การพัฒนาศักยภาพการผลิตเมล็ดพันธุ์ถั่วลิสงของเกษตรกรภายใต้ศูนย์ผลิตเมล็ดพันธุ์พืชตระกูลถั่วชุมชนตำบลเขาสวนกวาง จังหวัดขอนแก่น

บทคัดย่อ

ศูนย์ผลิตเมล็ดพันธุ์พืชตระกูลถั่วชุมชนตำบลเขาสวนกวาง อำเภอเขาสวนกวาง จังหวัดขอนแก่น เป็นกลุ่มเกษตรกรผู้ปลูกถั่วลิสงเพื่อผลิตเมล็ดพันธุ์ถั่วลิสงคุณภาพดีกระจายเข้าสู่ระบบการผลิตของเกษตรกรในชุมชน แต่ปริมาณผลผลิตถั่วลิสงพันธุ์ขอนแก่น 6 ต่ำกว่ามาตรฐานการผลิตของกรมวิชาการเกษตร ดังนั้น สมาชิกศูนย์ผลิตเมล็ดพันธุ์พืชตระกูลถั่วชุมชนตำบลเขาสวนกวาง จำนวน 20 คน จึงร่วมกันพัฒนาศักยภาพการผลิตเมล็ดพันธุ์ถั่วลิสง ด้วยกระบวนการ ดังนี้ 1) การวางแผนดำเนินการแก้ปัญหาการผลิตเมล็ดพันธุ์ถั่วลิสง โดยการจัดเวทีประชุมแลกเปลี่ยนระหว่างสมาชิก เพื่อหาแนวทางแก้ไขปัญหาการผลิตเมล็ดพันธุ์ถั่วลิสงและพัฒนาศักยภาพการผลิต 2) การรับการถ่ายทอดองค์ความรู้แนวทางการปฏิบัติในการปรับปรุงการผลิตเมล็ดพันธุ์ถั่วลิสงและการรวมกลุ่ม โดยผู้เชี่ยวชาญจากศูนย์วิจัยและพัฒนาเมล็ดพันธุ์พืชขอนแก่น 3) การเยี่ยมชมศึกษาเรียนรู้แปลงที่ประสบความสำเร็จ โดยสมาชิกกลุ่มเข้าร่วมศึกษาแปลงปลูกถั่วลิสงของเกษตรกรตำบลเขาสวนกวางที่มีการป้องกันและกำจัดแมลงที่ถูกต้อง และประสบความสำเร็จในการป้องกันกำจัดศัตรูพืช 4) การปฏิบัติในแปลงเรียนรู้การผลิตถั่วลิสงของสมาชิกศูนย์ผลิตเมล็ดพันธุ์พืชตระกูลถั่วชุมชนตำบลเขาสวนกวาง โดยจัดทำแปลงเรียนรู้การผลิตถั่วลิสงในพื้นที่ของเกษตรกร และ 5) การติดตามและแลกเปลี่ยนเรียนรู้การผลิตถั่วลิสงของสมาชิกศูนย์ผลิตเมล็ดพันธุ์พืชตระกูลถั่วชุมชนตำบลเขาสวนกวาง โดยการออกตรวจเยี่ยมแปลงเรียนรู้การผลิตถั่วลิสงของสมาชิก ส่งผลให้มีปริมาณผลผลิตถั่วลิสงพันธุ์ขอนแก่น 6 ฝักแห้งเพิ่มขึ้นเป็น 557 กิโลกรัมต่อไร่ เมล็ดพันธุ์ถั่วลิสงมีความบริสุทธิ์เพิ่มขึ้น ลดปัญหาสิ่งเจือปนและต้นกล้าผิดปกติ และสมาชิกศูนย์มีศักยภาพการผลิตจึงขยายพื้นที่เพาะปลูกถั่วลิสง และทดลองปลูกและเก็บเมล็ดพันธุ์ถั่วลิสงพันธุ์ต่าง ๆ