การศึกษาสภาพปัจจุบัน สภาพที่คาดหวัง และความต้องการจำเป็นในการพัฒนาภาวะผู้นำของผู้บริหารสถานศึกษาตามความคิดเห็นของครูแต่ละเจเนอเรชัน สังกัดสำนักงานเขตพื้นที่การศึกษาประถมศึกษานนทบุรี เขต 2
คำสำคัญ:
ภาวะผู้นำของผู้บริหารสถานศึกษา, ความต้องการจำเป็น, ครู, เจเนอเรชัน X, เจเนอเรชัน Y, เจเนอเรชัน Zบทคัดย่อ
การวิจัยนี้มีวัตถุประสงค์เพื่อ 1) ศึกษาและเปรียบเทียบสภาพปัจจุบันภาวะผู้นำของผู้บริหารสถานศึกษาตามความคิดเห็นของครูแต่ละเจเนอเรชัน 2) ศึกษาและเปรียบเทียบสภาพที่คาดหวังภาวะผู้นำของผู้บริหารสถานศึกษาตามความคิดเห็นของครูแต่ละเจเนอเรชัน และ 3) ศึกษาความต้องการจำเป็นในการพัฒนาภาวะผู้นำของผู้บริหารสถานศึกษาตามความคิดเห็นของครูแต่ละเจเนอเรชัน สังกัดสำนักงานเขตพื้นที่การศึกษาประถมศึกษานนทบุรี เขต 2 เป็นวิจัยเชิงปริมาณ กลุ่มตัวอย่าง คือ ครู 315 คน จาก 63 โรงเรียน ได้มาจากการสุ่มแบบแบ่งชั้นภูมิตามขนาดโรงเรียน และจัดสัดส่วนกลุ่มตัวอย่างตามเจเนอเรชัน X, Y และ Z เจเนอเรชันละ 105 คน เครื่องมือวิจัย คือ แบบสอบถามภาวะผู้นำของผู้บริหารสถานศึกษา 5 ด้าน ได้แก่ ด้านวิสัยทัศน์, ด้านการใช้สื่อและเทคโนโลยีดิจิทัล, ด้านการมีมนุษยสัมพันธ์, ด้านการคิดเชิงระบบ และด้านผู้นำการเปลี่ยนแปลง สถิติที่ใช้ในการวิเคราะห์ข้อมูล ได้แก่ ค่าเฉลี่ย (M), ส่วนเบี่ยงเบนมาตรฐาน (SD), การวิเคราะห์ความแปรปรวนทางเดียว (One-way ANOVA) และดัชนีความต้องการจำเป็น (PNImodified) ผลการวิจัย 1) สภาพปัจจุบันภาวะผู้นำของผู้บริหารสถานศึกษาโดยรวมอยู่ในระดับมาก และความคิดเห็นของครู 3 เจเนอเรชัน ไม่แตกต่างกันอย่างมีนัยสำคัญทางสถิติ 2) สภาพที่คาดหวังภาวะผู้นำของผู้บริหารสถานศึกษาโดยรวมอยู่ในระดับมากที่สุด และความคิดเห็นของครูแต่ละเจเนอเรชันแตกต่างกันอย่างมีนัยสำคัญทางสถิติในทุกด้าน และ 3) ความต้องการจำเป็นในการพัฒนาภาวะผู้นำของผู้บริหารสถานศึกษามีความแตกต่างกัน ได้แก่ ครูเจเนอเรชัน X ด้านวิสัยทัศน์ ครูเจเนอเรชัน Y ด้านการคิดเชิงระบบ และครูเจเนอเรชัน Z ด้านการมีมนุษยสัมพันธ์ ผลการวิจัยสะท้อนว่าการพัฒนาภาวะผู้นำของผู้บริหารสถานศึกษาควรคำนึงถึงความแตกต่างของครูแต่ละเจเนอเรชัน และออกแบบการพัฒนาภาวะผู้นำให้สอดคล้องกับความต้องการของครูแต่ละช่วงวัย เพื่อยกระดับประสิทธิภาพการบริหารสถานศึกษาอย่างยั่งยืน
เอกสารอ้างอิง
จามจุรี อินไชยา. (2566). แนวทางพัฒนาภาวะผู้นําทางการศึกษาของผู้บริหารสถานศึกษา สังกัดสำนักงานเขตพื้นที่การศึกษาประถมศึกษามุกดาหาร. วารสารการบริหารและนิเทศการศึกษา มหาวิทยาลัยมหาสารคาม, 14(3), 67-86.
ชัชวาลย์ ระดาฤทธิ์. (2567). ภาวะผู้นําของผู้บริหารสถานศึกษาในการดูแลช่วยเหลือนักเรียนในการศึกษายุค 4.0. วารสารวิจัยนวัตกรรมการศึกษาและเทคโนโลยี, 2(2), 97-105.
เนตรนภา สิงขรณ์. (2566). ความต้องการจำเป็นและแนวทางการพัฒนาภาวะผู้นำของผู้บริหาสถานศึกษาในยุคความปกติใหม่ในโรงเรียน สังกัดสำนักงานเขตพื้นที่การศึกษาประถมศึกษากาฬสินธุ์ เขต 3. วิทยานิพนธ์ ครุศาสตรมหาบัณฑิต, สาขาวิชาการบริหาร, คณะครุศาสตร์, มหาวิทยาลัยราชภัฏสกลนคร.
พระมหาประยุทธ์ ปยุตฺโต. (2564). ภาวะผู้นำเชิงพุทธของผู้บริหารสถานศึกษาในช่วงสถานการณ์การแพร่ระบาดของโรคติดเชื้อไวรัสโคโรนา 2019 (COVID-19). บัณฑิตศึกษาปริทรรศน์ วิทยาลัยสงฆ์นครสวรรค์, 9(1), 157-170.
ภัสราภรณ์ ผอมทอง. (2561). ภาวะผู้นำที่แท้จริงของผู้บริหารสถานศึกษาตามการรับรู้ของครู สังกัดสำนักงานเขตพื้นที่การศึกษาประถมศึกษาสุราษฎร์ธานี เขต 2. การค้นคว้าอิสระ ครุศาสตรมหาบัณฑิต, สาขาวิชาบริหารการศึกษา, คณะครุศาสตร์, มหาวิทยาลัยราชภัฏสุราษฎร์ธานี.
วรรณพร พุทธภูมิพิทักษ์ และสาวิตรี คทวนิช. (2564). ทัศนคติทางสังคมและการเมืองของเยาวชนไทยในยุคดิจิทัล. วารสารสังคมศาสตร์และมนุษยศาสตร์, 47(1), 78-96.
วีระพงศ์ เกียรติไพรยศ และพระปลัดสถิตย์ โพธิญาโณ. (2565). ภาวะผู้นำกับการบริหารองค์การในยุคนิวนอร์มัล. วารสารพุทธสังคมวิทยาปริทรรศน์, 7(1), 123-134.
สำนักงานคณะกรรมการการศึกษาขั้นพื้นฐาน. (2567). สถิติข้อมูลทางการศึกษา. เข้าถึง จากhttp://www.bopp.go.th/?page_id=4551.
สุกัญญา แช่มช้อย. (2563). นวัตกรรมการบริหารโรงเรียนมัธยมศึกษาเพื่อสร้างนวัตกร. (รายงานการวิจัย). จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย.
Abrams, J. and von Frank, V. (2013). The multigenerational workplace: Communicate, collaborate, and create community. Thousand Oaks, CA: Corwin Press.
Best, J. W. (1984). Research in education. Englewood Cliffs, NJ: Prentice-Hall.
Costanza, D. P., Badger, J. M., Fraser, R. L., Severt, J. B., & Gade, P. A. (2012). Generational differences in work-related attitudes: A meta-analysis. Personnel Psychology, 65(2), 375–402.
Day, J. (2023). Baby Boomers, Gen X, Millennials, and Gen Z teacher: A comparison of generational preferences for leadership practices. Doctoral dissertation in Educational Leadership and Policy studies, College of Education, Purdue University.
Deal, J. J., Altman, D. G., & Rogelberg, S. G. (2010). Millennials at work: What we know and what we need to do (if anything). Hoboken, NJ: John Wiley & Sons.
Demirbilek, M., & Keser, S. (2022). Leadership expectations of Generation Z teachers working in educational organizations. Research in Educational Administration and Leadership, 7(1), 209–245.
Francisco, C. D., & Nuqui, A. V. (2020). Emergence of a situational leadership during COVID-19 pandemic called new normal leadership. International Journal of Academic Multidisciplinary Research, 4(10), 15-19.
Gallup. (2023). State of the global workplace: 2023 report. (Reports). Gallup Press.
Huang, T. (2024). Leadership qualities of successful school principals: A meta-synthesis of the case studies in the ISSPP. Doctoral dissertation, Department of Educational Leadership, Policy and Technology, The University of Alabama.
Kirtman, L., & Fullan, M. (2016). Leadership: Key competencies for whole-system change. Bloomington, IN: Solution Tree Press.
Krejcie, R. V., & Morgan, D. W. (1970). Determining sample size for research activities. Educational and Psychological Measurement, 30(3), 607-610.
Leithwood, K. (2020). Understanding school leadership. New York: Routledge.
Likert, R. (1932). A technique for the measurement of attitudes. Archives of Psychology, 22(140), 1-55.
McCrindle, M., & Wolfinger, E. (2014). The ABC of XYZ: Understanding the global generations. Bella Vista, NSW: McCrindle Research.
McKinsey & Company. (2023). Diversity matters even more: The case for holistic impact. (Reports). McKinsey & Company.
Solorzano, C. (2018). Top Five Attributes You Need To Look For In Next Generation Leaders. Retrieved from https://medium.com/@csolorzanoe/top-five-attributes-you-need-to-look-for-in-next-generation-leaders-1d2f37cfc637.
Twenge, J. M. (2017). iGen: Why today’s super-connected kids are growing up less rebellious, more tolerant, less happy—and completely unprepared for adulthood. New York, NY: Atria Books.
UNESCO. (2021). Reimagining our futures together: A new social contract for education. (Reports). UNESCO.
Virem, N. (2022). 7 traits and skills of next generation leaders. Entrepreneur. Retrieved from https://www.entrepreneur.com/leadership/7-traits-and-skills-of-next-generation-leaders/423196.
ดาวน์โหลด
เผยแพร่แล้ว
รูปแบบการอ้างอิง
ฉบับ
ประเภทบทความ
สัญญาอนุญาต
ลิขสิทธิ์ (c) 2026 ภาควิชาการบริหารการศึกษา คณะศึกษาศาสตร์ มหาวิทยาลัยบูรพา
อนุญาตภายใต้เงื่อนไข Creative Commons Attribution-NonCommercial-NoDerivatives 4.0 International License.
Copyright@HRD Journal, Burapha University
