รูปแบบการจัดการความรู้เพื่อเสริมสร้างชุมชนเข้มแข็ง อำเภอแม่ลาน จังหวัดปัตตานี

วันพิชิต ศรีสุข; ชยพล พุฒยอด; สุทธิศักดิ์ น้ำทิพย์; ยุทธนา พรหมณี

ผู้แต่ง

วันพิชิต ศรีสุข คณะมนุษยศาสตร์และสังคมศาสตร์ มหาวิทยาลัยสงขลานครินทร์
ชยพล พุฒยอด วิทยาลัยชุมชนปัตตานี
สุทธิศักดิ์ น้ำทิพย์ วิทยาลัยชุมชนปัตตานี
ยุทธนา พรหมณี วิทยาลัยชุมชนนราธิวาส

คำสำคัญ:

การจัดการความรู้, ชุมชนเข็มแข็ง, ปัตตานี

บทคัดย่อ

การศึกษาเรื่องรูปแบบการจัดการความรู้เพื่อเสริมสร้างชุมชนเข้มแข็ง อำเภอแม่ลาน จังหวัดปัตตานี มีวัตถุประสงค์ เพื่อศึกษาบริบทการจัดการความรู้ และเพื่อพัฒนารูปแบบการจัดการความรู้เพื่อเสริมสร้างชุมชนเข้มแข็งของชุมชน เก็บข้อมูลจากการสัมภาษณ์ การสนทนากลุ่ม และการจัดเวทีสาธารณะ

ผลการศึกษาพบว่า 1) บริบทการจัดการความรู้ ชุมชนมีความสัมพันธ์ที่ดีทางศาสนาระหว่างศาสนา มีวิถีชีวิตความเป็นอยู่สองวิถี คือ วิถีชีวิตของอิสลาม และวิถีชีวิตของพุทธ ใช้ระบบเครือญาติในการดำเนินกิจกรรมทางการเมือง ประกอบอาชีพเกษตรกรรมเป็นหลักและมีการรวมกลุ่มอาชีพ ส่วนบริบทด้านสุขภาพส่วนใหญ่จะใช้บริการจากสถานพยาบาลของรัฐ มีเพียงส่วนน้อยที่ใช้บริการแพทย์ทางเลือกควบคู่กันไป สำหรับการแลกเปลี่ยนเรียนรู้เป็นการสื่อสารกันโดยตรง ส่วนการจัดเก็บความรู้ยังไม่มีการจัดเก็บความรู้ที่เป็นระบบสารสนเทศ หากแต่เป็นความรู้ที่ฝังลึกอยู่ในตัวบุคคล

รูปแบบการจัดการความรู้ที่เหมาะสม พบว่า ชุมชนควรมีวิสัยทัศน์การจัดการความรู้ ในลักษณะการจัดการความรู้เพื่อจัดการความสัมพันธ์ภายใต้บริบทสังคมพหุวัฒนธรรม ยกระดับการแลกเปลี่ยนเรียนรู้เพื่อให้เกิดความเข้าใจและการยอมรับซึ่งกันและกัน พร้อมทั้งมองเป้าหมายสู่การพัฒนาชุมชนในทิศทางเดียวกัน ส่วนการจัดเก็บความรู้ที่สามารถดำเนินการร่วมกับวิทยาลัยชุมชนปัตตานี คือการจัดทำสารสนเทศและพัฒนาองค์ความรู้ไปสู่หลักสูตรท้องถิ่น ที่สามารถเทียบโอนไปสู่หลักสูตรอนุปริญญา หรือระดับการศึกษาที่สูงขึ้นต่อไป

เอกสารอ้างอิง

กรมพัฒนาชุมชน. (2545). ชุมชนเข้มแข็ง:สูตรสำเร็จหรือกระบวนการ. กรุงเทพฯ. สถาบันชุมชนพัฒนา.

นริชา มหาพรหม. (2553). การจัดการความรู้กองทุนชุมชนและธุรกิจชุมชนของหมู่บ้านจำรุง อำเภอแกลง จังหวัด

ระยอง. วิทยานิพนธ์. หลักสูตรสังคมสงเคราะห์ศาสตรมหาบัณฑิต. คณะสังคมสงเคราะห์ศาสตร์.

มหาวิทยาลัยธรรมศาสตร์.

นิธิ เอียวศรีวงค์. (2546). กระบวนการสร้างความรู้ของชุมชนในมุมมองคัดทอสายใยแห่งความรู้.กรุงเทพฯ.

สถาบันส่งเสริมการจัดการความรู้เพื่อสังคม.

บุญดี บุญญากิจ และคณะ. (2547). การจัดการความรู้จากทฤษฎีสู่การปฏิบัติ. กรุงเทพฯ. สถาบันเพื่อผลผลิตแห่งชาติ.

พิณลัพธพร นาคสมบูรณ์. (2551). การปฏิรูปองค์ความรู้ขององค์การ.กรุงเทพฯ. สถาบันชุมชนท้องถิ่น

วสันต์ ไทรแก้ว. (2550). การจัดการความรู้ในชุมชนเพื่อสนับสนุนการบริหารงานองค์กรปกครองส่วนท้องถิ่น

กรณีศึกษา องค์การบริหารส่วนตำบลเขาพระ อำเภอพิปูน จังหวัดนครศรีธรรมราช. รายงานการศึกษาอิสระ. หลักสูตรรัฐประศาสนศาสตรมหาบัญฑิต. วิทยาลัยการปกครองท้องถิ่น. มหาวิทยาลัยขอนแก่น.

วิรุณ ตั้งเจริญ. 2547. วิทยาลัยชุมชน การศึกษาทางเลือกและขับเคลื่อนสติปัญญาชุมชน. มติชนรายวัน. 19 ตุลาคม: 31.

เวทินี สตะเวทิน. (2542). ความสัมพันธ์ระหว่างปัจจัยด้านสังคมและเศรษฐกิจ. กรุงเทพฯ. จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย.

สุภางค์ จันทวานิช. 2540. วิธีการวิจัยเชิงคุณภาพ. พิมพ์ครั้งที่ 7. กรุงเทพฯ. จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย.

อิบราเฮ็ม ณรงค์รักษาเขต. 2548. ความต้องการที่แท้จริงของประชาชนใน 3 จังหวัดชายแดนภาคใต้. เอกสารการประชุมวิชาการรัฐศาสตร์และรัฐประศาสนศาสตร์ในส่วนภูมิภาค ประจำปี 2548 (ภาคใต้) หน้า 117-144. สงขลา: มาสเตอร์พีช แอนด์โครเชท์ จำกัด.