ความรับผิดชอบทางดิจิทัลขององค์กร: กุญแจสู่สังคมดิจิทัลอย่างมีจริยธรรมที่ยั่งยืน
คำสำคัญ:
ความรับผิดชอบทางดิจิทัล, จริยธรรม, ความยั่งยืนบทคัดย่อ
ความรับผิดชอบทางดิจิทัลขององค์กร (Corporate Digital Responsibility - CDR) เป็นแนวคิดที่ขยายจาก ความรับผิดชอบต่อสังคมขององค์กร เพื่อตอบสนองต่อความท้าทายด้าน จริยธรรม ความเป็นส่วนตัว ความยั่งยืน และการเข้าถึงเทคโนโลยี ในยุคดิจิทัล (Lobschat et al., 2021) โดยมี 4 เสาหลัก ได้แก่ จริยธรรมทางดิจิทัลและปัญญาประดิษฐ์ ความเป็นส่วนตัวและความปลอดภัยทางไซเบอร์ การพัฒนาดิจิทัลอย่างยั่งยืน และการเข้าถึงเทคโนโลยีอย่างเท่าเทียม (Scarpi & Pantano, 2024; Mihale-Wilson et al., 2022; Cheng & Zhang, 2023; Rugeviciute & Courboulay, 2024) ช่วยให้องค์กรเสริมสร้างความไว้วางใจ ลดความเสี่ยงทางกฎหมาย และสอดคล้องกับมาตรฐานการกำกับดูแลด้านดิจิทัล (Oduro et al., 2024) หลายองค์กรชั้นนำได้ใช้ เช่น บริษัท กูเกิ้ล จำกัด (Google LLC) กับหลักจริยธรรม บริษัท แอปเปิล อิงค์ (Apple Inc) กับนโยบายความเป็นส่วนตัว และบริษัท ไมโครซอฟท์ คอร์ปอเรชั่น (Microsoft Corporation) กับกลยุทธ์ความยั่งยืนทางดิจิทัล (Kunz et al., 2024; Carl & Hinz, 2024; Elliott & Copilah-Ali, 2024) สำหรับประเทศไทย ธุรกิจขนาดใหญ่ เช่น ธนาคารไทยพาณิชย์ ธนาคารกสิกรไทย บริษัท พีทีที ดิจิตอล โซลูชั่น จํากัด บริษัท ทรู คอร์ปอเรชั่น จำกัด และ บริษัท แอดวานซ์ อินโฟร์ เซอร์วิส จำกัด (มหาชน) กำลังดำเนินมาตรการที่สอดคล้องกับ กฎหมายคุ้มครองข้อมูลส่วนบุคคลและการพัฒนาโครงสร้างพื้นฐานดิจิทัลที่ปลอดภัย (Cheng & Zhang, 2023; Keskin & Esen, 2024) แนวโน้มของความรับผิดชอบทางดิจิทัลขององค์กรในอนาคตที่สะท้อนถึง การกำกับดูแลที่เข้มงวดขึ้นในระดับสากล โดยเฉพาะด้านปัญญาประดิษฐ์ และการจัดการข้อมูล (Hartley et al., 2024) และความจำเป็นที่องค์กรต้อง พัฒนาแนวทางปฏิบัติด้านจริยธรรมดิจิทัลให้เป็นมาตรฐาน (Herden et al., 2021) จึงเป็นกลยุทธ์ที่องค์กรต้องปรับใช้เพื่อความยั่งยืนและความสามารถในการแข่งขันในยุคดิจิทัล
เอกสารอ้างอิง
กระทรวงดิจิทัลเพื่อเศรษฐกิจและสังคม. (2566). แผนพัฒนาดิจิทัลเพื่อเศรษฐกิจและสังคม พ.ศ. 2566–2570. กรุงเทพฯ: สำนักงานปลัดกระทรวงดิจิทัลเพื่อเศรษฐกิจและสังคม.
สำนักงานพัฒนาธุรกรรมทางอิเล็กทรอนิกส์. (2566). รายงานพฤติกรรมผู้ใช้อินเทอร์เน็ตในประเทศไทย พ.ศ. 2566. กรุงเทพฯ: สำนักงานพัฒนาธุรกรรมทางอิเล็กทรอนิกส์.
สำนักงานคณะกรรมการคุ้มครองข้อมูลส่วนบุคคล. (2566). รายงานผลการดำเนินงานประจำปี 2566 ตามพระราชบัญญัติคุ้มครองข้อมูลส่วนบุคคล พ.ศ. 2562. กรุงเทพฯ: กระทรวงดิจิทัลเพื่อเศรษฐกิจและสังคม.
Alkredes, A., Dennehy, D., Dwivedi, Y., & Roderick, S. (2024). Corporate digital responsibility: A preliminary review. In SaudiCIS 2024 Proceedings. Association for Information Systems. https://aisel.aisnet.org/saudicis2024/48
Carl, K. V., & Hinz, O. (2024). What we already know about corporate digital responsibility in IS research: A review and conceptualization of potential CDR activities. Electronic Markets, 34(27). https://doi.org/10.1007/s12525-024-00708-0
Cheng, C., & Zhang, M. (2023). Conceptualizing corporate digital responsibility: A digital technology development perspective. Sustainability, 15(2319). https://doi.org/10.3390/su15032319
Elliott, K., & Copilah-Ali, J. (2024). Implementing corporate digital responsibility (CDR): Tackling wicked problems for the digital era: Pilot study insights. Organizational Dynamics, 53(101040). https://doi.org/10.1016/j.orgdyn.2024.101040
European Commission. (2021). Proposal for a Regulation laying down harmonised rules on artificial intelligence (Artificial Intelligence Act). Retrieved from https://eur-lex.europa.eu/legal-content/EN/TXT/?uri=CELEX:52021PC0206
Federal Trade Commission. (2019). FTC Imposes $5 Billion Penalty and Sweeping New Privacy Restrictions on Facebook. Retrieved from https://www.ftc.gov/news-events/press-releases/2019/07/ftc-imposes-5-billion-penalty-facebook
Floridi, L., & Cowls, J. (2019). A unified framework of five principles for AI in society. Harvard Data Science Review, 1(1). https://doi.org/10.1162/99608f92.8cd550d1
Gartner. (2022). Top Strategic Technology Trends for 2022: Digital Responsibility. Retrieved from https://www.gartner.com/en/articles/top-strategic-technology-trends-for-2022
Hartley, N., Kunz, W., & Tarbit, J. (2024). The corporate digital responsibility (CDR) calculus: How and why organizations reconcile digital and ethical trade-offs for growth. Organizational Dynamics, 53(101056). https://doi.org/10.1016/j.orgdyn.2024.101056
Herden, C. J., Alliu, E., Cakici, A., Cormier, T., Deguelle, C., Gambhir, S., Griffiths, C., Gupta, S., Kamani, S. R., Kiratli, Y.-S., Kispataki, M., Lange, G., Moles de Matos, L., Tripero Moreno, L., Betancourt Nunez, H. A., Pilla, V., Raj, B., Roe, J., Skoda, M., Song, Y., Ummadi, P. K., & Edinger-Schons, L. M. (2021). Corporate digital responsibility: New corporate responsibilities in the digital age. NachhaltigkeitsManagementForum, 29(1), 13–29. https://doi.org/10.1007/s00550-020-00509-x
Katenova, M. (2023). Corporate digital responsibility: Benefits and new opportunities. East-West Journal of Economics and Business, XXVI(1 & 2), 77–85. https://www.u-picardie.fr/eastwest/fichiers/art273.pdf
Keskin, H., & Esen, E. (2024). Guideline for corporate digital responsibility (CDR) in global environment. In TUBA (Ed.), Corporate digital responsibility and sustainability: Emerging issues and future perspectives (pp. 589-600). Turkish Academy of Sciences. https://doi.org/10.53478/TUBA.978-625-6110-04-5.ch33
Kunz, W. H., & Wirtz, J. (2024). Corporate digital responsibility (CDR) in the age of AI: Implications for interactive marketing. Journal of Research in Interactive Marketing, 18(1), 31–37. https://doi.org/10.1108/JRIM-06-2023-0176
Kunz, W. H., Wirtz, J., Hartley, N., & Tarbit, J. (2024). The importance of corporate digital responsibility in a digital service world. In L. Matosas-Lopez (Ed.), The impact of digitalization on current marketing strategies (pp. 183–193). Emerald Publishing. https://doi.org/10.1108/978-1-83753-686-320241011
Lobschat, L., Mueller, B., Eggers, F., Brandimarte, L., Diefenbach, S., Kroschke, M., & Wirtz, J. (2021). Corporate digital responsibility. Journal of Business Research, 122, 875–888. https://doi.org/10.1016/j.jbusres.2019.10.006
Merbecks, U. (2024). Corporate digital responsibility (CDR) in Germany: Background and first empirical evidence from DAX 30 companies in 2020. Journal of Business Economics, 94(1025–1049). https://doi.org/10.1007/s11573-023-01148-6
Mihale-Wilson, C., Hinz, O., van der Aalst, W., & Weinhardt, C. (2022). Corporate digital responsibility: Relevance and opportunities for business and information systems engineering. Business & Information Systems Engineering, 64(2), 127–132. https://doi.org/10.1007/s12599-022-00746-y
Oduro, S., Haylemariam, L. G., & Umar, R. M. (2024). Influence of corporate digital responsibility on financial performance: The mediating role of firm reputation. Business Ethics, the Environment & Responsibility, 0(0), 1–15. https://doi.org/10.1111/beer.12766
OECD. (2019). OECD Principles on Artificial Intelligence. Paris: Organisation for Economic Co-operation and Development.
Rugeviciute, A., & Courboulay, V. (2024). Empowering organizations for sustainable digitalization: A corporate digital responsibility maturity model approach. ICT for Sustainability (ICT4S) 2024 Conference Preprint. HAL Archives. https://hal.science/hal-04554663v1
Scarpi, D., & Pantano, E. (2024). “With great power comes great responsibility”: Exploring the role of Corporate Digital Responsibility (CDR) for Artificial Intelligence Responsibility in Retail Service Automation (AIRRSA). Organizational Dynamics, 53(1), 101030. https://doi.org/10.1016/j.orgdyn.2024.101030
Shaw, P., Price, R., Elliott, K., Copilah-Ali, J., Huntingford, J., & Ionescu, O. (2024). Corporate digital responsibility (CDR): Securing our digital futures. IEEE Standards Association White Paper. https://standards.ieee.org
UNESCO. (2021). Recommendation on the Ethics of Artificial Intelligence. Paris: United Nations Educational, Scientific and Cultural Organization.
Wirtz, J., Kunz, W. H., Hartley, N., & Tarbit, J. (2022). Corporate digital responsibility in service firms and their ecosystems. Journal of Service Research, 0(0), 1–18. https://doi.org/10.1177/10946705221130467
World Economic Forum. (2022). Digital Responsibility: A framework for ethical technology use. Retrieved from https://www.weforum.org/agenda/2022/05/framework-for-digital-responsibility/
ดาวน์โหลด
เผยแพร่แล้ว
รูปแบบการอ้างอิง
ฉบับ
ประเภทบทความ
สัญญาอนุญาต
ลิขสิทธิ์ (c) 2025 ภาควิชาการบริหารการศึกษา คณะศึกษาศาสตร์ มหาวิทยาลัยบูรพา
อนุญาตภายใต้เงื่อนไข Creative Commons Attribution-NonCommercial-NoDerivatives 4.0 International License.
Copyright@HRD Journal, Burapha University
