การท่องเที่ยวเชิงสร้างสรรค์ ด้วยทุนวัฒนธรรมเพื่อสนับสนุนพฤฒพลัง ชุมชนตำบลเนินหอม จังหวัดปราจีนบุรี
Article Sidebar
Main Article Content
บทคัดย่อ
ชุมชนตำบลเนินหอม อำเภอเมือง จังหวัดปราจีนบุรี เป็นชุมชนชนบทตั้งอยู่บนพื้นที่ราบเชิงเขาต่อเนื่องกับอุทยานแห่งชาติเขาใหญ่ มีความหลากหลายทางทรัพยากรธรรมชาติ วิถีชีวิต และทุนวัฒนธรรมท้องถิ่น ดังนี้ การแปรรูปสมุนไพร การตีมีด การผลิตอังกะลุง และวิถีเกษตรกรรมพื้นถิ่น ซึ่งสามารถต่อยอดเป็นกิจกรรมการท่องเที่ยว เชิงสร้างสรรค์ได้ อย่างไรก็ตาม ชุมชนกำลังเผชิญกับปัญหาโครงสร้างประชากรสูงวัย การขาดแคลนรายได้ ขาดการสืบทอดภูมิปัญญาท้องถิ่น งานวิจัยนี้มีเป้าหมายเพื่อพัฒนาการท่องเที่ยวเชิงสร้างสรรค์โดยใช้ทุนวัฒนธรรมเพื่อส่งเสริมพฤฒพลัง ผ่านกระบวนการมีส่วนร่วมของชุมชนใน 7 ขั้นตอน ได้แก่ 1) การสำรวจและรวบรวมทุนวัฒนธรรม 2) การพัฒนาเส้นทางและกิจกรรมการท่องเที่ยวเชิงสร้างสรรค์ 3) การยกระดับแหล่งท่องเที่ยวและการบริการ 4) การทดสอบเส้นทางและการให้บริการ 5) การรับนักท่องเที่ยวในสถานการณ์จริง 6) การประเมินผลการให้บริการด้านการท่องเที่ยว และ 7) การเผยแพร่ข้อมูลผ่านแอพพลิเคชันและสื่อออนไลน์ ส่งผลให้ผู้สูงอายุในชุมชนเข้ามามีส่วนร่วมในกิจกรรมการท่องเที่ยว เพิ่มเป็น 80 คน และเป็นผู้นำกิจกรรมจำนวน 40 คน ผู้สูงอายุมีรายได้เสริมจากการท่องเที่ยวและจำหนายผลิตภัณฑ์ท้องถิ่น เพิ่มขึ้นมากกว่า 500 บาทต่อการท่องเที่ยว 1 ครั้ง สร้างความภาคภูมิใจให้กับผู้สูงอายุ ด้านการพัฒนาแหล่งท่องเที่ยวชุมชน มีผู้เข้าร่วมโครงการจำนวน 6 แห่ง มีแหล่งท่องเที่ยวที่ได้รับการปรับปรุงแล้วเสร็จ คือ ศาลาอเนกประสงค์วัดนาปรือ เพื่อใช้รองรับการท่องเที่ยวและฝึกอบรมวิชาชีพกลุ่มการทำดอกไม้ประดิษฐ์ สำหรับแหล่งท่องเที่ยวอื่น ๆ อยู่ในขั้นตอนขอสนับสนุนงบประมาณ ชุมชนได้รับการฝึกซ้อมและอบรมโดยวิทยากรภายนอก การบริการการท่องเที่ยว ได้รับความพึงพอใจในระดับมาก งานวิจัยนี้จึงเป็นทางเลือกหนึ่งของกระบวนการพัฒนาการท่องเที่ยวโดยชุมชนในภาวะสังคมสูงวัย ที่สามารถขยายผลการดำเนินงานไปสู่ชุมชนอื่นที่มีความสนใจ เพื่อสร้างกลไกการพึ่งพาตนเองผ่านกิจกรรมการท่องเที่ยว และรักษาอัตลักษณ์ทางวัฒนธรรมควบคู่กับการยกระดับคุณภาพชีวิตของผู้สูงอายุ
Article Details
อนุญาตภายใต้เงื่อนไข Creative Commons Attribution-NonCommercial-NoDerivatives 4.0 International License.
Area Based Development Research Journal values copyright protection and licensing to safeguard author rights and facilitate the appropriate dissemination of research. Our policies ensure openness, accessibility, and attribution. Authors retain copyright ownership, and articles are published under a Creative Commons Attribution License (CC BY), allowing sharing, adaptation, and proper attribution. Authors have the freedom to publish under the CC BY license, granting broad reuse and distribution permissions. The journal supports posting articles on third-party repositories, adhering to institutional and funding restrictions. Author guidelines detail copyright and licensing requirements, empowering authors with knowledge about their rights and responsibilities. These policies cultivate an environment of collaboration, openness, and responsible sharing, benefiting authors and the research community while honoring intellectual property rights.
เอกสารอ้างอิง
Bunto, P., Hongsakul, S., & Kasornbua, T. (2015). Management of rural cultural tourism based on Thai homestay standards: A case study of Ban Dong Homestay, Prachinburi Province. Srinakharinwirot Research and Development Journal, 7(14), 52–60. (in Thai).
Bunyanmethaporn, W., Kamisan, A., Pusiran, P., & Janin, Y. (2024). Tourists’ perspectives: Creative tourism and essential attributes. Development Administration Journal, 64(1), 96–115. (in Thai).
Changsanoh, C. (2019). Universal design for museum and auditorium: Case study of Siam Niramitr and Museum of Contemporary Art. Sarasatr, 3(1), 27-40. (in Thai).
Chumkhet, S., Yodwangjai, N., & Yosprasert, C. (2017). Guidelines of facilities design for all in national park. Journal of Environmental Design and Planning, 16(2), 95-117. (in Thai).
Department of Provincial Administration. (2024). Population statistics from the civil registration, 2024. Retrieved October 10, 2024, from: https://stat.bora.dopa.go.th. (in Thai).
Kasornbua, T., & Sukpriprem, P. (2023). Application of the deming cycle in tourism management of Ban Noen Hom Community, Muang District, Prachinburi Province. Suratthani Rajabhat Journal, 11(1), 59–66. (in Thai).
Khumruean, J., Chittithaworn, C., Chairat, P., & Phuripakdi, S. (2021). A study of tourism potential in Prachinburi Province. Journal of Nakhon Lampang Buddhist College, 10(2), 189–198. (in Thai).
Kongkaew, P. C. (2024). Development of a model for creating and utilizing wisdom from the biodiversity of temples and communities in Prachinburi Province. Journal of Peace Studies MCU, 12(6), 2552–2556. (in Thai).
National Statistical Office. (2023). Number of tourists in Prachinburi Province, 2023. Retrieved June 12, 2025, from: https://prachinburi.gdcatalog.go.th/dataset/dataset_30_03/resource/f1c0c737-0b5c4baa-9ef3-4fd5e8ed94aa. (in Thai).
National Statistical Office. (2024a). Percentage of the elderly in Prachinburi Province. National Statistical Office. Retrieved April 30, 2025, from: https://pchburi.nso.go.th/statistical-information-service/key-indicators-of-the-province/percentage-of-theelderly.html. (in Thai).
National Statistical Office. (2024b). Population report of Noen Hom Subdistrict, 2024. Retrieved October 10, 2024, from: https://stat.bora.dopa.go.th. (in Thai).
Richards, G. (2021). An impact self-assessment tool for creative tourism with insights from its application to the CREATOUR project. In G. Richards & N. Duxbury (Eds.), Creative tourism: A global conversation (pp. 215–230). Retrieved April 30, 2025, from: https://www.researchgate.net/publication/355660457_An_impact_self-assessment_tool_for_creative_tourism_with_insights_from_its_application_to_the_CREATOUR_R_project.
Ruangsuk, W., Thongkaew, S., & Boontawi, A. (2024). Cultural capital: Identity, beliefs, and local wisdom in Ban Pho District, Chachoengsao Province. Journal of the Research Association, 29(4), 293–308. (in Thai).
Seaengthamthawee, K., & Panmaen, B. (2023). Universal design guidelines for facilities at Nonthaburi pier, Nonthaburi Province. The Journal of KMUTNB, 33(2), 648-659. (in Thai).
Srijarit, N., Nathalang, C., Wongmonta, S., & Techkhana, C. (2024). Development of creative tourism potential in Phatthalung Province. Journal of Business Administration and Social Sciences, Ramkhamhaeng University, 7(2). (in Thai).
Sukkasem, M. (2016). Guidelines for developing agrotourism potential in Dong Khilek Subdistrict, Muang District, Prachinburi Province. Far Eastern University Academic Journal, 10(4), 97–112. (in Thai).
Sukkasem, M., Charoenwisan, K., & Phuripakdi, S. (2020). Knowledge management model of the herbal city in Prachinburi Province for health tourism. Dusit Thani College Journal, 14(2), 86–102. (in Thai).
Sukmaitri, J., Saengchan, B., Chakkaphatwong, S., & Rotjam, C. (2022). Active aging of elderly people in Muang Ranong District, Ranong Province. MCU Social Science Review, 11(6), 156–166. (in Thai).
Suriyothin, P., Katawandee, P., & Chotipanich, R. (2025). Leveraging cultural heritage to promote tourism through the historical tree trail on Sichang Island, Chonburi Province, Thailand. Area Based Development Research Journal, 17(1), 72–90. (in Thai).
Thahom, U., & Senarat, S. (2018). Applying cultural capital to local community development in the Northeastern region. Journal of Buddhist Disciplinary Studies, 5(1), 15–24. (in Thai).
Thongdet, K., Ngammeerit, N., & Anusatsananon, S. (2021). Development of active aging indicators for Thai older persons. Journal of Education. Mahamakut Buddhist University, 9(1), 83–86. (in Thai).
Thuri, S., Chantrarangsee, R., Chantanasut, S., Chinnasot, P., Boonsuk, T., & Rawitvigorn, T. (2024). Creating cultural capital value through the imagery of Thung Luang Rangsit. Journal of Fine and Applied Arts. Khon Kaen University, 16(2), 317–344. (in Thai).
United Nations. (2002). World population ageing: 1950–2050. New York: United Nations.
Vitsuthilak, S., Saipan, P., Tephalakul, O., & Sindetsarak, T. (2013). Creative tourism (Creative Tourism 21 Thailand). Designated Areas for Sustainable Tourism Administration (Public Organization). (in Thai).
Wongmonta, S. (2021). Creative tourism: An innovative movement of cultural tourism. Liberal Arts Journal (Wang Nang Leung), RMUTP, 1(1), 1–24. (in Thai).
World Health Organization. (2002). Active ageing: A policy framework. Geneva: WHO.
