โมเดลสมการโครงสร้างภาวะผู้นำเชิงระบบของผู้บริหารสถานศึกษาที่ส่งผลต่อองค์การ สมรรถนะสูงของสถานศึกษา สังกัดสำนักงานเขตพื้นที่การศึกษาประถมศึกษาขอนแก่น
คำสำคัญ:
โมเดลสมการโครงสร้าง, ภาวะผู้นำเชิงระบบ, องค์การสมรรถนะสูงบทคัดย่อ
การวิจัยมีวัตถุประสงค์เพื่อ 1) ตรวจสอบความสอดคล้องกลมกลืนและศึกษาอิทธิพลของโมเดลสมการโครงสร้างภาวะผู้นำเชิงระบบของผู้บริหารสถานศึกษาที่ส่งผลต่อองค์การสมรรถนะสูงของสถานศึกษา สังกัดสำนักงานเขตพื้นที่การศึกษาประถมศึกษาขอนแก่นที่ผู้วิจัยพัฒนาขึ้นกับข้อมูลเชิงประจักษ์ และ 2) ศึกษาแนวทางการพัฒนาภาวะผู้นำเชิงระบบของผู้บริหารสถานศึกษา สังกัดสำนักงานเขตพื้นที่การศึกษาประถมศึกษาขอนแก่น เป็นวิจัยเชิงพรรณนา โดยแบ่งเป็น 2 ระยะ คือ 1) ตรวจสอบความสอดคล้องกลมกลืนและศึกษาอิทธิพลของโมเดล กลุ่มตัวอย่าง จำนวน 220 โรงเรียน ประกอบด้วย ผู้บริหารสถานศึกษาและครู จำนวน 440 คน โดยกำหนดขนาดกลุ่มตัวอย่างเป็น 20 เท่าของจำนวนพารามิเตอร์ ใช้วิธีการสุ่มตัวอย่างแบบหลายขั้นตอน เครื่องมือที่ใช้เก็บรวบรวมข้อมูล คือ แบบสอบถาม มีค่าความเชื่อมั่น 0.953 วิเคราะห์ข้อมูลโดยสถิติ SEM 2) ศึกษาแนวทางการพัฒนาภาวะผู้นำเชิงระบบของผู้บริหารสถานศึกษาจากผู้ทรงคุณวุฒิ จำนวน 5 คน เครื่องมือที่ใช้เก็บรวบรวมข้อมูล คือ แบบสัมภาษณ์กึ่งโครงสร้าง วิเคราะห์ข้อมูลด้วยการวิเคราะห์เนื้อหา ผลการศึกษา พบว่า 1) โมเดลสมการโครงสร้างมีความสอดคล้องกลมกลืนกับข้อมูลเชิงประจักษ์ (=29.760, df=22, p-value=0.124,
/df=1.352, CFI=0.998, TLI=0.995, RMSEA=0.028, SRMR=0.025) และมีอิทธิพลทางตรงเชิงบวกต่อองค์การสมรรถนะสูงของสถานศึกษา โดยมีขนาดอิทธิพลเท่ากับ 0.837 อย่างมีนัยสำคัญทางสถิติที่ระดับ 0.01 2) แนวทางการพัฒนาภาวะผู้นำเชิงระบบของผู้บริหารสถานศึกษา จำนวน 11 แนวทาง และมีผลการประเมินแนวทางในด้านความเหมาะสม ความเป็นไปได้ และความเป็นประโยชน์อยู่ในระดับมากที่สุด
เอกสารอ้างอิง
กระทรวงศึกษา. (2566). แผนการศึกษาแห่งชาติ ปีงบประมาณ 2565. ค้นเมื่อ 21 กรกฎาคม 2566, จาก https://kknpeo.moe.go.th.
กรัณฑรัตน์ จำเนียรพันธุ์ และคณะ. (2566). ภาวะผู้นําเชิงระบบตามหลักปาปณิกธรรมสำหรับผู้บริหารสถานศึกษาในยุค VUCA WORLD. วารสารบวรสหการศึกษาและมนุษยสังคมศาสตร์, 4(1) , 46-53.
จักรพงศ์ มณีรัตน์ และบุญช่วย ศิริเกษ. (2566). แบบภาวะผู้นําของผู้บริหารสถานศึกษาที่ส่งผลต่อการเป็นองค์กรสมรรถนะสูงของโรงเรียน สังกัดสำนักงานเขตพื้นที่การศึกษาประถมศึกษาเลย เขต 1. วารสารวิชาการรัตนบุศย์. 5(2), 549-568.
ณัชญานุช สุดชาดี. (2561). โมเดลสมการโครงสร้างภาวะผู้นำของผู้บริหารและพฤติกรรมองค์การที่ส่งผลต่อองค์การสมรรถนะสูง: การวิเคราะห์อิทธิพลผ่านตัวแปรคั่นกลาง. วิทยานิพนธ์ปริญญาปรัชญาดุษฎีบัณฑิต สาขาวิชาการบริหารการศึกษา บัณฑิตวิทยาลัย มหาวิทยาลัยขอนแก่น.
เนตรนภิส นพเกตุ. (2563). การพัฒนารูปแบบภาวะผู้นาเชิงระบบของผู้บริหารสถานศึกษา สังกัดสำนักงานเขตพื้นที่การศึกษาประถมศึกษาในจังหวัดฉะเชิงเทรา. วารสารศึกษาศาสตร์ มหาวิทยาลัยสงขลานครินทร์ วิทยาเขตปัตตานี, 31(1).
บัณฑิตา สิทธิพงศากุล และประเสริฐ อินทร์รักษ์. (2565). ภาวะผู้นำของผู้บริหารกับองค์กรสมรรถนะสูงของสถานศึกษาสังกัดสำนักงานเขตพื้นที่การศึกษาประถมศึกษาสมุทรสงคราม. วารสารสหวิทยาการมนุษย์และสังคมศาสตร์, 5(3), 1205-1221.
บูลยาวี ขานมา. (2555). โมเดลสมการโครงสร้างภาวะผู้นาเชิงระบบของผู้บริหารสถานศึกษาขั้นพื้นฐาน. ดุษฎีนิพนธ์การศึกษาดุษฎีบัณฑิต สาขาวิชาการบริหารการศึกษา บัณฑิตวิทยาลัย มหาวิทยาลัยขอนแก่น.
ประกฤติยา ทักษิโณ. (2566). เอกสารประกอบการอบรมการเรียน Research Model CFA SEM. ขอนแก่น: บัณฑิตวิทยาลัย มหาวิทยาลัยขอนแก่น.
ภูวนัย สุวรรณธารา. (2561). ศึกษาการจัดสภาพแวดลอมที่เอื้อต่อการเรียนรู้ของนักเรียนโรงเรียนอาชีวศึกษาเอกชน. วิทยานิพนธ์ศึกษาศาสตรมหาบัณฑิต สาขาวิชาการบริหารการศึกษา. มหาวิทยาลัยกรุงเทพสุวรรณภูมิ.
วินุลาศ เจริญชัย. (2562). การพัฒนารูปแบบการบริหารจัดการองค์การสมรรถนะสูงเพื่อพัฒนาคุณภาพการศึกษาในสถานศึกษาสังกัดองค์การบริหารส่วนจังหวัด. วิทยานิพนธ์ปริญญาศึกษาดุษฎีบัณฑิต สาขาวิชาการบริหารและพัฒนาการศึกษา มหาวิทยาลัยมหาสารคาม.
สมชาย เทพแสง. (2557). ภาวะผู้นำเชิงระบบ (System leadership): รูปแบบที่มุ่งเน้นคุณธรรมสู่ความเป็นมืออาชีพ. วารสารบริหารการศึกษา มหาวิทยาลัยศรีนครินทรวิโรฒประสานมิตร, 10(18), 83-89.
สมโภชน์ อเนกสุข. (2564). วิธีการเชิงปริมาณ และวิธีการเชิงคุณภาพ สู่วิธีการวิจัยแบบผสม. e-journal of Education Studies, Burapha University, 3(1), 1-16.
Bartlett, P. (2007). Systems leadership. Queensland: Macdonald Associates Consultancy.
Blanchard, K.H. (2007). Leading at a higher level: Blanchard on leadership and creating high performance organization. Englewood Cliffs, NJ: Prentice-Hall.
Collier, J., & Esteban, R. (2000). Systematic leadership: Ethical and effective. The Leadership & Organization Development Journal, 21(4), 207-215.
Craig, J. (2006). System leadership: Lessons from the literature. Nottingham: National College for School Leadership (NCSL).
Fullan, M. (2011). The role of leadership in the promotion of knowledge management in schools. Retrieved from http://www.oecd.org/dataoecd/46/43/2074954.pdf
Higham, R., Hopkins, D., & Matthews, P. (2009). System leadership in practice. New York:Pen. University Press.
Hopkins, D. (2005). Every school a great school. New York: Open University Press.
Hornstrup, C., & Johansen, T. (2009). Systematic leadership and organization studies. International Journal of Appreciative Inquiry, 11(3), 7-16.
Kaiser, H. F. (1974). An index of factorial simplicity. Psychometrika, 39(1), 31–36.
Leithwood, K., Harris, A., & Strauss, T. (2006). Leading school turnaround: how successful Leaderstrans form low-performing schools. San Francisco: Jossey-Bass.
Miller, L.M. (2012). The High-Performance Organization An Assessment of Virtues and Values. Retrieved July 21, 2023, from https://bahailibrary.com/miller_ high_ performance_ organization/
Musil, C. M., Jones, S. L., & Warner, C. D. (1998). Structural equation modeling and its relationship to multiple regression and factor analysis. Research in Nursing & Health, 21(3), 271–281.
Sentell, G.D. (1995). Fast Focused and Flexible: Bold new Imperatives for the High Performance Organization. 3rd ed. Knoxville, TN: Tennessee Associates International.
ดาวน์โหลด
เผยแพร่แล้ว
รูปแบบการอ้างอิง
ฉบับ
ประเภทบทความ
สัญญาอนุญาต
ลิขสิทธิ์ (c) 2025 ภาควิชาการบริหารการศึกษา คณะศึกษาศาสตร์ มหาวิทยาลัยบูรพา
อนุญาตภายใต้เงื่อนไข Creative Commons Attribution-NonCommercial-NoDerivatives 4.0 International License.
Copyright@HRD Journal, Burapha University
