การวิเคราะห์เรื่องราวในงานจิตรกรรมฝาผนังภายในพระอุโบสถ วัดพระเชตุพนวิมลมังคลาราม (The Analysis of Themes on the Murals inside the Ordination Hall of Wat Phra Chetuphon)

Main Article Content

กวิฎ ตั้งจรัสวงศ์

Abstract

บทคัดย่อ

พระอุโบสถวัดพระเชตุพนวิมลมังคลาราม เป็นหนึ่งในหลักฐานงานศิลปกรรมสำคัญสมัยรัชกาลที่ 3 ภายในพระอุโบสถมีการเขียนจิตรกรรมฝาผนังเรื่องพระสาวกเอตทัคคะ 41 พระองค์ บนผนังระหว่างช่องหน้าต่าง และเรื่องมโหสถชาดกบนผนังเหนือกรอบช่องหน้าต่าง ซึ่งทั้งสองเรื่องราวมีความแตกต่างไปจากแบบแผนประเพณีที่พบได้ตามพระอุโบสถในอดีต การเลือกทั้งสองเรื่องนี้มาเขียนจึงน่าจะมีนัยยะบางประการที่สื่อถึงแนวความคิดและความเชื่อ และอาจสะท้อนให้เห็นถึงสภาพสังคมในช่วงเวลานั้นได้ เรื่องราวที่นำมาเขียนนี้ แสดงให้เห็นถึงการเป็นส่วนหนึ่งของแหล่งรวบรวมสรรพวิชาและความเป็นวัดที่ชื่อว่า "พระเชตุพนฯ" ตามพระราชประสงค์ในรัชกาลที่ 1 ได้เด่นชัดมากยิ่งขึ้น เช่น เรื่อง มโหสถชาดก เป็นเรื่องที่พระพุทธเจ้าตรัสแก่เหล่าพระสาวก ณ พระเชตวันมหาวิหาร หรือเรียกอีกชื่อหนึ่งว่า เชตุพน จึงอาจสอดคล้องทั้งเรื่องราวที่เขียนและชื่อของวัด อีกทั้งในเนื้อเรื่องมโหสถชาดกได้กล่าวถึงการรักษาโรค ซึ่งตรงกับการที่วัดพระเชตุพนฯ เป็นแหล่งรวบรวมจารึกตำรายาและฤๅษีดัดตนให้ประชาชนได้เข้ามาศึกษาและเอาไปใช้ เรื่องพระสาวกเอตทัคคะ 41 พระองค์ เป็นเรื่องราวเกี่ยวกับพระภิกษุที่ได้รับการยกย่องจากพระพุทธเจ้าว่าเป็นผู้ยอดเยี่ยม จำนวน 41 พระองค์ การเลือกมาเขียนในตำแหน่งของผนังระหว่างช่องหน้าต่างที่สามารถชมได้อย่างใกล้ชิด จึงอาจมีวัตถุประสงค์เพื่อต้องการให้พระสงฆ์เห็นถึงตัวอย่างที่ดีและปฏิบัติตามพระสาวกเอตทัคคะ 41 พระองค์เหล่านั้น


Astract


The ordination hall of Wat Phra Chetuphon is one of the most important masterpieces from the reign of King Rama III. Inside the hall, the forty-one great disciples were portrayed on the walls between the windows while Mahosot Jataka was painted on the walls above the windows. Both themes and their painting techniques differ from Thai traditional paintings of the earlier period. Thus, the selection of these two themes is related to various concepts and beliefs, and reflects society of that time. The occurrence of these two themes emphasizes King Rama I’s habit of accumulating various types of knowledge and his own intention of naming this temple “Phra Chetuphon”. For example, Mahosot Jataka is the story in which the Buddha preached to his disciples in Chetavan Monastery or Chetuphon. Thus, it was likely that this Jataka was chosen owing to the name of this temple. Moreover, the story of Mahosot is related to disease treatment: this theme was in accordance with the status of Wat Phra Chetuphon as the center of medicinal knowledge. The story of forty-one great disciples was related to the Buddha’s disciples, each was an expert in one field. Thus, painting them on the walls between the windows was relevant to the intention of letting all monks observe and follow these role models.

Downloads

Download data is not yet available.

Article Details

Section
บทความ