การสร้างสรรค์ประติมากรรมเครื่องปั้นดินเผาเพื่อการติดตั้งถาวรจากบริบทพื้นที่และ‍การมีส่วนร่วมของคนในชุมชนหลังสถานีรถไฟศาลาธรรมสพน์

บทคัดย่อ

งานวิจัยเรื่อง การสร้างสรรค์ประติมากรรมเครื่องปั้นดินเผาเพื่อการติดตั้งถาวรจากบริบทพื้นที่และการมีส่วนร่วมของคนในชุมชนหลังสถานีรถไฟศาลาธรรมสพน์ มีวัตถุประสงค์เพื่อ 1) ‍วิเคราะห์ความสัมพันธ์ระหว่างบริบททางสังคม วัฒนธรรม และวิถีชีวิตของชุมชนหลังสถานีรถไฟศาลาธรรมสพน์ กับแนวคิดการสร้างสรรค์ประติมากรรมติดตั้งถาวร และ 2) สร้างสรรค์ผลงานประติมากรรมเครื่องปั้นดินเผาที่สะท้อนอัตลักษณ์ของชุมชนผ่านกระบวนการมีส่วนร่วมของ‍คนใน‍พื้นที่

การวิจัยนี้เป็นการวิจัยเชิงคุณภาพแบบวิจัยเพื่อการสร้างสรรค์ (practice-based research) โดยใช้การศึกษาบริบทพื้นที่ การสังเกต การสัมภาษณ์ และกระบวนการมีส่วนร่วมของคนในชุมชนเป็นเครื่องมือสำคัญในการพัฒนาแนวคิดและออกแบบผลงานสร้างสรรค์ วัสดุหลักที่ใช้คือดินพื้นถิ่นของชุมชนศาลาธรรมสพน์ ซึ่งถูกนำมาแปรรูปและสร้างสรรค์เป็นประติมากรรมเครื่องปั้นดินเผาสำหรับการติดตั้งถาวรในพื้นที่สาธารณะ กระบวนการดังกล่าวมุ่งเน้นการเชื่อมโยงศิลปะกับบริบทพื้นที่ และการมีส่วนร่วมของชุมชนในทุกขั้นตอน ตั้งแต่การแลกเปลี่ยนความคิดเห็น การออกแบบ ไปจนถึงการสร้างสรรค์ผลงาน

ผลการวิจัยพบว่า 1) กระบวนการสร้างสรรค์ศิลปะผ่านการมีส่วนร่วมของชุมชนสามารถทำ‍หน้าที่เป็นเครื่องมือในการสื่อสารและสะท้อนอัตลักษณ์ทางวัฒนธรรม วิถีชีวิต และความทรงจำร่วมของชุมชนได้อย่างชัดเจน และช่วยเสริมสร้างความรู้สึกเป็นเจ้าของพื้นที่ของคนในชุมชน และ ‍2) การสร้างสรรค์ประติมากรรมติดตั้งถาวรจากดินพื้นถิ่นไม่เพียงก่อให้เกิดผลงานศิลปะที่‍สอดคล้องกับบริบทพื้นที่ แต่ยังมีบทบาทในการพัฒนาพื้นที่สาธารณะ ส่งเสริมความสัมพันธ์ของ‍คนในชุมชน และสร้างคุณค่าเชิงสังคมและวัฒนธรรมในระยะยาว งานวิจัยนี้จึงแสดงให้เห็นถึงศักยภาพของศิลปะเชิงสร้างสรรค์ที่ผสานบริบทพื้นที่และการมีส่วนร่วมของชุมชน ในการพัฒนาพื้นที่สาธารณะอย่างยั่งยืน