การวิเคราะห์ระบบข้อมูลเพื่อหาแนวทางการป้องกันการพ้นสภาพของนักศึกษามหาวิทยาลัยฟาฏอนี

บทคัดย่อ

การศึกษาครั้งนี้เป็นการวิจัยแบบผสมผสาน (Mixed Method)  มีวัตถุประสงค์เพื่อวิเคราะห์ระบบข้อมูลการพ้นสภาพการเป็นนักศึกษามหาวิทยาลัยฟาฏอนี และศึกษาแนวทางการป้องกันการพ้นสภาพของนักศึกษามหาวิทยาลัยฟาฏอนี มีประชากรในการศึกษาครั้งนี้ คือ นักศึกษาที่พ้นสภาพการเป็นนักศึกษาตั้งแต่ปีการศึกษา 2560 ถึง 2564 จำนวน 1,113 คน โดยใช้โปรแกรม Google Studio ในการวิเคราะห์และแสดงผลของข้อมูลในรูปแบบ Data Visualization มีการจัดเก็บข้อมูลจากกลุ่มตัวอย่างจำนวน 63 คน ประกอบไปด้วย นักศึกษาปัจจุบัน เจ้าหน้าที่สาขาวิชา คณาจารย์ผู้สอนและที่ปรึกษา หัวหน้าสาขาวิชา คณบดี และผู้อำนวยการหน่วยงานต่าง ๆ ภายในมหาวิทยาลัยฟาฏอนี ผู้วิจัยใช้วิธีการสัมภาษณ์และสนทนากลุ่ม

ผลการศึกษาพบว่า การพ้นสภาพการเป็นนักศึกษาจำแนกออกเป็น 4 ประเภท คือ (1) ผลการศึกษาต่ำกว่าเกณฑ์ที่กำหนด (2) ไม่ลงทะเบียนและไม่ลาพักการศึกษา (3) เรียนเกินหลักสูตรหมดอายุสถานภาพการเป็นนักศึกษา และ (4) ลาออก โดยมีปัจจัยหรือสาเหตุที่ส่งผลต่อการพ้นสภาพการเป็นนักศึกษาแบ่งออกเป็น 4 ด้าน คือ (1) ด้านข้อมูลพื้นฐานของนักศึกษา คือ ปัจจัยทางด้านเพศและเกรดเฉลี่ยรับเข้า (2) ด้านหลักสูตรการเรียนการสอน คือ เป็นนักศึกษาชั้นปีที่ 1 พ้นสภาพมากที่สุด และรองลงมาเป็นนักศึกษาชั้นปีที่ 4 (3) ด้านอาจารย์ที่ปรึกษา คือ ไม่มีกระบวนการให้คำปรึกษาที่เป็นรูปธรรม และไม่มีทักษะการใช้งานระบบ e-Register ในการติดตามข้อมูลการลงทะเบียนและผลการศึกษาของนักศึกษา และ (4) ด้านสถานภาพบิดามารดาและเศรษฐกิจในครอบครัวพบว่า เป็นนักศึกษาที่มีสถานะรายได้ของครอบครัวน้อยกว่า 150,000 บาทต่อปี เป็นนักศึกษาไทยที่ไม่ได้กู้ กยศ. เป็นนักศึกษาที่เรียนเกินหลักสูตรไม่สามารถกู้ กยศ. ต่อได้ และเป็นนักศึกษาต่างชาติที่ไม่สามารถชำระหนี้สินค้างชำระของภาคการศึกษาที่ผ่านมา ส่งผลให้ไม่สามารถลงทะเบียนในภาคการศึกษาถัดไปได้ ทำให้พ้นสภาพการเป็นนักศึกษา

สำหรับแนวทางการป้องกันการพ้นสภาพการเป็นนักศึกษาพบว่า การออกแบบและสร้างกลไกในการจัดการเรียนการสอนแบบ Active Learning ผู้สอนมีการบูรณาการอิสลามเชื่อมโยงกับรายวิชา และการสร้างระบบโค้ชชิ่งในการดูแลและให้คำปรึกษาแก่นักศึกษาเพื่อช่วยให้นักศึกษาสามารถเรียนครบหน่วยกิต และสำเร็จการศึกษาภายในระยะเวลาที่หลักสูตรที่กำหนดไว้ อีกทั้งยังช่วยป้องกันการพ้นสภาพการเป็นนักศึกษาให้มีจำนวนลดน้อยลง

คำสำคัญ : การพ้นสภาพนักศึกษา ระบบข้อมูล มหาวิทยาลัยฟาฏอนี