การพัฒนาหลักสูตรการส่งเสริมสุขภาวะด้วยสติสำหรับพนักงานในองค์กร ในประเทศไทย

บทคัดย่อ

การศึกษานี้เป็นการวิจัยและพัฒนา เพื่อสร้างหลักสูตรการส่งเสริมสุขภาวะระดับบุคคลด้วยสติ (Mindfulness-based well-being promotion: MBWB) สำหรับพนักงานขององค์กรในประเทศไทย ศึกษาวิจัยภายใต้กรอบแนวคิด ADDIE ซึ่งประกอบด้วย การวิเคราะห์ เป้าหมายและความต้องการในการจัดหลักสูตร (Analyze) การออกแบบร่างหลักสูตร (Design) การพัฒนาหลักสูตรให้มีความสมบูรณ์และเหมาะสมมากขึ้น (Develop) การนำหลักสูตรไปดำเนินการกับกลุ่มตัวอย่าง (Implement) และการประเมินผลหลักสูตร (Evaluate) ผู้วิจัยเก็บข้อมูลตามกระบวนการดังที่กล่าวด้วยวิธีการทั้งเชิงคุณภาพและเชิงปริมาณ ผลการวิจัยพบว่า หลักสูตรการส่งเสริมสุขภาวะด้วยสติประกอบด้วย 5 ส่วนสำคัญ คือ 1) ความเข้าใจในเรื่องของสติและการฝึกปฏิบัติสติที่ถูกต้อง 2) ความเข้าใจค่านิยมและพฤติกรรมของตนเอง 3) การตั้งเป้าหมายและการวางแผนเพื่อเปลี่ยนแปลงพฤติกรรมด้วยการใช้สติ 4) การฝึกปฏิบัติสติอย่างต่อเนื่อง 2 เดือน และ5) มีกลไกเพื่อช่วยเหลือและติดตามความก้าวหน้าในการฝึกสติและเปลี่ยนแปลงพฤติกรรม ทั้งนี้ ผู้เชี่ยวชาญเห็นว่า หลักสูตรนี้มีความเหมาะสมเพียงพอที่จะนำไปดำเนินการกับกลุ่มผู้เข้าร่วมการวิจัย ต่อมา เมื่อนำหลักสูตรนี้ไปดำเนินการแล้ว โดยอาศัยวิธีการศึกษาแบบกึ่งทดลอง พบว่า ผู้เข้าร่วมการวิจัย จำนวน 45 คน มีระดับสติ สุขภาวะ ความพึงพอใจในอาชีพ และความผูกพันในงาน เพิ่มขึ้นอย่างมีนัยสำคัญทางสถิติ จึงสรุปได้ว่า หลักสูตร MBWB นี้มีประสิทธิภาพสามารถส่งเสริมสุขภาวะหรือคุณภาพชีวิตโดยรวมของพนักงานในองค์กรได้