การศึกษาอัตลักษณ์ลวดลายศิลปะหนังใหญ่เพื่อออกแบบนวัตกรรมผลิตภัณฑ์ ของที่ระลึกพิพิธภัณฑ์หนังใหญ่วัดสว่างอารมณ์ จังหวัดสิงห์บุรี โดยการมีส่วนร่วมของชุมชน
Article Sidebar
Main Article Content
บทคัดย่อ
การวิจัยครั้งนี้มีวัตถุประสงค์คือ 1) เพื่อศึกษาอัตลักษณ์ลวดลายศิลปะหนังใหญ่ 2) เพื่อออกแบบนวัตกรรมผลิตภัณฑ์ของที่ระลึกอัตลักษณ์ลวดลายศิลปะหนังใหญ่ 3) เพื่อสร้างสรรค์ต้นแบบนวัตกรรมผลิตภัณฑ์ของที่ระลึกอัตลักษณ์ลวดลายศิลปะหนังใหญ่ วิธีการวิจัยเน้นการเก็บข้อมูลเชิงลึก โดยการสัมภาษณ์ผู้เชี่ยวชาญด้านหนังใหญ่และการสนทนากลุ่มกับสมาชิกชุมชนเพื่อกำหนด แนวคิด ในการคัดเลือกตัวละครสำหรับการออกแบบผลิตภัณฑ์ของที่ระลึกโดยเน้นกระบวนการมีส่วนร่วมของชุมชน โดยนำข้อมูลจากการวิเคราะห์สร้างแบบประเมินจากผู้เชี่ยวชาญด้านการออกแบบเพื่อประเมินความเหมาะสมในการสร้างต้นแบบผลิตภัณฑ์ และมีการวิเคราะห์ข้อมูลความพึงพอใจ โดยใช้ประชากรและกลุ่มตัวอย่างที่ใช้ในการวิจัยครั้งนี้ คือ นักท่องเที่ยวที่เข้าชมพิพิธภัณฑ์หนังใหญ่วัดสว่างอารมณ์ จังหวัดสิงห์บุรี จำนวน 50 คน โดยใช้เครื่องมือแบบสอบถามความพึงพอใจที่มีต่อผลิตภัณฑ์ของที่ระลึกพิพิธภัณฑ์หนังใหญ่วัดสว่างอารมณ์ จังหวัดสิงห์บุรี
ผลการวิจัยพบว่าส่วนที่ 1 อัตลักษณ์ลวดลายศิลปะหนังใหญ่ หมายถึง องค์ประกอบหลาย ๆ ส่วนของหนังใหญ่ เช่น ลวดลาย สีสัน รูปทรง รูปแบบการฉลุเป็นลวดลายไทยประยุกต์ โดยมีต้นแบบของลวดลายจากจิตรกรรมไทย วัสดุในการทำหนังใหญ่นิยมใช้หนังวัว ส่วนอุปกรณ์ที่ใช้เรียกว่า ตัวมุกหรือตุ๊ดตู่ ใช้ในการตอกเดินลายโดยตอกซ้ำและเว้นระยะห่าง เมื่อฉลุรูปหนังเสร็จ ช่างจะนำรูปหนังมาระบายสี สีส่วนใหญ่จะทำมาจากธรรมชาติ หนังใหญ่ที่ใช้แสดงมีอยู่ 2 ประเภทคือตัวหนังกลางวันจะลงสีสันที่สวยงาม ตัวหนังที่แสดงเวลากลางคืนใช้เพียง 2-3 สีเท่านั้น ส่วนที่ 2 ผลการออกแบบนวัตกรรมผลิตภัณฑ์ของที่ระลึกอัตลักษณ์ลวดลายศิลปะหนังใหญ่ กำหนดแนวคิดในการออกแบบผลิตภัณฑ์ของที่ระลึก เป็นรูปแบบภาพประดับตกแต่งที่ใช้อัตลักษณ์ลวดลายศิลปะหนังใหญ่ โดยให้ชุมชนมีส่วนร่วมในการคัดเลือกสัตว์ตัวละครหนังใหญ่ คือ เสือ สิงห์ นกและม้า มาถอดแบบ ออกแบบลวดลายและร่างแบบ ส่วนที่ 3 สร้างสรรค์ต้นแบบนวัตกรรมผลิตภัณฑ์ของที่ระลึกอัตลักษณ์ลวดลายศิลปะหนังใหญ่ ผู้วิจัยนำภาพร่าง ที่ได้รับเลือกจากผู้เชี่ยวชาญมาสร้างต้นแบบ พร้อมสร้างแบบสอบถามไปสำรวจความพึงพอใจของกลุ่มตัวอย่างมีผลดังนี้ ผลการศึกษาระดับความพึงพอใจในด้านต่าง ๆ ต่อต้นแบบผลิตภัณฑ์ของที่ระลึกภาพฉลุอัตลักษณ์ลวดลายศิลปะหนังใหญ่ขนาด A4 พบว่าในภาพรวมอยู่ในระดับมาก (x =4.13 ) ขนาด A3 พบว่าในภาพรวมอยู่ในระดับมาก (x =4.12 ) และขนาด A2 พบว่าในภาพรวมอยู่ในระดับมาก (x =4.11 ) การออกแบบผลิตภัณฑ์ของที่ระลึกโดยการมีส่วนร่วมของชุมชน เพื่อให้เกิดเป็นผลิตภัณฑ์ชุมชนที่แสดงถึงอัตลักษณ์ลวดลายศิลปะหนังใหญ่ที่มีความโดดเด่นสวยงามและมีคุณค่าของภูมิปัญญาไทย
Article Details
อนุญาตภายใต้เงื่อนไข Creative Commons Attribution-NonCommercial-NoDerivatives 4.0 International License.
ต้นฉบับที่ได้รับการตีพิมพ์ในวารสารศิลปกรรมบูรพา (Burapha Arts Journal) คณะศิลปกรรมศาสตร์ มหาวิทยาลัยบูรพา ถือเป็นกรรมสิทธิ์ของมหาวิทยาลัยบูรพา ห้ามนำข้อความทั้งหมดหรือบางส่วนไปพิมพ์ซ้ำเว้นเสียแต่ว่าจะได้รับอนุญาตจากมหาวิทยาลัยฯ เป็นลายลักษณ์อักษร
เอกสารอ้างอิง
ชิน อยู่ดี. (2530). มูลกำเนิดของคนไทย. ศิลปวัฒนธรรมไทย, 11(ฉบับพิเศษ).
ประทุม ชุ่มเพ็งพันธุ์. (2521). หนังใหญ่ของไทย. ศิลปากร.
มนตรี ตราโมท. (2502). การละเล่นของไทย. กรมศิลปากร.
รัฐไท พรเจริญ และภาคภูมิ บุญธรรมช่วย. (2555). การออแบบผลิตภัณฑ์ของที่ระลึกเพื่อจำหน่ายในร้านค้าพิพิธภัณฑ์การเรียนรู้ (มิวเซียมสยาม). วารสารวิชาการศิลปะสถาปัตยกรรมศาสตร์ มหาวิทยาลัยนเรศวร, 3(2), 53–66.
วนิดา เพิ่มศิริ และคณะ. (2567). การอนุรักษ์หนังใหญ่วัดสว่างอารมณ์ : กรณีศึกษาหนังใหญ่วัดสว่างอารมณ์ ตำบลต้นโพธิ์ อำเภอเมืองสิงห์บุรี จังหวัดสิงห์บุรี. สำนักศิลปะและวัฒนธรรม มหาวิทยาลัยราชภัฎเทพสตรี.
สุชาติ อิ่มสำราญ และคณะ. การออกแบบผลิตภัณฑ์ของที่ระลึกจากอัตลักษณ์ศิลปะพื้นบ้านสำหรับนักท่องเที่ยว. วารสารวิชาการ คณะสถาปัตยกรรมศาสตร์ สจล, 23.
ทองเจือ เขียดทอง. (2542). การออกแบบสัญลักษณ์ Logo trade mark symbol. สิปปรภา.
Ko, E., Lee, S., Phan, M. C., & Kim, K. H. (2011). Product attributes’ effects on perceived values and repurchase intention in Korea, USA, and France. Journal of Global Scholar of Marketing Science, 21(3), 155–166.
Ko, E., Lee, S., & Whang, H. (2013). Authenticity in traditional culture marketing: Consumers’ perceptions of Korean traditional culture. Journal of Global Fashion Marketing, 4(2), 93–11.
Qin, Z., Song, Y., & Tian, Y. (2019). The impact of product design with traditional cultural properties (TCPs) on consumer behavior through cultural perceptions: Evidence from the young Cninese generation. Sustainability, 11(426), 1–17.
Schiling, M. A. (2008). Strategic Management of Technological Innovation (2nd ed.). McGraw-Hill Education.