนสูงกว่าก่อนเรียนอย่างมีนัยสำคัญทางสถิติที่ระดับ .000 แสดงให้เห็นว่านักเรียนมีความเข้าใจในเนื้อหาเรื่องหน้าที่และมารยาทชาวพุทธเพิ่มขึ้นอย่างชัดเจน นอกจากนี้ 2) นักเรียนมีความพึงพอใจต่อกิจกรรมการเรียนรู้โดยรวมอยู่ในระดับมากที่สุด โดยเฉพาะด้านกิจกรรมการเรียนรู้ที่มีความหลากหลายและส่งเสริมให้ผู้เรียนมีส่วนร่วมอย่างแท้จริง จากผลการศึกษานี้สรุปได้ว่าการจัดการเรียนรู้ที่เน้นให้นักเรียนเป็นศูนย์กลางโดยบูรณาการการเรียนรู้แบบปัญหาเป็นฐานร่วมกับการสืบเสาะหาความรู้สามารถพัฒนาผลการเรียนและสร้างเจตคติที่ดีต่อการเรียนพระพุทธศาสนาได้อย่างมีประสิทธิภาพ
Article Details
อนุญาตภายใต้เงื่อนไข Creative Commons Attribution-NonCommercial-NoDerivatives 4.0 International License.
เอกสารอ้างอิง
กระทรวงศึกษาธิการ. (2553). แนวทางการจัดกิจกรรมพัฒนาผู้เรียนตามหลักสูตรการศึกษาขั้นพื้นฐาน พุทธศักราช 2551. กรุงเทพมหานคร : สันนิบาตสหกรณ์แห่งประเทศไทย.
กลุ่มบริหารวิชาการโรงเรียนสิงห์บุรี. (2568). เอกสารรายงานจำนวนนักเรียนประจำปีการศึกษา 2568. สิงห์บุรี : โรงเรียนสิงห์บุรี.
ทัศนีย์พร กลิ่นแก้ว, สุภสิตา เย็นอก, สุธาสินี ขาวสำอาง และ อุบลวรรณ ส่งเสริม. (2568). การพัฒนารูปแบบการจัดการเรียนรู้แบบสืบเสาะหาความรู้ร่วมกับการจัดการเรียนรู้แบบร่วมมือเพื่อส่งเสริมความสามารถการให้เหตุผลทางคณิตศาสตร์และการทำงานเป็นทีมของนักเรียนชั้นมัธยมศึกษาปีที่ 2. วารสารวิชาการคณะมนุษยศาสตร์และสังคมศาสตร์ มหาวิทยาลัยราชภัฏเทพสตรี. 16(1). 199-214.
ทิศนา แขมมณี. (2563). ศาสตร์การสอน: องค์ความรู้เพื่อการจัดกระบวนการเรียนรู้ที่มีประสิทธิภาพ. พิมพ์ครั้งที่ 24. กรุงเทพมหานคร : สำนักพิมพ์แห่งจุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย.
บุญชม ศรีสะอาด. (2560). การวิจัยเบื้องต้น. พิมพ์ครั้งที่ 10. กรุงเทพมหานคร : สุวีริยาสาส์น.
ปนัดดา พาณิชยพันธุ์, อริสรา หนิมสุข และ รัชชานนท์ พูลเอี่ยม. (2568). การพัฒนาผลสัมฤทธิ์ทางการเรียนเรื่องอริยสัจสี่ของนักเรียนชั้นมัธยมศึกษาปีที่ 2 โรงเรียนกองทัพบกอุปถัมภ์ค่ายนารายณ์ศึกษา โดยใช้การเรียนรู้แบบใช้ปัญหาเป็นฐาน. วารสารวิชาการคณะมนุษยศาสตร์และสังคมศาสตร์ มหาวิทยาลัยราชภัฏเทพสตรี. 16(1). 183-198.
ไพศาล สุวรรณน้อย. (2559). การเรียนรู้โดยใช้ปัญหาเป็นฐาน (Problem-based Learning: PBL) เอกสารประกอบการบรรยายโครงการพัฒนาการเรียนการสอน สถาบันพัฒนาทรัพยากรมนุษย์ ฝ่ายวิชาการ มหาวิทยาลัยขอนแก่น. สืบค้นเมื่อ 10 ตุลาคม 2568. จาก https://ph.kku.ac.th/thai/images/file/km/pbl-he-58-1.pdf
ล้วน สายยศ และ อังคณา สายยศ. (2560). เทคนิคการวิจัยทางการศึกษา. กรุงเทพมหานคร : สุวีริยาสาส์น.
วีรวิชญ์ บุญส่ง, วรินทร์ เอี่ยมสะอาด และ รวงข้าว เนียมแสง. (2567). การพัฒนาผลสัมฤทธิ์ทางการเรียนเรื่องหลักธรรมในกรอบอริยสัจ 4 สำหรับนักเรียนชั้นมัธยมศึกษาปีที่ 1 โดยใช้รูปแบบการสอนแบบสืบเสาะหาความรู้ (5E) โรงเรียนบ้านเขาทับควาย. วารสารมจรเพชรบุรีปริทรรศน์. 7(1). 425-441.
Barrows, H. S., & Tamblyn, R. M. (1980). Problem-based Learning: An Approach to Medical Education. New York, NY : Springer.
Best, J. W., & Kahn, J. V. (2006). Research in education. 10th ed. Boston, MA : Pearson Education.
Black, P., & Wiliam, D. (1998). Assessment and Classroom Learning. Assessment in Education: Principles, Policy & Practice. 5(1). 7–74.
Bonwell, C. C., & Eison, J. A. (1991). Active learning: Creating excitement in the classroom (ASHE-ERIC Higher Education Report No. 1). Washington, DC: The George Washington University, School of Education and Human Development.
Bybee, R. W., Taylor, J. A., Gardner, A., Van Scotter, P., Carlson Powell, J., Westbrook, A., & Landes, N. (2006). The BSCS 5E instructional model: Origins, effectiveness, and applications. Colorado Springs, CO : BSCS.
Cronbach, L. J. (1951). Coefficient Alpha and The Internal Structure of Tests. Psychometrika. 16(3). 297–334.
Gay, L. R., Mills, G. E., & Airasian, P. (2012). Educational research: Competencies for analysis and applications. 10th ed. Upper Saddle River, NJ: Pearson Education.
Jacob, K. (2023). What does it mean to have a social conscience vs. being socially conscious. Retrieved 25 August 2025. From https://theconsciousvibe.com/ what-does-it-mean-to-have-a-social-conscience-vs-being-socially-conscious/
Kuder, G. F., & Richardson, M. W. (1937). The Theory of The Estimation of Test Reliability. Psychometrika. 2(3). 151-160.
Piaget, J. (1972). The psychology of the child. New York, NY : Basic Books.
Vygotsky, L. S. (1978). Mind in society: The development of higher psychological processes. Cambridge, MA : Harvard University Press.
