การเข้าชื่อเสนอกฎหมายโดยผู้มีสิทธิเลือกตั้ง ตามรัฐธรรมนูญ แห่งราชอาณาจักรไทย พุทธศักราช 2560

บทคัดย่อ

รัฐธรรมนูญแห่งราชอาณาจักรไทย พุทธศักราช 2560 กำหนดให้ผู้มีสิทธิเลือกตั้งจำนวนไม่น้อยกว่าหนึ่งหมื่นคนมีสิทธิเข้าชื่อเสนอกฎหมาย และให้ผู้มีสิทธิเลือกตั้งจำนวนไม่น้อยกว่าห้าหมื่นคนมีสิทธิเข้าชื่อเสนอญัตติขอแก้ไขเพิ่มเติมรัฐธรรมนูญได้ แต่ในขณะนี้ หลักเกณฑ์และวิธีการเข้าชื่อเสนอกฎหมายดังกล่าวต้องดำเนินการตามพระราชบัญญัติว่าด้วยการเข้าชื่อเสนอกฎหมาย พ.ศ. 2556 ซึ่งมีวิธีการส่งเสริมและสนับสนุนการเข้าชื่อเสนอกฎหมาย การตรวจสอบ การประกาศและการร้องคัดค้าน ที่ไม่สอดคล้องกับสถานการณ์ในปัจจุบัน  ดังนั้น เพื่อให้การใช้สิทธิเข้าชื่อเสนอกฎหมายโดยผู้มีสิทธิเลือกตั้งตามรัฐธรรมนูญแห่งราชอาณาจักรไทย พุทธศักราช 2560 เป็นไปเพื่อการส่งเสริมการมีส่วนร่วมทางการเมืองโดยตรงของประชาชน จำเป็นต้องปรับปรุงกฎหมายว่าด้วยการเข้าชื่อเสนอกฎหมายเสียใหม่ โดยกำหนดให้สำนักงานเลขาธิการสภาผู้แทนราษฎรทำหน้าที่ช่วยผู้ริเริ่มเสนอกฎหมายในการยกร่างกฎหมาย ให้ความเห็นทางวิชาการ ดำเนินการจัดให้มีการรับฟังความคิดเห็นของผู้เกี่ยวข้อง วิเคราะห์ผลกระทบที่อาจเกิดขึ้นจากกฎหมายอย่างรอบด้านและเป็นระบบ รวมทั้งเปิดเผยความคิดเห็นและการวิเคราะห์นั้นต่อประชาชน ตามรัฐธรรมนูญฯ มาตรา 77 และเป็นศูนย์กลางในการรวบรวมและตรวจสอบรายชื่อของผู้เข้าชื่อเสนอกฎหมาย และกำหนดให้สถาบันพระปกเกล้าเป็นผู้สนับสนุนการดำเนินงานของสำนักงานเลขาธิการสภาผู้แทนราษฎรและผู้ริเริ่มเข้าชื่อเสนอกฎหมาย ในขณะเดียวกันก็จำเป็นต้องแก้ไขเพิ่มเติมข้อบังคับการประชุมสภาผู้แทนราษฎร ข้อบังคับการประชุมรัฐสภา เพื่อให้ตัวแทนของผู้เข้าชื่อเสนอกฎหมายได้เข้าไปเป็นกรรมาธิการพิจารณาร่างกฎหมาย นั้น และกำหนดให้กรณีที่มีผู้เสนอร่างพระราชบัญญัติที่มีหลักการเดียวกันหลายฉบับ สภาผู้แทนราษฎรต้องใช้ร่างพระราชบัญญัติที่ประชาชนเข้าชื่อเสนอเป็นหลักในการพิจารณา และกรณีที่มีผู้เสนอร่างรัฐธรรมนูญแก้ไขเพิ่มเติมที่มีหลักการเดียวกันหลายฉบับ รัฐสภาต้องใช้ร่างรัฐธรรมนูญแก้ไขเพิ่มเติมที่ประชาชนเข้าชื่อเสนอเป็นหลักในการพิจารณา ทั้งนี้ เพื่อให้เห็นถึงความสำคัญของใช้สิทธิในการมีส่วนร่วมทางการเมืองโดยตรงของประชาชน