แผลเก่า : จากฟรอยด์ ผ่านลากองสู่แนวคิดหลังอาณานิคม

Plae Kao : From Freud, Through Lacan, to Postcolonial Theory

บทคัดย่อ

งานวิจัยนี้มีวัตถุประสงค์เพื่อวิเคราะห์เนื้อหาทางจิตวิทยาของนวนิยายเรื่อง แผลเก่า โดยสังเคราะห์ความรู้จากทฤษฎีทางจิตวิทยาของ ซิกมันต์ ฟรอยด์ ร่วมกับแนวคิดของ ฌาคส์ ลากอง และทฤษฎี หลังอาณานิคม ผลการศึกษาตามแนวคิดของฟรอยด์ชี้ให้เห็นว่า ผู้เขียน (ไม้ เมืองเดิม) ใช้โลกชนบทเป็นพื้นที่ในจินตนาการเพื่อสนองตอบต่อความต้องการตามสัญชาตญาณของอิดอย่างตรงไปตรงมา ซึ่งขัดแย้งกับพื้นเพชนชั้นสูงและความเป็นอารยะของเมือง การวิเคราะห์ด้วยแนวคิดของลากองพบว่า โครงสร้างแบบอุปลักษณ์บีบอัดบุคลิกด้านความรักแท้และความมุทะลุของขวัญเข้าด้วยกัน จนตัวบทจึงสื่อความหมายในระดับจิตใต้สำนึกว่า ความก้าวร้าวก็คือความงามเพราะเป็นเครื่องแสดงออกถึงความรักแท้ ขณะที่การสื่อความแบบนามนัยสร้างความเชื่อมโยงที่จัดวางให้ชนบทอยู่ในสภาวะที่เข้าใกล้ความเป็นอิด ส่วนบางกอกซึ่งหมายถึงความเป็นสังคมอารยะอยู่ในสภาวะที่เข้าใกล้ความเป็นซุปเปอร์อีโก้ ด้านการวิเคราะห์โดยใช้แนวคิดหลังอาณานิคมพบว่า ผู้เขียนในฐานะคนเมืองมองโลกชนบทผ่านตัวละครขวัญซึ่งมีลักษณะเป็นลูกผสม ทำให้ตัวบทมองชนบทด้วยสายตาที่กันตัวเองออกไป ส่งผลให้ตัวละครชนบทอื่น ๆ ถูกลดทอนให้เป็นภาพเหมารวมของความเป็นอื่นที่อ่อนแอ นอกจากนี้ตัวยังทำให้ เรียมเป็นผู้ที่ไร้เสียงผ่านการเลือกใช้กลวิธีการเล่าเรื่อง ส่งผลให้เธอกลายเป็นผู้หญิงหลงกรุงโดยสมบูรณ์และการลงโทษเธอก็มีสถานะที่ชอบธรรม