ปัจจัยที่มีผลต่อการเปลี่ยนแปลงของชุมชนตลาดน้ำหลักห้า จังหวัดราชบุรี
DOI:
https://doi.org/10.14456/bei.2025.10คำสำคัญ:
ปัจจัย, การเปลี่ยนแปลง, ชุมชมตลาดน้ำบทคัดย่อ
การวิจัยครั้งนี้มุ่งศึกษาเกี่ยวกับปัจจัยที่มีผลต่อการเปลี่ยนแปลงของชุมชนตลาดน้ำหลักห้า จังหวัดราชบุรี ตั้งแต่อดีตจนถึงปัจจุบัน โดยศึกษาถึงพัฒนาการและการเปลี่ยนแปลงของชุมชนตลาดน้ำหลักห้า ที่สะท้อนจากความสัมพันธ์ระหว่างคน กิจกรรม และการใช้พื้นที่ แล้วนำมาสรุปเป็นปัจจัยหลัก และปัจจัยรองที่ส่งผลต่อพัฒนาการและการเปลี่ยนแปลงของชุมชนตลาดน้ำหลักห้าในแต่ละช่วงเวลา โดยการใช้วิธีการเก็บข้อมูลจากการลงสำรวจพื้นที่ การสัมภาษณ์บุคคลในพื้นที่ทั้งบุคคลสำคัญ และบุคคลทั่วไป ประกอบกับการสืบค้นข้อมูลจากหน่วยงานที่เกี่ยวข้อง โดยจากการศึกษาพัฒนาการและการเปลี่ยนแปลงพบว่าในยุคเริ่มต้นชุมชนตลาดน้ำหลักห้าเป็นชุมชนที่มีความสำคัญในเชิงจุดศูนย์กลางในการแลกเปลี่ยนซื้อขายสินค้าด้วยการ คมนาคมทางน้ำ จากการอพยพเข้ามาตั้งถิ่นฐานของพ่อค้าแม่ค้าทั้งชาวจีน คริสตชนชาวญวน และคริสตชนชาวจีน จนนำไปสู่ความพร้อมทางสาธารณูปโภคและสาธารณูปการที่ส่งผลให้เกิดยุครุ่งเรืองในเชิงย่านการค้าเกิดการพัฒนาด้านคมนาคมทางบกมากขึ้น ส่งผลให้ชุมชนตลาดน้ำหลักห้าได้รับอิทธิพลจากการเป็นตลาดน้ำมาขยายตัวเป็นตลาดบนบกจนทำให้เป็นย่านการค้าที่มีความคึกคัก ต่อมาเมื่อชุมชนและเมืองพัฒนาเพิ่มมากขึ้นการขยายตัวของชุมชนเปลี่ยนแปลงไปตามบริบทของเมืองโดยเริ่มตั้งถิ่นฐานตามแนวโครงข่ายคมนาคมทำให้ชุมชนตลาดน้ำหลักห้าถูกลดบทบาทลง กล่าวได้ว่า ปัจจัยที่มีผลต่อการเปลี่ยนแปลงของชุมชนตลาดน้ำหลักห้าที่สำคัญ คือ ปัจจัยด้านโครงข่ายคมนาคม ส่วนปัจจัยรอง คือ รูปแบบและกิจกรรมทางการค้า และการปรับเปลี่ยนกิจกรรมการค้าให้สอดคล้องกับบริบทของเมือง รวมถึงการเปลี่ยนแปลงวิถีชีวิต ที่ส่งผลต่อการเปลี่ยนแปลงในด้านอื่นๆ ของชุมชนตลาดน้ำหลักห้าจนถึงปัจจุบัน
เอกสารอ้างอิง
กรมส่งเสริมการปกครองท้องถิ่น. (2564). มาตรฐานตลาด สืบค้นจาก https://www.sa-kwan.go.th/FilesUploads/12052020_160512มาตรฐานตลาด.pdf
กฤตพร ห้าวเจริญ. (2560). เอกลักษณ์ทางกายภาพของตลาดชุมชนริมน้ำบริเวณริมแม่น้ำท่าจีน กรณีศึกษา จังหวัดสุพรรณบุรีและนครปฐม. วารสารวิชาการ คณะสถาปัตยกรรมศาสตร์ สจล., 25(2), 37-50.
เทิดศักดิ์ เตชะกิจขจร. (2542). การศึกษาที่อยู่อาศัยริมน้ำบริเวณลุ่มแม่น้ำเจ้าพระยา. กรุงเทพฯ: จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย.
พนิดา จันรักษา, สื่อออนไลน์. (2558). การอ้างอิงสารสนเทศตาม ผลกระทบต่อครอบครัวและชุมชน : การตั้งถิ่นฐาน. http://janraksa.blogspot.com/2015/02/
วิชชุดา เขียวเกตุ. (2559). การจัดการตนเองของตลาดชุมชน กรณีศึกษา ตลาดริมน้าคลองแดน อำเภอระโนด จังหวัดสงขลา. (วิทยานิพนธ์ปริญญามหาบัณฑิต). มหาวิทยาลัยธรรมศาสตร์. ภาควิชาการพัฒนาชุมชน.
สุริชัย หวันแก้ว. (2540). ระเบียบวาระด้านสังคมของประชาคมอาเซียน : เน้นพิจารณาความร่วมมือเฉพาะด้าน ใน 30 ปีอาเซียนกับก้าวต่อไปในอนาคต : การสัมมนาทางวิชาการ เอกสารประกอบการประชุมทางวิชาการ, คณะรัฐศาสตร์, จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย.
สุริชัย หวันแก้ว. (2547). สังคมและวัฒนธรรมในการเปลี่ยนแปลงทางสังคมและวัฒนธรรม เอกสารประกอบการประชุมทางวิชาการ, สำนักงานคณะกรรมการการวิจัยแห่งชาติ.
สุเมธ ชุมสาย ณ อยุธยา. (2529). น้ำ บ่อเกิดแห่งวัฒนธรรมไทย. กรุงเทพฯ: ไทยวัฒนาพานิช.
Boyden, S. (1972). THE ENVIRONMENT AND HUMAN HEALTH. The Medical Journal of Australia, Department of Human Biology, 12, 110-160. Retrieved June 1, 1972 from https://doi.org/10.5694/j.1326-5377.1972.tb116528.x
Nuissl, H. (2018). Settlement/settlement structure. Switzerland. Academy for Territorial Development on the Leibniz association, 2167-2183.
Rapoport, A. (1977). Human Aspects of Urban Form: Towards a Man-Environment Approach to Urban Form and Design, Urban and Regional Planning Series 15. Scientific Research an academic publisher, 5(3).
ดาวน์โหลด
เผยแพร่แล้ว
รูปแบบการอ้างอิง
ฉบับ
ประเภทบทความ
สัญญาอนุญาต
ลิขสิทธิ์ (c) 2025 สิ่งแวดล้อมสรรค์สร้างวินิจฉัย

อนุญาตภายใต้เงื่อนไข Creative Commons Attribution-NonCommercial-NoDerivatives 4.0 International License.
ทัศนะและข้อคิดเห็นของบทความที่ปรากฏในวารสารฉบับนี้เป็นของผู้เขียนแต่ละท่าน ไม่ถือว่าเป็นทัศนะและความรับผิดชอบของกองบรรณาธิการ
