ศาสนสถานของชาวไทยเชื้อสายจีนในจังหวัดสมุทรปราการ : การสานต่อและความยั่งยืน

บทคัดย่อ

บทความวิจัยนี้เป็นการวิจัยเชิงคุณภาพและเชิงปริมาณด้วยการใช้สถิติร้อยละในการวิเคราะห์ ทฤษฏีที่ใช้ในการวิเคราะห์คือทฤษฏีการเปลี่ยนแปลงทางสังคม ทฤษฏีการมีส่วนร่วมทางสังคมและแนวคิดเรื่องทุนทางสังคม มีศาสนสถานเป็นตัวแทนการวิจัยรวม 9 แห่ง และสัมภาษณ์เจาะลึกผู้ให้ข้อมูลสำคัญรวม 15 ราย มีวัตถุประสงค์ในการวิจัยเพื่อให้รู้ถึงแนวทางในการปรับปรุงบทบาทของศาสนสถานจีนในจังหวัดสมุทรปราการเพื่อสานต่อความยั่งยืนขององค์การ

ผลจากงานวิจัยพบว่า ศาสนสถานจีนในจังหวัดสมุทรปราการ แม้เป็นศูนย์รวมจิตวิญญาณและความเชื่อของลูกหลานชาวจีนมากมาย แต่เป็นที่รู้จักของคนภายนอกน้อยมาก เมื่อมีศาสนพิธีก็มีคนภายนอกเข้าร่วมด้วยน้อยเช่นกัน ศาสนสถานจีนจึงยังไม่เป็นที่รู้จักของผู้คนโดยทั่วไป เพราะศาสนสถานจีนหลายแห่งค่อนข้างปิดกั้นคนภายนอก การจัดกิจกรรมทางศาสนาและการประชาสัมพันธ์ต่อสาธารณชนก็อยู่ในวงแคบ อีกทั้งเจ้าสำนักของศาสนสถานจีนแต่ละแห่งก็ไม่ถนัดในด้านการประชาสัมพันธ์แบบใหม่ตามยุคสมัย และยังคงใช้การประชาสัมพันธ์แบบเดิม ๆ โดยผ่านลูกศิษย์ให้กระจายข่าวแบบปากต่อปาก นอกจากนั้นเจ้าสำนักศาสนสถานจีนในสมุทรปราการเกือบทุกแห่ง ไม่มีนโยบายในการเผยแผ่ความเชื่อในนิกายของตนด้วยการจัดงานเสวนาธรรม หรือกำหนดวันเทศนาธรรมให้กับศาสนิกชนที่เป็นลูกศิษย์และบุคคลทั่วไป จึงเป็นอีกสาเหตุหนึ่งที่ทำให้ศาสนสถานจีนไม่ค่อยเป็นที่รู้จักของคนภายนอก อีกทั้งศาสนสถานจีนแต่ละแห่งไม่มีแนวทางในการปรับเปลี่ยนวิธีการบริหารจัดการองค์การแบบใหม่  สิ่งเหล่านี้ล้วนเป็นสาเหตุสำคัญที่ทำให้ศาสนสถานจีนในจังหวัดสมุทรปราการไม่สามารถบรรลุจุดมุ่งหมายในการสานต่อความยั่งยืนขององค์การได้ และอาจสุ่มเสี่ยงต่อการล่มสลาย หรือถูกกลืนกลายไปได้ในที่สุด