การเปรียบเทียบวัฒนธรรมข้ามชาติประเพณีเลี้ยงผีของชนเผ่าลั๊วะระหว่างประเทศจีนและประเทศไทย

บทคัดย่อ

การวิจัยครั้งนี้มีวัตถุประสงค์เพื่อศึกษารูปแบบการดำเนินพิธีกรรม ความสำคัญของประเพณีการเซ่นไหว้ผีของชนเผ่าลั๊วะชาวจีนและชนเผ่าลั๊วะชาวไทยและเปรียบเทียบรูปแบบประเพณีการไหว้ผีของชนเผ่าลั๊วะชาวจีนและชนเผ่าลั๊วะชาวไทย

การวิจัยนี้เป็นวิจัยเชิงคุณภาพ(Qualitative research) โดยเก็บรวบรวมข้อมูลจากภาคสนาม(Field Survey) และผสมผสานกับการศึกษาเอกสารที่เกี่ยวข้องซึ่งคณะผู้วิจัยสามารถอธิบายรายละเอียดและขั้นตอนของการวิจัยได้ 3 ขั้นตอน; (1)ศึกษาวรรณกรรมและเนื้อหาที่เกี่ยวข้อง(Documentary research) (2)รวบรวมข้อมูลโดยเดินทางไป อำเภอฮอด จังหวัดเชียงใหม่ ประเทศไทยและอำเภอชางหยวน ประเทศจีน(Field Survey) จากผู้ให้ข้อมูลชาวเผ่าลั๊วะชาวจีนและชาวเผ่าลั๊วะชาวไทย กลุ่มละ 30 คน (3)ทำการเปรียบเทียบรูปแบบประเพณีการเซ่นไหว้ผีของชนเผ่าลั๊วะชาวจีนและชนเผ่าลั๊วะชาวไทย มาวิเคราะห์ความเหมือนและความแตกต่าง ด้วยวิธีการตรวจสอบสามเส้า (Methodological Triangulation)

ผลการวิจัยพบว่า

1.รูปแบบของการดำเนินพิธีการของชนเผ่าล๊วะ อำเภอฮอด จังหวัดเชียงใหม่ ประเทศไทยเป็นพิธีกรรมในท้องถิ่น สามวัน แต่ละวันทุกคนที่เป็นชนเผ่าล๊วะจะต้องเข้าร่วม พิธี ตั้งแต่เช้า มีการต้มไก่ที่ฆ่าแล้ว และ นำเกลือ ขนมหวาน เปลือกส้ม พริก น้ำตาล ข้าวสวย ขนุนใส่ในตะกร้า จูงวัว  ถังเหล้า และเสื่อ เป็นต้น  รวมถึงเตรียมของให้หมอผีอีกหนึ่งชุด คือ บุหรี่ ขนมหวาน ดอกไม้ เปลือกส้ม ข้าวสารและ ขิง มีการเดินรอบพิธีสี่รอบสองครั้ง ส่วนชนเผ่าลั๊วะ อำเภอชางหยวน มณฑลยูนนาน ประเทศจีนดำเนินการโดยรัฐบาลจีนได้จัดประเพณีเลี้ยงผีนี้เป็นงานเทศกาล โดยมีการทำพิธีแค่วันเดียว

2.ผลการเปรียบเทียบวิเคราะห์หาสาเหตุถึงความคล้ายคลึงและความแตกต่างของชนเผ่าลั๊วะทั้งสองกลุ่ม พบว่าถึงแม้ทั้งสองชนเผ่านี้มีพิธีกรรมและขั้นตอนการเซ่นไหว้ผีจะมีความคล้ายคลึงกัน ได้แก่ มีความเคารพต่อธรรมชาติ การบูชาบรรพบุรุษ และพิธีกรรมที่แตกต่างคือประเทศไทยมีความเชื่อว่าการดำเนินพิธีกรรมดังกล่าวจะทำให้ชีวิตของคนชนเผ่าลั๊วะมีความสงบสุขและเจริญก้าวหน้า  แต่ประเทศจีนถือว่าพิธีกรรมนี้เป็นการรักษาวัฒนธรรม ประเพณีซึ่งจะต้องรักษาเอาไว้เพื่อให้คนรุ่นหลังได้ศึกษาแล้วนำแนวทางนี้ไปใช้ในการดำเนินชีวิต อีกทั้งยังเป็นการส่งเสริมแหล่งท่องเที่ยว ส่งผลทำให้เศรษฐกิจของชนเผ่าลั๊วะดีขึ้น