สภาพ ปัญหา และแนวทางการพัฒนาการจัดการศึกษาของสถาบันศึกษาปอเนาะ ในอำเภอหนองจิก จังหวัดปัตตานี
คำสำคัญ:
สภาพและปัญหาการจัดการศึกษา, แนวทางการพัฒนา, สถาบันศึกษาปอเนาะบทคัดย่อ
การวิจัยนี้มีวัตถุประสงค์ในการศึกษา 2 ประเด็นดังนี้ 1) เพื่อศึกษาสภาพและปัญหาการพัฒนาการจัดการศึกษาของสถาบันศึกษาปอเนาะในอำเภอหนองจิก จังหวัดปัตตานี และ 2) เพื่อศึกษาแนวทางการพัฒนาการจัดการศึกษาของสถาบันศึกษาปอเนาะในอำเภอหนองจิก จังหวัดปัตตานี โดยกำหนดกลุ่มเป้าหมายที่ประกอบด้วย 2 กลุ่ม คือ กลุ่มเป้าหมายที่ใช้ในการตอบแบบสัมภาษณ์ จากสถาบันศึกษาปอเนาะละ 3 คน ได้แก่ ผู้บริหาร
(โต๊ะครู) จำนวน1 คน และผู้ช่วยโต๊ะครู จำนวน 2 คน รวมทั้งหมด 51 คน และ 2) กลุ่มเป้าหมายที่ตอบแบบสอบถามซึ่งเป็นผู้บริหารสถาบันศึกษาปอเนาะ จำนวน 17 คน โดยใช้วิธีการเลือกแบบเจาะจง เครื่องมือที่ใช้ในการวิจัย ได้แก่ แบบสัมภาษณ์และแบบสอบถามมาตราส่วนประมาณค่า วิเคราะห์ข้อมูลเกี่ยวกับสภาพปัญหาโดยหาค่าร้อยละ ค่าเฉลี่ย ส่วนเบี่ยงเบนมาตรฐาน และข้อมูลเกี่ยวกับแนวทางการพัฒนาโดยใช้วิธีการวิเคราะห์เนื้อหา
ผลการวิจัยพบว่า 1) สภาพปัญหาของสถาบันศึกษาปอเนาะในอำเภอหนองจิก จังหวัดปัตตานีมี 4 ด้าน ดังนี้ ด้านหลักสูตร ด้านการเรียนการสอน ด้านการใช้สื่อและด้านการประเมินผล พบว่า สภาพปัญหาของสถาบันศึกษาปอเนาะในอำเภอหนองจิก จังหวัดปัตตานี โดยภาพรวมมีสภาพปัญหาอยู่ในระดับปานกลาง และ
เมื่อพิจารณารายด้านพบว่า ด้านหลักสูตรอยู่ในระดับมาก ด้านการเรียนการสอนอยู่ในระดับน้อย ด้านการใช้สื่ออยู่ในระดับมาก และด้านการประเมินผลอยู่ในระดับปานกลาง 2) แนวทางการพัฒนาการจัดการศึกษาของสถาบันศึกษาปอเนาะในอำเภอหนองจิก จังหวัดปัตตานี พบว่า มีแนวทางการพัฒนาการจัดการศึกษาสถาบันศึกษาปอเนาะ ดังนี้ ด้านหลักสูตร ควรมีหลักสูตรวิชาชีพในสถาบันศึกษาปอเนาะ เช่น หลักสูตรการช่าง การเกษตร ช่างตัดเย็บเสื้อผ้า ช่างไฟ เป็นต้น เพื่อเป็นรายได้เลี้ยงชีพในยามที่จบการศึกษาปอเนาะ ด้านการเรียนการสอน ควรจัดกระบวนการเรียนรู้ที่ให้ผู้เรียนนำความรู้และทักษะที่จำเป็นต่อการดำรงชีวิต โดยจัดการเรียนการสอนให้มีกิจกรรมที่หลากหลาย เช่น เรียนรู้ด้านศาสนา เรียนรู้ด้านการศึกษาขั้นพื้นฐาน เรียนรู้กิจกรรมฝึกหัดของอาชีพ โดยน้อมนำตามแนวทางของศาสนาอิสลาม เพื่อยกระดับคุณภาพชีวิตของผู้เรียน ด้านการใช้สื่อ ควรจัดให้ใช้สื่อ เสริมการใช้นวัตกรรมเทคโนโลยีที่หลากหลาย การใช้โซเซียลในการจัดการศึกษาในสถาบันศึกษาปอเนาะ เช่น การไลฟ์สด หรือบันทึกวิดิโอในขณะที่มีการสอน และด้านการประเมิน ควรมีการประชุมรายสัปดาห์หรือรายเดือนของคณะบุคลากรในสถาบันศึกษาปอเนาะ เพื่อประเมินความก้าวหน้าหรือข้อบกพร่องของนักศึกษา เพื่อยกระดับและแก้ปัญหาในระดับต่อไปและควรให้ผู้ปกครองมีความส่วนร่วมในการประเมินผล เป็นต้น
เอกสารอ้างอิง
เฉลิมพล และซัน. (2550). สภาพและปัญหาการเรียนการสอนอิสลามศึกษาระดับมัธยมศึกษาตอนต้นในโรงเรียนเอกชนสอนศาสนาอิสลาม เขตภาคกลาง. วิทยานิพนธ์หลักสูตรปริญญาศิลปศาสตรมหาบัณฑิตสาขาวิชาอิสลามศึกษามหาวิทยาลัยสงขลานครินทร์.
นิเลาะ แวอุเซ็ง และคณะ. (2551). สภาพ ปัญหา และความต้องการในการจัดการศึกษาของสถาบัน ศึกษาปอเนาะในสามจังหวัดชายแดนภาคใต้. รายงานวิจัย. มหาวิทยาลัยสงขลานครินทร์ วิทยาเขตปัตตานี.
นันทกาญน์ เบ็ญเด็มอะหลี. (2542 ). ปัจจัยที่มีผลต่อการคงสภาพระบบเก่าของโรงเรียนปอเนาะในเจตสามจังหวัดชายแดนภาคใต้. วิทยานิพนธ์รัฐศาสตรมหาบัณฑิต, ภาควิชาสังคมวิทยาและ มานุษยวิทยา, จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย.
ประกิจ ประจนปัจจนึก. (2516). การปรับปรุงและส่งเสริมปอเนาะให้เป็นโรงเรียนราษฎร์สอนศาสนาอิสลาม. วิทยานิพนธรัฐศาสตรมหาบัณฑิต แผนกวิชาการปกครองจุลาลงกรณ์ มหาวิทยาลัย .
ฟาริด เตะมาหมัด. (2550). แนวทางการบริหารงานวิชาการของโรงเรียนเอกชนสอนศาสนาอิสลาม ในสามจังหวัดชายแดนภาคใต้. วิทยานิพนธ์ปริญญาศึกษาศาสตรมหาบัณฑิต สาขาวิชาการบริหารการศึกษา มหาวิทยาลัยสงขลานครินทร์.
มูหามัดรูยานี บากา. (2554). การบูรณาการสาระและมาตรฐานการเรียนรู้ช่วงชั้นที่ 3 สําหรับโรงเรียนเอกชนสอนศาสนาอิสลาม ในจังหวัดชายแดนภาคใต้. วิทยานิพนธ์หลักสูตรปริญญาปรัชญาดุษฎีบัณฑิต สาขาวิชาอิสลามศึกษามหาวิทยาลัยสงขลานครินทร์.
มูฮำมัดนาเซ สามะ. (2552). สภาพและปัญหาการจัดการเรียนการสอนอิสลามศึกษาในโรงเรียนของรัฐที่เปิดสอนสองหลักสูตร จังหวัดยะลา. วิทยานิพนธ์หลักสูตรปริญญาศิลปศาสตรมหาบัณฑิต สาขาวิชาอิสลามศึกษา มหาวิทยาลัยสงขลานครินทร์.
สุชิน เพ็ชรักษ์. (2544). การจัดกระบวนการเรียนรู้เพื่อสร้างสรรค์ด้วยปัญญาในประเทศไทย. กรุงเทพฯ: สถาบันเทคโนโลยีเพื่อการศึกษาแห่งชาติ.
สุริยา หะยีเหย็บ (2564). สภาพปัญหา ความคาดหวังและแนวทางการพัฒนาการศึกษาสถาบันศึกษาปอเนาะ สังกัดสำนักงานคณะกรรมการการส่งเสริมการศึกษาเอกชน จังหวัดสตูล. วารสาร อัล-ฮิกมะฮฺ มหาวิทยาลัยฟาฏอนี. 11(22), 219-233.
สำนักงานการศึกษาเอกชนจังหวัดปัตตานี. (2567). ข้อมูลโรงเรียนเอกชน สถาบันศึกษาปอเนาะ . สืบค้นออนไลน์จาก. https://www.opep.go.th/website/ (2 ตุลาคม 2567).
สำลี รักสุทธิ และคณะ. (2545). ตารางวิเคราะห์หลักสูตรขั้นพื้นฐานกลุ่มสาระภาษาต่างประเทศ. กรุงเทพฯ : พ.ศ.พัฒนา.
อาอิด๊ะ เจ๊ะแว. (2558). ปัญหาและแนวทางการพัฒนาการบริหารงานวิชาการ โรงเรียนเอกชนสอนศาสนาอิสลามสังกัดสำนักงานการศึกษาเอกชนจังหวัดปัตตานี. วิทยานิพนธ์การศึกษาหลักสูตรปริญญาศึกษาศาสตรมหาบัณฑิต สาขาวิชาการบริหารและการจัดการการศึกษาอิสลาม. มหาวิทยาลัยสงขลานครินทร์.
อิบราเฮ็ม ณรงค์รักษาเขต และ นุมาน หะยีมาแซ. (2553). ทฤษฎีใหม่สถาบันการศึกษามุสลิม จังหวัดชายแดนภาคใต้ ความจริง ที่ยังไม่ถูกเปิดเผย. สงขลา: สลาตันการวิจัยและวิชาการ.
อิสมาอีล เบญจสมิทธิ์. (2551). บทบาทด้านการศึกษาและการเมืองของชัยคฺวันอะหมัด อัลฟะฏอนีย์ (พ.ศ.2399-2451). วิทยานิพนธ์ศิลปศาสตรมหาบัณฑิต สาขาอิสลามศึกษา, มหาวิทยาลัยสงขลานครินทร์ วิทยาเขตปัตตานี.
อับดุลรอชีด เจะมะ. (2556). ภูมิปัญญาและทุนเดิมของปอเนาะ. แผนงานสร้างเสริมสุขภาวะมุสลิมไทย, สำนักงานกองทุนสนับสนุนการสร้างเสริมสุขภาพ (สสส.).
อับบัส ยีรัน. (2559). ปัจจัยที่ส่งผลต่อการคงสภาพระบบดั้งเดิมของสถาบันศึกษาปอเนาะในอำเภอ จะนะ จังหวัดสงขลา. วิทยานิพนธ์การศึกษาตามหลักสูตรปริญญาศิลปศาสตรมหาบัณฑิต สาขาวิชาอิสลามศึกษา มหาวิทยาลัยสงขลานครินทร์.
ดาวน์โหลด
เผยแพร่แล้ว
รูปแบบการอ้างอิง
ฉบับ
ประเภทบทความ
สัญญาอนุญาต
ลิขสิทธิ์ (c) 2025 วารสาร อัล-ฮิกมะฮฺ
อนุญาตภายใต้เงื่อนไข Creative Commons Attribution-NonCommercial-NoDerivatives 4.0 International License.
