ทบทวนกระบวนการฟื้นฟูอิสลามของผู้หญิงมุสลิมในสังคมไทย
คำสำคัญ:
ผู้หญิงมุสลิม, สังคมไทย, กระบวนการฟื้นฟูอิสลามบทคัดย่อ
บทความนี้นำเสนอเรื่องราวของกระบวนการฟื้นฟูอิสลามของผู้หญิงมุสลิมในสังคมไทยที่เกิดขึ้นในหมู่ชนชั้นกลางและชนชั้นกลางระดับล่าง รวมทั้งประเด็นและแนวคิดในการทำงานเรื่องผู้หญิง กลุ่มที่ประกาศการทำงานอิสลามมีมากมายซึ่งอยู่ภายใต้กระแสการฟื้นฟูอิสลามหลักๆ ได้แก่ แนวคิดค่ายหวนคืนสู่มูลฐาน แนวคิดอิสลามสมัยใหม่ และแนวคิดปฏิรูปอิสลาม โดยอิสลามจารีตหรือสายประเพณีนิยมเป็นรากฐานเดิมของมุสลิมในสังคมไทย
ในบทอภิปรายกล่าวถึงอิทธิพลทางความคิดและแนะนำวิธีการใช้ชีวิตต่อมุสลิมรุ่นใหม่ในสังคมเมืองและชนชั้นกลาง การเรียกร้องเพื่อขัดเกลาตนเองและฟื้นฟูสังคมตามรูปแบบ “อิสลาม” จึงอยู่ในร่องรอยของการหวนกลับคืนสู่วิถีแห่งกัลยาณชนมุสลิมในอดีต โดยพยายามลดทอน เป็นอิสระ และหลีกเลี่ยงการใช้ชีวิตที่ต่างไปจากยุคแห่งกัลยาณชน โดยเฉพาะความคิดตามแบบอย่างของสังคมสมัยใหม่ แต่กระนั้น กระบวนการฟื้นฟูอิสลามในสังคมไทยเสนอให้เห็นภาพซ้อนของการดำรงอยู่ระหว่างการเชิดชูแนวคิด “อิสลาม” กับชีวิตที่อิงแอบอย่างสนิทแนบแน่นกับความเป็นสมัยใหม่ ภายใต้การเผชิญหน้า การต่อรอง การเลือกเฟ้นเพื่อนำมาปรับใช้ และตอบโต้ทางความคิด
เอกสารอ้างอิง
จรัญ มะลูลีม. 2534. “ขบวนการอิสลามระหว่างประเทศ” ใน บทนำแห่งตะวันออกกลาง. กรุงเทพฯ: สถาบันเอเชียศึกษา จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย.
ชลิดาภรณ์ ส่งสัมพันธ์. 2539. “ไทยศึกษากับอิตถีศาสตร์พินิจ” ใน จินตนาการสู่ปี 2000: นวกรรมเชิงกระบวนทัศน์ด้านไทยศึกษา, ชัยวัฒน์ สถาอานันท์ (บรรณาธิการ). กรุงเทพฯ: สำนักงานกองทุนสนับสนุนการวิจัย.
ชลิดาภรณ์ ส่งสัมพันธ์. 2545. “ไทยศึกษากับอิตถีศาสตร์พินิจ” ใน ของฝากว่าด้วยเรื่องมิติหญิงชาย ฉบับที่ 5 มกราคม 2545. กรุงเทพฯ: คณะทำงานส่งเสริมมิติหญิงชายในการพัฒนา.
ซุฟอัม อุษมาน และ อุษมาน อิดริส. 2547. ขบวนการวะฮาบีย์ นิยามและความหมาย. กรุงเทพฯ: อิสลามิค อะเคเดมี.
แพทริค โจรี. 2549. “จาก “มลายูปาตานี” สู่ “มุสลิม” ภาพหลอนแห่งอัตลักษณ์ทางชาติพันธุ์ในภาคใต้ของไท.” ใน ฟ้าเดียวกัน, นิพนธ์ โซะเฮง และปริญญา นวลเปียน (แปล). ปีที่ 4 ฉบับที่ 2 (เมษายน - มิถุนายน 2549), 154 – 165.
รอมฎอน ปันจอร์. 2552. “ฮิญาบและกรือเซะ: ประวัติศาสตร์ปาตานีระยะใกล้และการต่อรองทางการเมืองที่หายไป.” ใน เอกสารประกอบการประชุมนานาชาติเรื่อง ภาพหลอกหลอน ณ ชายแดนใต้ของไทย การเขียนประวัติศาสตร์ปาตานีและโลกอิสลาม, จุฬาลงการณ์มหาวิทยาลัย วันที่ 11-12 ธันวาคม 2552, กรุงเทพฯ: 212-253.
ศรีศักร วิลลิโภดม. 2538. “คำบรรยายเรื่อง บทบาทของเชคอะฮฺมัด ในราชสำนักอยุธยา” ใน เจ้าพระยาบวรราชนายกกับประวัติศาสตร์สยาม. กรุงเทพฯ: ศูนย์วัฒนธรรม สาธารณรัฐอิสลามแห่งอิหร่าน
สมาน อรุณโอษฐ์ และคณะ. 2545. สายสกุลสัมพันธ์. กรุงเทพฯ: มปพ.
เสาวนีย์ จิตต์หมวด. 2537. สลามุน. กรุงเทพฯ: พิศิษฐ์การพิมพ์.
อิบราฮิม ชุกรี. 2541. ประวัติศาสตร์ราชอาณาจักรมลายูปะตานี (Sejarah Kerajaan Melayu Patani), หะสัน หมัดหมาน และ มะหามะซากี เจ๊ะหะ (แปล). ปัตตานี: โครงการจัดตั้งสถาบันสมุทรรัฐเอเชียตะวันออกเฉียงใต้ มหาวิทยาลัยสงขลานครินทร์ วิทยาเขตปัตตานี.