ภาพแทนผู้หญิงมุสลิมกับความเหยื่อในนวนิยายเรื่อง รุสนี ของมนตรี ศรียงค์
คำสำคัญ:
ภาพแทน, เหยื่อ, ผู้หญิงมุสลิม,วรรณกรรมบทคัดย่อ
บทคัดย่อ
บทความเรื่อง ภาพแทนผู้หญิงมุสลิมกับความเหยื่อในนวนิยายเรื่อง รุสนี ของมนตรี ศรียงค์ ที่เขียน ขึ้นหลังเหตุการณ์ความรุนแรงใน 3 จังหวัดชายแดนภาคใต้ในช่วงปี 2547 มีวัตถุประสงค์เพื่อศึกษาภาพแทนผู้หญิงมุสลิมกับความเป็นเหยื่อ ผลการศึกษาพบว่า ภาพแทนของผู้หญิงมุสลิมกับความเป็นเหยื่อแบ่งได้ 2 ประเด็น ได้แก่ ผู้หญิงมุสลิมกับเหยื่อแห่งความรุนแรงของเหตุการณ์ และผู้หญิงมุสลิมกับเหยื่อแห่งความรุนแรงทางเพศ ภาพแทนความเป็นผู้หญิงมุสลิมที่ได้นำเสนอผ่านนวนิยายนั้น เป็นการนำเสนอภาพแทนของผู้หญิงที่ถูกความรุนแรงต่างๆ ทำให้กลายเป็นเหยื่อ ทั้งเป็นเหยื่อจากความรุนแรงของเหตุการณ์และเหยื่อจากความรุนแรงของการคุกคามทางเพศที่เกิดจากผู้ชาย จากคนภายนอกและคนใกล้ตัวเองก็ตาม ภาพแทนผู้หญิงมุสลิมที่เกิดขึ้นจึงเป็นภาพแทนของผู้หญิงที่สูญเสีย อ่อนแอ โศกเศร้า มีความทุกข์ หดหู่ ไม่มีจุดมุ่งหมาย และต้องการการปกป้องดูแลจากผู้ชายที่จะพาเธอผ่านความยากลำบากในชีวิตอีกครั้ง
ภาพแทนผู้หญิงมุสลิมที่สร้างขึ้นโดยมนตรี ศรียงค์ นักเขียนไทยพุทธเป็นการขยายขอบข่ายของความเข้าใจต่อเหตุการณ์ความรุนแรงในพื้นที่ และความพยายามที่จะปรับเปลี่ยนความคิดของคนนอกที่มีต่อคนพื้นที่ที่เกิดจากการเสพข่าวสารที่รายล้อมรอบตัวของเหตุการณ์ความรุนแรงที่เกิดขึ้นในพื้นที่อย่างต่อเนื่องและยาวนาน จนทำให้ผู้คนนอกพื้นที่มองคนมุสลิมในพื้นที่ในลักษณะเหมารวมว่า เป็นผู้ร้ายที่ก่อความรุนแรงโดยไม่แยกแยะจนสร้างความเกลียดชังในลักษณะเหมารวมให้เกิดขึ้นแก่มุสลิมในพื้นที่จนกลายเป็นนิยามความเป็นอื่นให้เกิดขึ้นภายในสังคมไทย วรรณกรรมเรื่องนี้เลือกใช้ตัวละครผู้หญิงเพื่อเลือกนำเสนอความเข้าใจว่า ความรุนแรงในพื้นที่ไม่ได้เกิดขึ้นเฉพาะชาวไทยพุทธ หากทุกคนในพื้นที่ไม่ว่าไทยพุทธหรือมุสลิมล้วนตกเป็นเหยื่อแห่งความรุนแรงด้วยกันอย่างหลีกเลี่ยงไม่ได้ทั้งนั้น
เอกสารอ้างอิง
กนกพงศ์ สงสมพันธุ์. 2539. แผ่นดินอื่น. ปทุมธานี: นาคร.
จรรยา อำนาจพันธุ์พงศ์. 2554. ความเงียบของลัยลา. กรุงเทพฯ: แพรวสำนักพิมพ์.
ชัยวัฒน์ สถาอานันท์. 2551. ความรุนแรงกับการจัดการ “ความจริง” ปัตตานีในรอบกึ่งศตวรรษ. กรุงเทพฯ: สำนักพิมพ์มหาวิทยาลัยธรรมศาสตร์.
ณ เสนา อรุโณทัย, นามแฝง. 2553. มากกว่ารัก...วีรบุรุษยะลา. กรุงเทพฯ: แอนีเมท กรุ๊ป.
ปริญญา นวลเปียน. 2551. นอกนิยามความเป็นไทย. สงขลา. ศูนย์ทะเลสาบศึกษา.
พิเชฐ แสงทอง. 2550. วาทกรรมวรรณกรรมเปิดกระบวนทัศน์ใหม่ ในการศึกษาวรรณกรรมไทยร่วมสมัย. มหาสารคาม: มหาวิทยาลัยมหาสารคาม.
แพร ศิริศักดิ์ดำเกิง. 2551. องค์ความรู้เกี่ยวกับจังหวัดชายแดนภาคใต้ ท่ามกลางสถานการณ์ความรุนแรง
(พ.ศ. 2547 – 2550) โครงการศึกษาพัฒนาชุมชนโดยชุมชน ศูนย์ศึกษาและพัฒนาสันติวิธี (รายงานผลการวิจัย) . กรุงเทพฯ: มหาวิทยาลัยมหิดล.
ไพฑูรย์ ธัญญา. 2539. ตุลาคม. ปทุมธานี: นาคร.
มนัส จรรยงค์. 2550. บาโหย. ใน พิเชฐ แสงทอง (บรรณาธิการ), แขกในบ้านตัวเอง. ปทุมธานี: นาคร.
มนตรี ศรียงค์. 2555. รุสนี. กรุงเทพฯ. สามัญชน.
วิน วนาดร. 2550. มาตุภูมิเดียวกัน. กรุงเทพฯ: มติชน.
สุชีพ ณ สงขลา. 2522. ซือโก๊ะ แซกอ. กรุงเทพฯ: สำนักพิมพ์สิโก.
สำนักงานคณะกรรมการพัฒนาเศรษฐกิจและสังคมแห่งชาติ. 2552. แผนพัฒนาพื้นที่พิเศษ 5 จังหวัดชายแดนภาคใต้. สืบค้นจาก https://www. Slbkb.psu.ac.th
อิราวดี ไตลังคะ. 2546. ศาสตร์และศิลป์แห่งการเล่าเรื่อง. กรุงเทพฯ. มหาวิทยาลัยเกษตรศาสตร์.
Hall, Suart. 1997. Representation : Cultural representations and signifying practices. London. Sage.