การศึกษาเปรียบเทียบระบบสนับสนุนการผลิตสินค้าฮาลาลระหว่างประเทศไทยกับประเทศมาเลเซีย

บทคัดย่อ

          บทความนี้มีวัตถุประสงค์เพื่อศึกษาระบบสนับสนุนการผลิตสิ้นค้าฮาลาลของประเทศไทยและมาเลเซีย และเปรียบเทียบระหว่างระบบสนับสนุนการผลิตสิ้นค้าฮาลาลของประเทศไทยและมาเลเซีย เก็บรวบรวมข้อมูลใช้แบบบันทึกและแบบสัมภาษณ์ วิเคราะห์ข้อมูลโดยการสร้างข้อสรุป แล้วใช้การบรรยายความแบบพรรณนาตามวัตถุประสงค์ที่ได้กำหนดไว้ ผลการศึกษาพบว่า

          ประเทศไทยเน้นการสร้างความเชื่อมั่นด้านความถูกต้องตามหลักการอิสลามโดยใช้กลไกทางองค์กรศาสนา กลไกทางกฎหมายกิจการศาสนาเข้ามากำกับดูแลกิจการฮาลาลเป็นหลัก พร้อมกับการนำกระบวนการตรวจสอบทางวิทยาศาสตร์มาสนับสนุนมาตรฐานการรับรองฮาลาล ส่วนประเทศมาเลเซียจะเน้นการเป็นศูนย์กลางการผลิตอาหารและสิ้นค้าฮาลาลเพื่อส่งออกไปยังประเทศมุสลิมทั่วโลกตามยุทธศาสตร์ของประเทศโดยใช้กลไกทางองค์กรศาสนา องค์กรทางการค้า องค์กรวิจัยทางวิทยาศาสตร์และเทคโนโลยี องค์กรทางการศึกษา สถาบันวิจัยผลิตภัณฑ์ฮาลาลรวมถึงกลไกทางกฎหมายที่เอื้อต่อการค้า การส่งออกและการศุลกากร การพัฒนามาตรฐานและการสนับสนุนยุทธศาสตร์ด้านฮาลาล

          สำหรับระบบมาตรฐานฮาลาลของประเทศไทยและประเทศมาเลเซียโดยภาพรวมจะมีความสอดคล้องในด้านเนื้อหาสาระเพียงแต่ประเทศมาเลเซียจะเด่นและมีความชัดเจนในด้านการนำมาตรฐานสู่การปฏิบัติ มีระบบการจัดการมาตรฐานที่มีประสิทธิภาพและคลอบคลุม  ประเทศไทยมีกฎหมายและระเบียบที่เกี่ยวข้องกับกิจการฮาลาลโดยตรงและทางอ้อมคือ พระราชบัญญัติบริหารองค์กรศาสนาอิสลาม พ.ศ.2540 พระราชบัญญัติมาตรฐานผลิตภัณฑ์อุตสาหกรรม พ.ศ.2511 และพระราชบัญญัติสินค้าเกษตรและอาหารแห่งชาติ พ.ศ.2551 ส่วนประเทศมาเลเซียจะมีกฎหมายและระเบียบที่เกี่ยวข้องกับกิจการฮาลาลมากกว่า 20 ฉบับที่สำคัญได้แก่ พระราชบัญญัติรายละเอียดการค้า 2011  พระราชบัญญัติอาหาร 1983 ระเบียบอาหาร 1985  ระเบียบสุขอนามัยอาหารปี 2009 พระราชบัญญัติสัตว์ 1953 (ปรับปรุง 2006)  พระราชบัญญัติศุลกากร 1967  พระราชบัญญัติองค์กรปกครองส่วนท้องถิ่น 1976  กฎหมายลักษณะอาญาอิสลามแห่งรัฐ และพระราชบัญญัติคุ้มครองผู้บริโภค 1999

          กระบวนการรับรองและการขอใช้เครื่องหมายฮาลาลของไทยและมาเลเซียโดยภาพรวมจะมีความคล้ายกันคือ การเตรียมการ การยื่นคำขอและการพิจารณา การตรวจสอบสถานประกอบการ  การพิจารณาผลการตรวจสอบและการให้หนังสือรับรอง  ในส่วนการบริหารกิจการฮาลาลประเทศไทยจะจัดในรูปแบบคณะกรรมการอยู่ภายใต้การกำกับดูแลของคณะกรรมการกลางอิสลามแห่งประเทศไทย โดยมีความเป็นอิสระในการดำเนินงานด้านการให้การรับรองมาตรฐานฮาลาลและมีการกำหนดอำนาจหน้าที่ไว้อย่างชัดเจน ต่างจากประเทศมาเลเซียที่มีลักษณะการจัดโครงสร้างองค์การตามสายงานหลักภายใต้การกำกับดูแลของสำนักเลขาธิการของกระทรวงพัฒนาอิสลามแห่งชาติมาเลเซีย (JAKIM) โดยมีฝ่ายกำกับดูแลกิจการฮาลาลเป็นการเฉพาะ และเมื่อเปรียบเทียบระหว่างทั้งสองประเทศมาเลเซียจะมีความโดดเด่นในการบริหารองค์กรให้เป็นที่ยอมรับระดับสากล